KWALIFIKACJA OGR4 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 17.
Długość zbiornika wodnego wynosi 4 m. Ile wyniesie długość tego zbiornika na planie sporządzonym w skali 1:50?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dla skali 1:50 długość na planie jest 50 razy mniejsza niż w rzeczywistości. Najpierw zamień 4 m na centymetry: 4 m = 400 cm. Następnie podziel przez 50: 400/50 = 8 cm, więc na planie wyjdzie 8 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Skala 1:50 oznacza, że 1 jednostka na planie odpowiada 50 takim samym jednostkom w terenie. Innymi słowy, rysunek jest pomniejszeniem: długości na planie otrzymuje się przez podzielenie wymiaru rzeczywistego przez 50.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Wynik ma być w centymetrach, więc najpierw zamieniamy metry na centymetry:
1 m = 100 cm
Stąd: 4 m = 4 × 100 cm = 400 cm.

Krok 2: zastosowanie skali 1:50
Skoro plan jest 50 razy mniejszy, dzielimy przez 50:
400 cm ÷ 50 = 8 cm.

Poprawna jest więc odpowiedź: "8 cm".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 cm" – to typowy błąd polegający na pominięciu przeliczenia skali (lub nieprawidłowym założeniu, że 4 m "przechodzi" bezpośrednio na 4 cm).
  • "2 cm" – może wynikać z błędnego dzielenia (np. podzielenia 4 m przez 2 zamiast przez 50) albo z niewłaściwego przestawienia proporcji.
  • "16 cm" – taki wynik mógłby się pojawić po nieprawidłowej operacji na jednostkach albo po użyciu innej skali (np. pomyleniu 1:25 z 1:50). Dla 1:50 plan zawsze ma wymiar mniejszy dokładnie 50 razy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj "sens" wyniku. Skala 1:50 oznacza istotne pomniejszenie, więc z 4 m (dużo) na planie wyjdzie kilka centymetrów, a nie wartości porównywalne z metrami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W skali 1:50 długość na planie to długość rzeczywista podzielona przez 50 (w tych samych jednostkach). Najpierw ujednolić jednostki (np. m na cm), potem wykonać dzielenie. To podstawowa zasada pracy z planami zagospodarowania.
Skala działa poprawnie tylko wtedy, gdy porównujesz te same jednostki. Jeśli wynik ma być w cm, a dane są w m, trzeba wykonać konwersję (1 m = 100 cm). Dopiero potem dzielisz przez mianownik skali, np. 50.
Zapis 1:50 oznacza, że 1 cm (lub 1 mm) na rysunku odpowiada 50 cm (lub 50 mm) w rzeczywistości. To pomniejszenie: elementy na planie są 50 razy krótsze niż w terenie, więc wyniki na rysunku są mniejsze.
Zastosuj kontrolę logiczną: w skali 1:50 plan musi być dużo mniejszy. Jeśli w terenie jest 4 m, na planie spodziewasz się kilku centymetrów (bo 4 m to 400 cm, a 400/50 to 8). Wynik rzędu metrów byłby podejrzany.
Tak, gdy obliczasz wymiar na planie na podstawie wymiaru rzeczywistego (pomniejszenie). Jeśli natomiast masz wymiar z planu i chcesz policzyć rzeczywisty, wtedy mnożysz przez 50. Kluczowe jest, w którą stronę przeliczasz.
Najczęstsze błędy to: brak zamiany jednostek (mieszanie m i cm), odwrócenie działania (mnożenie zamiast dzielenia przy liczeniu planu), błędne dzielenie oraz przyjęcie złej skali. Pomaga zapisanie krótkiej proporcji i kontrola sensu wyniku.
Skala 1:50 bywa stosowana do rysunków bardziej szczegółowych, np. fragmentów ogrodu, małych zbiorników, tarasów, układów nawierzchni czy detali nasadzeń. Pozwala czytelnie zwymiarować elementy i odległości w projekcie.
Użyj stałej zależności: 1 m = 100 cm. Zatem 4 m = 4 × 100 cm = 400 cm. Dopiero ten wynik podstawiasz do skali, np. w 1:50 liczysz 400/50 = 8 cm na planie.
Można, o ile konsekwentnie trzymasz jedną jednostkę. Przykładowo: 4 m = 4000 mm, a w skali 1:50 otrzymasz 4000/50 = 80 mm, czyli 8 cm. W praktyce rysunkowej mm są często wygodne przy wymiarowaniu.
Ćwicz schemat: konwersja jednostek → działanie skali → kontrola sensu. Przerób zadania dla skal 1:20, 1:50, 1:100. W projektowaniu terenów zieleni to częsta umiejętność przy czytaniu planów, przekrojów i szkiców sytuacyjnych.
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Dla skali 1:50 długość na planie jest 50 razy mniejsza niż w rzeczywistości."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Skala mapy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy, "Scale drawings" – https://www.khanacademy.org/math/cc-seventh-grade-math/cc-7th-geometry/cc-7th-scale-drawings/v/scale-drawing-word-problem (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN), "Scale (map)" – https://en.wikipedia.org/wiki/Scale_(map) (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do rysunku technicznego / dokumentacji projektowej (dział: skale rysunkowe)
  • Ćwiczenia z przeliczania skali map i planów (zadania m → cm, 1:20, 1:50, 1:100)
  • Krótkie kursy online z "scale drawings" i proporcji (z naciskiem na jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego