KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2020 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Do demontażu łożyska osadzonego bardzo blisko obudowy, jak na pokazanym rysunku, należy zastosować ściągacz
Ilustracja przedstawia zestaw narzędzi używanych do demontażu łożysk, co jest istotne w kontekście kwalifikacji zawodowej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożysko osadzone bardzo blisko obudowy wymaga ściągacza, który potrafi "wejść" w minimalną szczelinę i oprzeć się stabilnie o pierścień łożyska, bez podpierania się o obudowę.
Dlatego właściwy jest wariant pokazany w odpowiedzi "D", przystosowany do pracy przy małym luzie montażowym.

Pełne wyjaśnienie:

Gdy łożysko jest osadzone bardzo blisko obudowy, podstawowym problemem w demontażu jest brak miejsca na typowe łapy ściągacza oraz ryzyko, że narzędzie oprze się o obudowę i ją uszkodzi. W takiej sytuacji właściwy dobór narzędzia polega na wybraniu rozwiązania, które:

  • ma elementy chwytne na tyle cienkie lub o takiej geometrii, aby zmieściły się w szczelinie między łożyskiem a obudową,
  • zapewnia osiowe ściąganie (siła wzdłuż osi wału), co ogranicza przekoszenie i zacieranie,
  • pozwala przyłożyć siłę do właściwego elementu łożyska (zależnie od osadzenia), zamiast "ciągnąć" za przypadkową krawędź,
  • nie wymusza podparcia o obudowę w sposób powodujący jej odkształcenie lub wyszczerbienie.

Odpowiedź "D" przedstawia ściągacz przewidziany do takiej pracy w ograniczonej przestrzeni, dzięki czemu umożliwia bezpieczne zdjęcie łożyska bez niszczenia obudowy i bezpośrednio współpracujących powierzchni.

Pozostałe propozycje są typowo błędne w tym scenariuszu, ponieważ reprezentują rozwiązania, które wymagają większej przestrzeni na rozstaw ramion/łap, opierają się o elementy nieprzeznaczone do przenoszenia takiego obciążenia albo powodują przyłożenie siły pod niewłaściwym kątem. Skutkiem może być zsunięcie się narzędzia, uszkodzenie krawędzi obudowy, zarysowanie wału lub nawet pęknięcie elementów ściągacza.

W praktyce (np. w maszynach rolniczych: przekładniach, piastach, zespołach napędowych) przed użyciem ściągacza warto też ocenić, czy nie ma dodatkowych zabezpieczeń (pierścienie osadcze, nakrętki, wpusty) oraz czy lepszym rozwiązaniem nie będzie rozgrzanie odpowiedniego elementu oprawy. Jednak samo pytanie dotyczy wyłącznie doboru typu ściągacza do minimalnego odstępu od obudowy, więc wybór powinien paść na narzędzie dedykowane pracy "przy obudowie", jak na rysunku w odpowiedzi "D".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobierz ściągacz, który ma elementy chwytne zdolne wejść w bardzo małą szczelinę i ściąga łożysko osiowo. Kluczowe jest stabilne oparcie na pierścieniu łożyska bez podpierania się o krawędź obudowy, bo to grozi jej uszkodzeniem.
Typowy ściągacz dwuramienny potrzebuje miejsca na łapy i ich rozsunięcie. Gdy łożysko jest "przyklejone" do obudowy, łapy nie mają gdzie wejść pod pierścień. Próba pracy na siłę kończy się ześlizgiwaniem łap lub podparciem o obudowę.
Możesz wyszczerbić krawędź obudowy, odkształcić gniazdo łożyska lub spowodować pęknięcie cienkich żeber. Nawet drobne uszkodzenie gniazda pogarsza pasowanie i skraca żywotność nowego łożyska po montażu.
Najczęstsze sygnały to: ześlizgiwanie się łap, przekoszenie łożyska w trakcie ściągania, konieczność "podważania" śrubokrętem oraz ślady na obudowie lub wale. Jeśli narzędzie nie pracuje osiowo i stabilnie, zwykle jest źle dobrane.
Zależy to od tego, który pierścień jest osadzony ciasno. Siłę demontażu należy przykładać do tego pierścienia, który jest pasowany na wcisk, aby nie przenosić obciążenia przez elementy toczne. W praktyce ogranicza to ryzyko zatarcia i uszkodzeń.
W pracy egzaminacyjnej i warsztatowej to rozwiązanie ryzykowne. Podważanie łatwo uszkadza obudowę, wał i samo łożysko, a siła działa punktowo i pod kątem. Ściągacz daje kontrolowany, osiowy nacisk i jest bezpieczniejszy dla części.
Najpierw usuń zabezpieczenia (np. pierścienie osadcze, nakrętki), oczyść miejsce pracy, oceń dostęp i dobierz narzędzie. Zaplanuj oparcie ściągacza tak, by nie obciążać cienkich elementów obudowy. Użyj środków BHP: okulary, rękawice.
Ściąganie osiowe ogranicza przekoszenie i klinowanie się łożyska na wale, co zmniejsza potrzebną siłę. Równomierne obciążenie chroni gniazdo i powierzchnie pasowane. Przy ściąganiu "na bok" rośnie ryzyko zarysowań i uszkodzeń.
Typowe błędy to: zły punkt zaczepienia, nierówne ustawienie łap, oparcie o obudowę, praca bez zabezpieczeń oczu oraz używanie zbyt małego lub zużytego ściągacza. Często też pomija się sprawdzenie, czy nie ma pierścienia segera.
Może pomóc, ale trzeba wiedzieć, co podgrzewać i dlaczego. Zwykle podgrzanie elementu zewnętrznego zwiększa jego średnicę i zmniejsza pasowanie, ułatwiając demontaż. Należy jednak unikać przegrzewania i zachować ostrożność, by nie zniszczyć uszczelnień.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i napraw zespołów (DTR/instrukcje serwisowe) dotyczące demontażu łożysk
  • Podręczniki z podstaw mechaniki i budowy maszyn (rozdziały: połączenia pasowane, łożyska, narzędzia montażowo-demontażowe)
  • Katalogi i instrukcje producentów narzędzi warsztatowych (ściągacze, separatory, zestawy do łożysk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego