KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 25.
Do jakiej kategorii należy zakwalifikować pomoce ewidencyjne archiwum zakładowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomoce ewidencyjne archiwum zakładowego to dokumentacja kluczowa dla identyfikacji i kontroli zasobu, dlatego kwalifikuje się je do kategorii o trwałej wartości. Odpowiedź "A" oznacza materiały archiwalne przechowywane wieczyście, w przeciwieństwie do kategorii z cyframi (czasowych).

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy kwalifikacji archiwalnej pomocy ewidencyjnych archiwum zakładowego. Pomoce ewidencyjne (np. spisy zdawczo-odbiorcze, rejestry, wykazy, zestawienia ewidencyjne) pełnią funkcję dowodową i informacyjną: pozwalają ustalić, jaka dokumentacja została wytworzona, gdzie się znajduje, kiedy została przekazana, brakowana albo udostępniona.

Odpowiedź "A" jest właściwa, ponieważ kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości, które powinny być przechowywane bezterminowo. W praktyce ewidencja jest "kluczem" do zasobu: bez niej trudno potwierdzić kompletność dokumentacji i odtworzyć historię jej obiegu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "B50" wskazuje dokumentację niearchiwalną przechowywaną przez 50 lat. To typowy przykład mylenia pytania o kategorię z wyborem długiego okresu przechowywania.
  • "BE50" oznacza dokumentację, która po 50 latach podlega ekspertyzie archiwalnej. To nie pasuje do roli pomocy ewidencyjnych, które są podstawą kontroli zasobu i zwykle nie powinny znikać po upływie terminu.
  • "BE25" jest analogiczne do poprzedniego przypadku (ekspertyza po 25 latach) i również nie odpowiada znaczeniu pomocy ewidencyjnych jako dokumentacji o trwałej wartości.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach występują symbole z liczbami (np. 25, 50), to zwykle są to kategorie czasowe. Gdy pytanie dotyczy dokumentacji fundamentalnej dla ewidencji i identyfikacji zasobu, często właściwym kierunkiem jest kategoria A (trwała).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomoce ewidencyjne to dokumenty i narzędzia, które opisują i porządkują zasób archiwum zakładowego, np. spisy, rejestry, wykazy czy zestawienia. Ułatwiają identyfikację teczek, kontrolę kompletności oraz szybkie odnajdywanie dokumentacji.
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości. Taka dokumentacja jest przeznaczona do przechowywania wieczystego, bo ma znaczenie dowodowe, historyczne lub organizacyjne i nie powinna być brakowana po upływie czasu.
Symbol B50 wskazuje dokumentację niearchiwalną, którą przechowuje się przez 50 lat, a następnie co do zasady można ją brakować zgodnie z zasadami obowiązującymi w jednostce. To kategoria czasowa, a nie wieczysta.
Kategoria BE oznacza dokumentację, która po upływie wskazanego czasu wymaga oceny (ekspertyzy) przed ewentualnym brakowaniem. Litera "E" wiąże się z koniecznością dodatkowej oceny wartości, zamiast automatycznego zniszczenia po terminie.
Pomoce ewidencyjne bywają uznawane za dokumentację o trwałej wartości, bo są "mapą" zasobu: pokazują, co zostało wytworzone, jak jest ułożone i gdzie się znajduje. Bez ewidencji trudno udowodnić kompletność, odtworzyć obieg i bezpiecznie zarządzać dokumentacją.
Najprościej: A = przechowywanie wieczyste, bez terminu w latach. BE = termin w latach + późniejsza ocena przed brakowaniem. Jeśli w symbolu jest liczba (np. 25, 50), to zwykle jest to kategoria czasowa, nie A.
Częsty błąd to skupienie się na liczbie (np. 50) i wybór "najdłuższego" okresu przechowywania, mimo że pytanie dotyczy wartościowania, a nie "im dłużej tym lepiej". Drugi błąd to mylenie BE z B, czyli pomijanie wymogu oceny po upływie czasu.
Kategorię B stosuje się dla dokumentacji, która ma znaczenie przez określony czas (organizacyjny, dowodowy lub rozliczeniowy), ale nie ma trwałej wartości archiwalnej. Po upływie terminu przechowywania dokumenty mogą zostać brakowane zgodnie z procedurą.
Nie. JRWA to wykaz klas i haseł służący do klasyfikowania spraw i dokumentów w kancelarii. Pomoce ewidencyjne to z kolei narzędzia rejestrujące i opisujące zasób archiwum (np. spisy). Są powiązane tematycznie, ale pełnią inne funkcje.
Ćwicz na przykładach: rozpoznawaj, czy dokument ma wartość trwałą (A), czasową (B) czy wymaga oceny (BE). Ucz się logiki symboli (litery i liczby) oraz roli dokumentacji w organizacji. Pomaga też tworzenie krótkich fiszek z typowymi grupami akt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pomoce ewidencyjne archiwum zakładowego to dokumentacja kluczowa dla identyfikacji i kontroli zasobu, dlatego kwalifikuje się je do kategorii o trwałej wartości."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej omawiające kategorie archiwalne
  • Materiały dydaktyczne dotyczące JRWA i kwalifikacji dokumentacji w jednostkach organizacyjnych
  • Wewnętrzna instrukcja kancelaryjna i archiwalna (jeżeli jednostka ją posiada) jako kontekst praktyczny

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego