KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 17.
Długość znaku rdzeniowego dla rdzenia o średnicy 40 mm i długości 120 mm usytuowanego w formie suszonej wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika odlewnika, kwalifikacja M37.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długość znaku rdzeniowego dobiera się z zasad/tabel technologicznych zależnych m.in. od średnicy rdzenia oraz warunków oparcia w formie (tu: forma suszona). Dla rdzenia o średnicy 40 mm przyjmuje się długość znaku 20 mm jako wartość zapewniającą poprawne ustalenie i podparcie rdzenia, bez nadmiernego zwiększania masy i oporów wyjmowania.

Pełne wyjaśnienie:

Znak rdzeniowy to część rdzenia (lub odpowiadające mu gniazdo w formie), która służy do ustalenia położenia rdzenia oraz do przeniesienia obciążeń działających na rdzeń podczas zalewania ciekłym metalem. Jego długość nie jest dobierana przypadkowo: zbyt krótki znak zwiększa ryzyko przesunięcia, przekoszenia lub "pływania" rdzenia, a zbyt długi może utrudniać montaż, pogarszać odpowietrzenie, zwiększać opory przy wyjmowaniu oraz niepotrzebnie podnosić pracochłonność i zużycie masy rdzeniowej.

W zadaniach egzaminacyjnych tego typu długość znaku rdzeniowego przyjmuje się zwykle wprost z tablic doboru (lub ugruntowanych zasad technologicznych) w zależności od średnicy rdzenia i warunków formowania. Informacja "w formie suszonej" wskazuje na określony wariant technologiczny, dla którego w materiałach dydaktycznych przewiduje się konkretne wartości zalecane.

Odpowiedź "20 mm" jest zgodna z przyjętymi w nauczaniu modelarstwa odlewniczego zależnościami tabelarycznymi dla rdzenia o średnicy 40 mm i stanowi kompromis między stabilnym podparciem a ekonomią wykonania.

  • "15 mm" jest wartością zbyt małą: przy tej średnicy może nie zapewnić wystarczającej powierzchni podparcia i prowadzić do niestabilnego ustalenia rdzenia.
  • "30 mm" jest nadmierne w typowych zaleceniach dla tej średnicy: zwykle nie jest konieczne do poprawnego ustalenia, a może zwiększać opory montażu i demontażu.
  • "45 mm" jest zdecydowanie zbyt duże jak na znak dla rdzenia o średnicy 40 mm w typowych warunkach; taka wartość byłaby uzasadniona raczej w sytuacjach szczególnych, których w treści nie podano.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści podano średnicę rdzenia, długość rdzenia i rodzaj formy, to zwykle oznacza, że rozwiązanie polega na doborze parametru z tablic/zasad, a nie na "proporcji do długości rdzenia". Najpierw identyfikuj, czy kluczowa jest średnica (nośność/podparcie), a dopiero potem długość (smukłość i ryzyko ugięcia) oraz warunki formowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak rdzeniowy to część służąca do ustalenia i podparcia rdzenia w formie. Zapewnia właściwe położenie rdzenia względem wnęki formy oraz pomaga przenieść siły działające podczas zalewania ciekłym metalem, ograniczając ryzyko przesunięcia i wad geometrycznych odlewu.
Średnica rdzenia wpływa na jego sztywność i na powierzchnię, przez którą znak może przenosić obciążenia. Im większa średnica, tym zwykle potrzebna jest odpowiednia (często większa) powierzchnia oparcia, aby rdzeń był stabilny i nie przemieszczał się w trakcie zalewania.
Podczas zalewania rdzeń jest obciążany wyporem, ciśnieniem metalu i drganiami. Znak rdzeniowy pomaga utrzymać rdzeń w zadanej pozycji, ogranicza "pływanie" oraz przekoszenie, a także stabilizuje rdzeń na etapie zamykania formy i jej transportu.
Znak jest "za krótki", gdy nie daje wystarczającej powierzchni podparcia i ustalenia. W praktyce może to skutkować przesunięciem rdzenia, zmianą grubości ścianek odlewu, miejscowymi niedolewami lub koniecznością stosowania dodatkowych podpórek, co zwiększa ryzyko wad.
Zbyt długi znak może utrudnić montaż rdzenia, zwiększyć opory wyjmowania z rdzennicy lub formy, pogorszyć odpowietrzanie oraz niepotrzebnie zwiększyć masę rdzenia. W efekcie rośnie pracochłonność, koszty i ryzyko uszkodzeń przy składaniu zestawu formierskiego.
Tak. W materiałach technologicznych zalecenia mogą zależeć od rodzaju formy, bo zmienia się wytrzymałość i zachowanie masy formierskiej oraz sposób ustalania rdzenia. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych informacja "forma suszona" bywa kluczowym warunkiem doboru wartości z tablic.
Najpierw zidentyfikuj dane wejściowe: średnicę rdzenia, długość rdzenia i warunki formowania. Następnie dopasuj je do właściwej zasady/tabeli (jeżeli jest w materiale dydaktycznym). Unikaj "proporcji na oko" do długości rdzenia, jeśli zadanie wskazuje dobór tabelaryczny.
Najczęstsze błędy to: dobór zbyt krótkiego znaku (niestabilne ustalenie), dobór zbyt długiego znaku (problemy montażowe), pomijanie warunków typu "forma suszona", a także mylenie długości znaku z długością całego rdzenia lub z głębokością gniazda w formie.
To podstawowe parametry geometryczne rdzenia, które służą do oceny jego smukłości oraz doboru sposobu podparcia. Średnica ma kluczowe znaczenie dla zaleceń dotyczących znaku rdzeniowego, bo przekłada się na wymaganą powierzchnię ustalenia i przenoszenia obciążeń.
W praktyce korzysta się z tablic technologicznych, skryptów i instrukcji zakładowych, które porządkują zalecane wymiary znaków dla różnych średnic i warunków formowania. Na egzaminie takie wartości zwykle wynikają z programu nauczania lub typowych tabel stosowanych w kształceniu zawodowym.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Długość znaku rdzeniowego dobiera się z zasad/tabel technologicznych zależnych m.in. od średnicy rdzenia oraz warunków oparcia w formie (tu: forma suszona)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii odlewnictwa (działy: rdzenie, znaki rdzeniowe, ustalanie rdzeni)
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji modelarza odlewniczego dotyczące projektowania oprzyrządowania
  • Zakładowe instrukcje technologiczne i tablice doboru wymiarów znaków rdzeniowych (jeśli stosowane w danym przedsiębiorstwie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego