KWALIFIKACJA PGF5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 14.
Do drukowania na maszynie cyfrowej nie powinno się stosować papieru o gramaturze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gramatura wpływa na sztywność i możliwość prowadzenia arkusza przez tor papieru w maszynie cyfrowej. W typowych urządzeniach cyfrowych górna granica obsługi podłoży to ok. 300–350 g/m2; papier o gramaturze powyżej 350 g/m2 zwykle powoduje problemy z podaniem i zacięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Gramatura (g/m2) mówi, ile waży arkusz o powierzchni 1 m2. W praktyce, wraz ze wzrostem gramatury rośnie też zwykle sztywność podłoża, a to bezpośrednio wpływa na to, czy arkusz da się bezpiecznie i stabilnie przeprowadzić przez mechanizmy podawania, rolki i ścieżkę papieru w maszynie cyfrowej.

Odpowiedź "powyżej 350 g/m2" jest poprawna, ponieważ taki materiał to często karton o dużej sztywności, który w standardowych maszynach cyfrowych przekracza typowe możliwości transportu. Skutkiem mogą być: trudność pobrania arkusza, zacięcia na zakrętach toru, pogorszenie pasowania lub nawet ryzyko uszkodzeń elementów podających. Dlatego producenci najczęściej podają maksymalną obsługiwaną gramaturę w okolicach 300–350 g/m2, a wartości bliskie maksimum wymagają zwykle podajnika ręcznego/bocznego oraz pojedynczego podawania.

Pozostałe odpowiedzi opisują zakresy, które są powszechnie spotykane w druku cyfrowym i zazwyczaj mieszczą się w możliwościach urządzeń:

  • "poniżej 100 g/m2" to typowe papiery biurowe (np. 80–90 g/m2). Mogą wymagać właściwych ustawień (żeby uniknąć falowania czy przebijania), ale nie stanowią "zbyt wysokiej" gramatury.
  • "110–150 g/m2" to częsty wybór na ulotki i materiały promocyjne. Jest to gramatura wygodna w transporcie i zwykle bezproblemowa dla większości maszyn cyfrowych.
  • "160–200 g/m2" również jest szeroko stosowana (np. grubsze ulotki, okładki, zaproszenia). Może wymagać doboru profilu podłoża i odpowiedniej ścieżki papieru, ale nadal jest to zakres typowo obsługiwany.

Wskazówka egzaminacyjna: nie myl gramatury z grubością w milimetrach. Ten sam zapis g/m2 może dawać inną "grubość" w zależności od rodzaju papieru, jednak dla doboru do maszyn cyfrowych najczęściej punktem wyjścia jest właśnie limit gramatury ze specyfikacji urządzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa papieru przypadająca na 1 m2 powierzchni, podawana w g/m2. Im wyższa gramatura, tym zwykle papier jest cięższy i sztywniejszy, co wpływa na prowadzenie arkusza w drukarce oraz dobór ustawień podłoża.
Bardzo wysoka gramatura oznacza zwykle karton o dużej sztywności. Taki arkusz może nie przejść przez zakręty toru papieru, może się klinować na rolkach i powodować zacięcia. Często przekracza też parametry podajników w typowych maszynach cyfrowych.
W praktyce wiele urządzeń pracuje w zakresie ok. 60–350 g/m2, a modele biurowe często kończą się niżej (np. ok. 300 g/m2). Konkretne wartości zawsze należy sprawdzić w specyfikacji danego modelu i dla danego podajnika.
Najczęściej tak, bo 200 g/m2 to popularna gramatura na okładki i materiały reklamowe. Trzeba jednak dobrać ustawienie typu medium oraz czasem użyć właściwej ścieżki podawania (np. podajnik ręczny), aby ograniczyć zacięcia i poprawić jakość.
Typowe objawy to: częste zacięcia, problem z pobraniem arkusza, ślady rolek, nierówne prowadzenie i przekoszenie wydruku. Najpewniejsza metoda to sprawdzenie limitów w instrukcji/karcie technicznej i test na małej próbce w bezpiecznych ustawieniach.
Gramatura mówi o masie na m2, a grubość zależy też od gęstości i struktury papieru (np. kreda, offset, karton). Dwa papiery o tej samej gramaturze mogą mieć inną sztywność i inną grubość, dlatego w trudnych pracach liczy się też rodzaj podłoża.
Podajnik ręczny/boczny stosuje się, gdy podłoże jest na granicy możliwości urządzenia, np. przy grubych kartonach. Prostsza ścieżka podawania (często bardziej "prosta") zmniejsza ryzyko zacięć. Zwykle podaje się wtedy pojedyncze arkusze.
Częste błędy to: dobór kartonu ponad limit maszyny, ustawienie złego typu medium w sterowniku, mylenie gramatury z grubością oraz zakładanie, że każdy model drukarki ma te same możliwości. Skutkuje to zacięciami, gorszą jakością i stratami materiału.
Nie. Limity zależą od konstrukcji toru papieru, rodzaju podajnika i klasy urządzenia (biurowe vs produkcyjne). Dlatego na egzaminie warto znać typowe zakresy, ale w praktyce zawsze trzeba sprawdzić specyfikację konkretnego modelu i konkretnej ścieżki podawania.
Ucz się zakresów zastosowań (np. biurowy, ulotkowy, okładkowy), rozumiej wpływ sztywności na transport arkusza i zapamiętaj, że okolice 300–350 g/m2 to często górna granica typowych maszyn. Ćwicz też czytanie kart "media specifications".
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że gramatura wpływa na sztywność i możliwość prowadzenia arkusza przez tor papieru w maszynie cyfrowej.

Źródła:

  • ISO 536:2019, Paper and board — Determination of grammage (definicja i sposób wyznaczania gramatury)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i karty techniczne drukarek/maszyn cyfrowych (sekcja: media/paper specifications)
  • Materiały producentów papieru dotyczące przeznaczeń gramatur (papier biurowy, kreda, karton)
  • Podstawy technologii druku cyfrowego (rozdziały o podłożach i transporcie papieru)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego