KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 18.
Do etapów porządkowania zespołu archiwalnego nie zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porządkowanie zespołu archiwalnego obejmuje czynności merytoryczne dotyczące układu i przyporządkowania materiałów (np. segregację, klasyfikację i systematyzację). Reprografia jest czynnością techniczną polegającą na wykonywaniu kopii/odwzorowań, więc nie stanowi etapu porządkowania zespołu.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce porządkowanie zespołu archiwalnego to zestaw działań, których celem jest nadanie materiałom logicznego układu i zapewnienie spójności wewnętrznej zespołu. Chodzi o czynności, które wpływają na strukturę materiałów i sposób ich uporządkowania, tak aby można je było poprawnie opisać i udostępniać.

Reprografia dotyczy wykonywania odwzorowań (kopii) dokumentów – np. zdjęć lub skanów – w celach zabezpieczających albo użytkowych. Jest to więc działanie techniczne związane z utrwalaniem treści, a nie z budowaniem układu zespołu. Dlatego nie zalicza się jej do etapów porządkowania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Segregacja – dotyczy wydzielania i grupowania materiałów według przyjętych kryteriów (np. przynależności do spraw/serii), co jest typowym elementem porządkowania.
  • Klasyfikacja – polega na przyporządkowaniu materiałów do klas/serii w ramach ustalonego schematu, co kształtuje układ zespołu, więc mieści się w pracach porządkowych.
  • Systematyzacja – to porządkowanie wewnątrz grup według reguły (np. chronologicznie, rzeczowo), a więc również czynność merytoryczna porządkowania.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawia się czynność związana z kopiowaniem, digitalizacją lub utrwalaniem obrazu, zwykle nie jest to etap porządkowania, tylko działanie techniczne towarzyszące opracowaniu lub udostępnianiu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porządkowanie zespołu archiwalnego to czynności merytoryczne, które nadają materiałom logiczny układ i spójność. Obejmuje m.in. grupowanie dokumentów, ustalanie serii oraz porządek wewnątrz tych grup, tak aby później możliwe było poprawne opracowanie i udostępnianie.
Czynności porządkowania zmieniają lub ustalają układ i strukturę materiałów (np. podział na serie, kolejność w jednostkach). Czynności techniczne dotyczą obsługi dokumentu, np. kopiowania, skanowania czy wykonywania reprodukcji, ale nie tworzą układu zespołu.
Reprografia polega na wykonywaniu kopii/odwzorowań (np. skanów, zdjęć). To działanie techniczne związane z utrwalaniem treści lub ułatwianiem dostępu, a nie z budowaniem układu i klasyfikacją materiałów. Porządkowanie dotyczy struktury zespołu, nie tworzenia kopii.
Segregacja to wydzielanie i grupowanie dokumentów według przyjętych kryteriów (np. przynależności do spraw, serii, typu dokumentacji). W praktyce pomaga uporządkować materiały przed nadaniem im docelowego układu, dlatego jest typowym elementem prac porządkowych.
Klasyfikacja polega na przyporządkowaniu dokumentów do określonych klas, serii lub grup w ramach przyjętego schematu. Jej celem jest uporządkowanie zasobu w sposób logiczny i powtarzalny, tak aby dokumenty o podobnym charakterze były razem i łatwo dawały się opisać.
Systematyzacja to uporządkowanie dokumentów wewnątrz wyodrębnionych grup według ustalonej zasady, np. chronologicznie, rzeczowo albo alfabetycznie. Wpływa bezpośrednio na układ jednostek archiwalnych, więc zalicza się do czynności porządkowania.
Digitalizacja (skanowanie do postaci cyfrowej) jest jednym z działań reprograficznych, bo tworzy odwzorowanie dokumentu. W kontekście etapów opracowania/porządkowania zwykle traktuje się ją jako czynność techniczną towarzyszącą zabezpieczaniu lub udostępnianiu, a nie jako element układu zespołu.
Najczęściej są to działania związane z układem: rozdzielenie materiałów na grupy i serie, przyporządkowanie do klasyfikacji, ustalenie kolejności (np. chronologicznej) oraz ujednolicenie zasad porządkowania. Konkretne kroki zależą od typu dokumentacji i przyjętej metodyki.
Typowe błędy to: wrzucanie do porządkowania wszystkich prac wykonywanych w archiwum (np. kopiowanie), mylenie pojęć podobnych znaczeniowo oraz wybór odpowiedzi "technicznie brzmiącej" zamiast tej związanej z układem akt. Pomaga pytanie: czy to zmienia strukturę zespołu?
Najlepiej uczyć się na przykładach: weź zestaw dokumentów i spróbuj (1) wydzielić grupy (segregacja), (2) przypisać je do serii/klas (klasyfikacja), (3) ustalić kolejność w grupie, np. datami (systematyzacja). Praktyka szybko utrwala różnice.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że porządkowanie zespołu archiwalnego obejmuje czynności merytoryczne dotyczące układu i przyporządkowania materiałów (np. segregację, klasyfikację i systematyzację).

Źródła:

  • ISO 15489-1:2016, Information and documentation — Records management — Part 1: Concepts and principles
  • ICA: ISAD(G) General International Standard Archival Description, 2nd edition, Ottawa 2000

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw archiwistyki (opracowanie i porządkowanie materiałów)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu metodyki opracowania zasobu archiwalnego
  • Dokumentacja i wytyczne wewnętrzne archiwów dotyczące opracowania (jeśli udostępnione uczniom)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego