Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 3.
Do domu pomocy społecznej została przyjęta nowa podopieczna. W rozmowie z nią opiekun dowiedział się, że dotychczas mieszkała z synem, który zastraszał ją, odbierał emeryturę oraz nadużywał alkoholu. Którą sytuację podopiecznej rozpoznał opiekun?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis dotyczy relacji z synem, który zastraszał podopieczną, odbierał jej emeryturę i nadużywał alkoholu.
To wskazuje na problem w obrębie funkcjonowania rodziny (przemoc i nadużycia w najbliższym otoczeniu), a nie na kłopot mieszkaniowy, zdrowotny czy wyłącznie materialny.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie, jaki obszar sytuacji życiowej dominuje w opisie. Podopieczna mieszkała z synem, który:

  • zastraszał ją (element przemocy psychicznej),
  • odbierał emeryturę (element przemocy/wyzysku ekonomicznego),
  • nadużywał alkoholu (czynnik ryzyka i destabilizacji relacji rodzinnych).

Taki zestaw informacji przede wszystkim wskazuje na sytuację rodzinną, bo źródłem problemu jest relacja z członkiem rodziny i przemoc/nadużycia w tej relacji. W praktyce opiekuńczej rozpoznanie obszaru "rodzinnego" pomaga dobrać adekwatne wsparcie: zapewnienie bezpieczeństwa, zgłoszenie potrzeby interwencji właściwym osobom w placówce, zaplanowanie wsparcia psychologicznego i socjalnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Materialną" można by rozważać, gdyby problem dotyczył głównie braku środków, zadłużenia lub niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb. Tu wątek pieniędzy jest ważny, ale stanowi element przemocy w rodzinie, a nie samodzielny, dominujący problem ekonomiczny.
  • "Zdrowotną" wybiera się, gdy główną trudnością są choroby, niepełnosprawność w sensie medycznym, konieczność leczenia czy rehabilitacji. W opisie nie ma danych o stanie zdrowia jako osi problemu; są natomiast dane o krzywdzeniu przez syna.
  • "Mieszkaniową" dotyczy np. bezdomności, braku lokalu, złych warunków mieszkaniowych lub konfliktu o miejsce zamieszkania. Tutaj podopieczna miała miejsce pobytu (mieszkała z synem), a problem wynikał z przemocy i nadużyć w domu.

W zadaniach egzaminacyjnych warto szukać źródła trudności (kto/relacja/mechanizm krzywdzenia), a dopiero potem przypisać je do właściwej kategorii sytuacji podopiecznego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza "sytuacja rodzinna" w pracy opiekuna w domu pomocy?
"Sytuacja rodzinna" opisuje problemy wynikające z relacji z bliskimi: przemoc, zaniedbanie, konflikty, uzależnienia w rodzinie, brak wsparcia lub wykorzystywanie. Opiekun rozpoznaje ją w wywiadzie, gdy trudność dotyczy tego, kto krzywdzi i jak wygląda relacja, a nie tylko pieniędzy czy zdrowia.
Dlaczego odbieranie emerytury to nie zawsze tylko sytuacja materialna?
Gdy ktoś zabiera emeryturę siłą, groźbą lub poprzez zastraszanie, to nie jest zwykły "brak pieniędzy", tylko element przemocy lub wyzysku w relacji. Wtedy problem klasyfikuje się przede wszystkim jako rodzinny (relacyjny), a dopiero wtórnie można zauważyć skutki materialne, np. brak środków na potrzeby.
Co w opisie najbardziej wskazuje na przemoc w rodzinie?
Sygnałami są: zastraszanie (presja i groźby), kontrola pieniędzy (odbieranie emerytury) oraz tło w postaci nadużywania alkoholu, które często zwiększa ryzyko agresji i zaniedbania. W połączeniu z faktem, że sprawcą jest syn, tworzy to obraz przemocy w najbliższym otoczeniu.
Jak odróżnić sytuację rodzinną od mieszkaniowej w zadaniach egzaminacyjnych?
Sytuacja mieszkaniowa dotyczy przede wszystkim lokalu: braku miejsca do życia, złych warunków, bezdomności, zagrożenia eksmisją. Sytuacja rodzinna dotyczy relacji: przemocy, konfliktów, uzależnień, braku opieki ze strony bliskich. Jeśli w treści dominuje "kto i jak krzywdzi", zwykle chodzi o obszar rodzinny.
Jakie są typowe błędy przy wyborze między "rodzinną" a "materialną"?
Częsty błąd to skupienie się na jednym słowie (np. "emerytura") i automatyczne wybranie sytuacji materialnej. Warto sprawdzić kontekst: czy pieniądze są problemem dlatego, że ich brakuje, czy dlatego, że ktoś je kontroluje lub zabiera w ramach przemocy. W drugim przypadku kluczowy jest obszar rodzinny.
Czy nadużywanie alkoholu przez członka rodziny zmienia kategorię sytuacji podopiecznej?
Samo nadużywanie alkoholu jest czynnikiem ryzyka, ale kategoria zależy od tego, jaki problem dominuje. Jeśli alkohol prowadzi do przemocy, zastraszania lub zaniedbania w domu, wtedy rozpoznaje się przede wszystkim sytuację rodzinną. Sytuację zdrowotną rozważa się głównie wtedy, gdy problemem jest leczenie i stan zdrowia podopiecznej.
Jak opiekun powinien reagować, gdy w wywiadzie pojawia się przemoc ze strony rodziny?
Opiekun powinien zachować spokój, zebrać informacje bez oceniania, zadbać o poczucie bezpieczeństwa podopiecznej i przekazać sprawę zgodnie z procedurami placówki osobom uprawnionym (np. przełożonemu, pracownikowi socjalnemu, psychologowi). Ważne jest też dokumentowanie faktów i unikanie obietnic, których nie da się spełnić.
Jakie informacje z wywiadu są kluczowe do rozpoznania sytuacji rodzinnej?
Najważniejsze są: kto jest sprawcą trudnych zachowań (np. syn), jakie są formy krzywdzenia (zastraszanie, kontrola pieniędzy), jak często to się dzieje, czy podopieczna ma wsparcie innych osób, oraz jakie są skutki dla jej funkcjonowania. W zadaniach egzaminacyjnych te elementy zwykle przesądzają o kategorii "rodzinnej".
Kiedy w podobnym opisie można by jednak wybrać sytuację zdrowotną?
Sytuację zdrowotną wybiera się, gdy treść skupia się na chorobie, niesamodzielności, leczeniu, rehabilitacji, bólu lub konkretnych ograniczeniach zdrowotnych jako głównym problemie. Jeśli przemoc jest tylko tłem, a sednem jest np. brak możliwości przyjmowania leków czy potrzeba stałej opieki medycznej, wtedy dominować może aspekt zdrowotny.
Jak przygotować się do pytań o rodzaje sytuacji podopiecznego na egzaminie SPO.1?
Ćwicz analizę opisów przypadków i zawsze szukaj "osi problemu": relacje (rodzinna), pieniądze (materialna), choroba (zdrowotna), warunki lokalu (mieszkaniowa). Pomaga robienie krótkich notatek: kto?, co robi?, jaki skutek?. Na końcu wybierz kategorię, która najlepiej opisuje przyczynę, a nie tylko jeden detal.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z zakresu pracy opiekuńczej i pomocy społecznej
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych/branżowych dla kwalifikacji z obszaru opieki i wsparcia (weryfikacja w oparciu o program nauczania placówki)
  • Procedury wewnętrzne placówek opiekuńczych dotyczące rozpoznawania przemocy i zgłaszania zagrożeń (dokumenty lokalne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego