Podział na podatki bezpośrednie i podatki pośrednie jest jednym z podstawowych podziałów w finansach publicznych. W ujęciu dydaktycznym przyjmuje się, że podatki bezpośrednie są "nakładane wprost" na podatnika i odnoszą się do jego sytuacji majątkowej lub dochodowej, natomiast podatki pośrednie są związane z obrotem (sprzedażą, konsumpcją) i zwykle są "wliczane" w cenę towaru lub usługi.
Odpowiedź "podatek od czynności cywilnoprawnych i podatek od nieruchomości" wskazuje dwa podatki zaliczane do grupy podatków bezpośrednich w typowej klasyfikacji wykorzystywanej w nauczaniu. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym – jego przedmiotem jest posiadanie/wiązanie z nieruchomością, a obowiązek podatkowy wynika z faktu posiadania określonego majątku. To odpowiada logice podatku bezpośredniego.
Pozostałe propozycje zawierają podatki, które są standardowo omawiane jako pośrednie:
- "podatek akcyzowy" – jest typowym podatkiem pośrednim, powiązanym z konsumpcją określonych wyrobów; w praktyce jego ciężar ekonomiczny często przenosi się w cenę.
- "podatek od towarów i usług" – jest podatkiem obrotowym związanym ze sprzedażą, również powszechnie klasyfikowanym jako pośredni.
Dlatego odpowiedzi zawierające pary z akcyzą i podatkiem od towarów i usług są niepoprawne w tym zadaniu: wskazują podatki pośrednie albo mieszają podatek pośredni z innym podatkiem, zamiast podać dwa przykłady z grupy podatków bezpośrednich.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się podatki obrotowe (np. od sprzedaży/konsumpcji), traktuj je jako silny sygnał kategorii "pośrednie". Z kolei podatki od majątku (np. nieruchomości) najczęściej rozpoznasz jako bezpośrednie.
