KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 27.
Do czynników psychofizycznych w środowisku pracy zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obciążenie emocjonalne jest czynnikiem psychofizycznym, bo dotyczy obciążenia psychiki i funkcjonowania człowieka (stres, presja, odpowiedzialność). Pozostałe odpowiedzi opisują czynniki z innych grup: mutagenne (chemiczne), pole elektromagnetyczne (fizyczne) oraz drobnoustroje (biologiczne).

Pełne wyjaśnienie:

Czynniki psychofizyczne (często ujmowane też jako psychospołeczne/psychiczne w ujęciach dydaktycznych) odnoszą się do tego, jak organizacja i warunki pracy obciążają człowieka od strony psychicznej i poznawczej oraz jak wpływają na jego zachowanie i sprawność. Typowe przykłady to stres, presja czasu, konieczność stałej koncentracji, praca pod nadzorem, konflikty, odpowiedzialność za ludzi lub mienie oraz trudne kontakty z klientami.

Dlatego odpowiedź "obciążenie emocjonalne" pasuje do grupy psychofizycznej: opisuje stan i wymagania psychiczne, które mogą prowadzić m.in. do spadku koncentracji, zmęczenia, wypalenia, a pośrednio do większego ryzyka błędów i wypadków.

Pozostałe odpowiedzi reprezentują inne kategorie czynników w środowisku pracy:

  • "czynniki mutagenne" – to najczęściej substancje lub mieszaniny o działaniu mutagennym, rozpatrywane w praktyce BHP jako czynniki chemiczne (związane z narażeniem na substancje niebezpieczne).
  • "pole elektromagnetyczne" – jest klasycznym przykładem czynnika fizycznego (oddziaływanie energii/warunków fizycznych na organizm).
  • "drobnoustroje zmodyfikowane genetycznie" – należą do czynników biologicznych, bo są związane z narażeniem na organizmy żywe (mikroorganizmy) w środowisku pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się opis stanu psychiki (emocje, stres, presja), zwykle kieruje to do kategorii psychofizycznej. Gdy pojawia się "pole", "hałas", "drgania" – to częściej czynniki fizyczne; nazwy typu "mutagenne", "rakotwórcze", "toksyczne" – zwykle chemiczne; a "drobnoustroje" – biologiczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynniki psychofizyczne to obciążenia wpływające na psychikę i sprawność człowieka w pracy, np. stres, presja czasu, odpowiedzialność, konieczność stałej koncentracji czy konfliktowe relacje. Mogą zwiększać ryzyko błędów, wypadków i pogorszenia zdrowia psychicznego.
Bo dotyczy reakcji psychicznych pracownika (emocje, stres, napięcie) oraz ich wpływu na funkcjonowanie w pracy. To nie jest oddziaływanie fizyczne ani biologiczne, tylko obciążenie związane z organizacją zadań, relacjami i wymaganiami stanowiska.
Czynnik psychofizyczny dotyczy psychiki i obciążenia umysłowego (np. presja, monotonia, konflikt). Czynnik fizyczny to oddziaływanie środowiska/energii na ciało (np. hałas, drgania, mikroklimat, promieniowanie, pole elektromagnetyczne).
Przykładami są m.in. hałas, drgania mechaniczne, niekorzystny mikroklimat, oświetlenie, promieniowanie oraz pole elektromagnetyczne. W pytaniach testowych te hasła zwykle wskazują na kategorię "czynniki fizyczne", nie psychofizyczne.
Nie. "Mutagenne" odnosi się do działania na materiał genetyczny i w praktyce BHP najczęściej dotyczy narażenia na substancje niebezpieczne, czyli czynników chemicznych (czasem także biologicznych, ale nie psychofizycznych). Psychofizyczne dotyczą obciążenia psychiki.
Najczęściej w ocenie ryzyka zawodowego oraz w analizie organizacji pracy: wymagane tempo, odpowiedzialność, praca zmianowa, kontakt z trudnym klientem, konflikty w zespole. Stosuje się też ankiety i wywiady dotyczące stresu oraz obserwacje stanowiska.
Może prowadzić do spadku koncentracji, większej liczby pomyłek, drażliwości, zaburzeń snu i zmęczenia. Długotrwale zwiększa ryzyko wypalenia i problemów zdrowotnych. W BHP istotne jest, że pośrednio może podnosić prawdopodobieństwo wypadków.
Stosuje się działania organizacyjne: realne normy czasu, przerwy, rotację zadań, jasny podział odpowiedzialności, szkolenia, wsparcie przełożonych i komunikację w zespole. Celem jest zmniejszenie presji, konfliktów i przeciążenia umysłowego.
Częsty błąd to utożsamianie "psychofizyczne" z "fizyczne" i wybieranie bodźców typu pole elektromagnetyczne. Inny błąd to traktowanie słów "mutagenne/rakotwórcze" jako ogólnie "szkodliwe" bez przypisania do chemicznych. Pomaga uczenie się na typowych przykładach.
Gdy praca odbywa się w pobliżu źródeł PEM (np. niektóre urządzenia przemysłowe, instalacje energetyczne, aparatura). Wtedy ocenia się narażenie jako czynnik fizyczny i dobiera środki ograniczające ekspozycję. To nie jest czynnik psychofizyczny.
info

Około 57% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Obciążenie emocjonalne jest czynnikiem psychofizycznym, bo dotyczy obciążenia psychiki i funkcjonowania człowieka (stres, presja, odpowiedzialność)."

Źródła:

  • CIOP-PIB (Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB) – stres zawodowy i psychospołeczne zagrożenia w pracy: https://www.ciop.pl/ (działy tematyczne dot. stresu/psychospołecznych zagrożeń) - dostęp 2026-03-01
  • Państwowa Inspekcja Pracy – materiały edukacyjne BHP (w tym stres i organizacja pracy jako źródła zagrożeń): https://www.pip.gov.pl/pl/bhp - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące oceny ryzyka zawodowego i identyfikacji zagrożeń
  • Publikacje i poradniki instytucji nadzoru i prewencji wypadkowej (BHP, stres zawodowy)
  • Wewnętrzne procedury zakładowe: ocena ryzyka, ocena obciążenia pracą, ankiety psychospołeczne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego