Piasek kwarcowy jest podstawową osnową mas formierskich. Sam piasek, jako ziarna mineralne, nie tworzy trwałej bryły formy – do uzyskania wymaganej spoistości i wytrzymałości potrzebny jest dodatek lepiszcza (spoiwa) oraz zwykle odpowiednia wilgotność lub utwardzacz, zależnie od technologii.
Odpowiedź "zawierać do 2% lepiszcza" opisuje sytuację, w której spoiwa jest niewiele: ma ono przede wszystkim "skleić" ziarna osnowy i umożliwić wykonanie formy o dostatecznej wytrzymałości, bez nadmiernego pogorszenia innych parametrów (np. przepuszczalności, urabialności czy podatności na wybijanie).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w logice tego pytania?
- "nie zawierać lepiszcza" – piasek bez spoiwa zasadniczo nie zapewnia wymaganej spójności formy; forma mogłaby się osypywać lub ulegać zniszczeniu przy zagęszczaniu i zalewaniu metalem.
- "zawierać powyżej 2% lepiszcza" – sugeruje przekroczenie wskazanego progu, czyli ilość większą niż zakładana w pytaniu. W praktyce większy udział spoiwa zmienia właściwości masy i nie jest zgodny z tezą "do 2%".
- "zawierać co najmniej 20% lepiszcza" – jest wartością skrajnie dużą jak na typowy udział spoiwa w masach na osnowie kwarcowej; taki poziom wskazywałby raczej na zupełnie inną mieszaninę niż klasyczny piasek formierski.
W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać rozróżnienie: osnowa (piasek kwarcowy) stanowi większość mieszanki, a lepiszcze jest dodatkiem w niewielkim udziale, którego zadaniem jest nadanie masie wymaganej wytrzymałości.
