KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 18.
Do 31 grudnia 2021 r. obowiązywał system odliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne od podatku dochodowego w wysokości 7,75% podstawy wymiaru. Na podstawie informacji zawartych w tabeli oblicz, jaka była kwota składki do odliczenia od podatku.
Ilustracja przedstawia prostokątną tabelę składającą się z dwóch wierszy i trzech kolumn.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kwota do odliczenia (historycznie do 31.12.2021 r.) to 7,75% podstawy wymiaru, czyli wynagrodzenia brutto pomniejszonego o składki społeczne pracownika. Z tabeli: 2 700,00 zł − 370,17 zł = 2 329,83 zł, a następnie 2 329,83 zł × 7,75% = 180,56 zł (po zaokrągleniu do grosza).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu obowiązuje historyczny stan prawny do 31.12.2021 r., w którym od podatku (zaliczki na PIT) można było odliczyć część składki zdrowotnej wynoszącą 7,75% podstawy wymiaru.

Krok 1: ustalenie podstawy wymiaru składki zdrowotnej
Podstawa wymiaru składki zdrowotnej dla pracownika to wynagrodzenie brutto pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika. Z tabeli:
2 700,00 zł − 370,17 zł = 2 329,83 zł.

Krok 2: obliczenie kwoty do odliczenia
Odliczeniu (w tym historycznym systemie) podlega 7,75% podstawy wymiaru:
2 329,83 zł × 7,75% = 2 329,83 × 0,0775 = 180,561825 zł.
Po zaokrągleniu do 1 grosza otrzymujemy 180,56 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 199,11 zł – typowy skutek zastosowania niewłaściwej podstawy (np. liczenie procentu od kwoty brutto albo doliczenie danych, które nie powinny wejść do podstawy), ewentualnie pomylenia stawki.
  • 209,68 zł – wynik charakterystyczny dla użycia innego procentu niż 7,75% (częsty błąd to przyjęcie pełnej składki zdrowotnej 9% albo mieszanie stawek).
  • 171,46 zł – zwykle efekt błędnego odjęcia składek (np. nieuwzględnienie całej kwoty składek społecznych pracownika) albo błędnego zaokrąglania na etapach pośrednich.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zawsze sprawdź, czy pytanie dotyczy pełnej składki 9%, czy części odliczanej 7,75%, a potem dopilnuj, aby procent liczyć od podstawy (brutto minus składki pracownika), a nie od brutto.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Była to historyczna część składki zdrowotnej pracownika, która (do 31.12.2021 r.) mogła pomniejszać podatek/zaliczkę na PIT. Liczyło się ją jako 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, czyli od kwoty brutto po odjęciu składek społecznych finansowanych przez pracownika.
Podstawa wymiaru to wynagrodzenie brutto minus składki społeczne pracownika. Z danych jak w tabeli: od kwoty "Płaca zasadnicza" odejmujesz kwotę "Składki finansowane przez pracownika". Składek finansowanych przez pracodawcę nie odejmujesz, bo nie obniżają podstawy pracownika.
Ponieważ procent liczy się od podstawy wymiaru, a nie od brutto. Podstawa jest mniejsza od brutto, bo brutto pomniejsza się o składki społeczne finansowane przez pracownika. Liczenie od brutto daje zawyżony wynik i jest jednym z najczęstszych błędów w zadaniach z listy płac.
W aktualnym stanie prawnym pracownik na umowie o pracę nie odlicza składki zdrowotnej od podatku. Dlatego takie zadania na egzaminie muszą mieć wyraźny kontekst historyczny (do 31.12.2021 r.) albo dotyczyć innych form opodatkowania właściwych dla przedsiębiorców.
9% to pełna składka zdrowotna naliczana od podstawy wymiaru. Natomiast 7,75% (w systemie do 2021 r.) to część tej podstawy, którą wolno było odliczyć od podatku. Różnica (1,25% podstawy) nie zmniejszała podatku, mimo że składka była pobierana.
Kluczowe są tylko dwie pozycje: wynagrodzenie (płaca) brutto oraz składki społeczne finansowane przez pracownika. Odjęcie tych wartości daje podstawę, od której liczysz 7,75%. Dane o składkach finansowanych przez pracodawcę są informacyjne i nie wchodzą do tego obliczenia.
Najczęstsze błędy to: mylenie stawek (9% zamiast 7,75%), zła podstawa (liczenie od brutto), pomylenie kolumn (wzięcie składek pracodawcy zamiast pracownika) oraz nieprawidłowe zaokrąglenie wyniku do 1 grosza na końcu obliczeń.
Takie pytania mogą pojawić się wyłącznie jako zadania historyczne (ze wskazaniem daty, np. "do 31.12.2021 r.") albo w arkuszach opartych o starsze zasady. Jeśli w treści nie ma daty, a pytanie sugeruje odliczenie dla pracownika, to jest to sygnał, że zadanie wymaga korekty.
Najpierw policz podstawę: 2 700,00 − 370,17 = 2 329,83. Potem oszacuj 7,75%: 10% to ok. 233 zł, więc 7,75% musi wyjść poniżej 233 zł, w okolicy 180 zł. Dokładne mnożenie 2 329,83 × 0,0775 daje 180,56 po zaokrągleniu.
Na liście płac często pokazuje się zarówno obciążenia pracownika, jak i pracodawcy, bo wpływają na całkowity koszt zatrudnienia. Jednak do obliczenia podstawy składki zdrowotnej pracownika i historycznej kwoty 7,75% do odliczenia używa się wyłącznie składek finansowanych przez pracownika.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Kwota do odliczenia (historycznie do 31.12.2021 r.) to 7,75% podstawy wymiaru, czyli wynagrodzenia brutto pomniejszonego o składki społeczne pracownika."

Źródła:

  • Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) – art. 27b (przepis uchylony; stan prawny do 31.12.2021 r.)
  • Ustawa z 29.10.2021 r. określana jako "Polski Ład" – zmiany w zasadach odliczania składki zdrowotnej od 01.01.2022 r.

Materiały:

  • Podręczniki do kadr i płac obejmujące zasady naliczania składek i zaliczek PIT (część historyczna do 2021 r.)
  • Materiały dydaktyczne z arkuszy EKA.5 dotyczące listy płac i składek ZUS
  • Kalkulatory płacowe i przykładowe listy płac (do celów ćwiczeniowych) z omówieniem podstawy składki zdrowotnej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego