W pytaniu wskazano wyraźnie zakres czasowy: do końca 2021 roku. W tym okresie składka na ubezpieczenie zdrowotne była naliczana jako 9% podstawy wymiaru, jednak przepisy pozwalały, aby część zapłaconej składki pomniejszała podatek dochodowy.
Prawidłowa odpowiedź to "7,75%", ponieważ właśnie taka część podstawy wymiaru składki zdrowotnej mogła być odliczona od podatku (nie od dochodu ani od przychodu). W praktyce oznaczało to, że podatnik płacił do ZUS pełne 9%, ale w rozliczeniu PIT miał prawo zmniejszyć należny podatek o kwotę odpowiadającą 7,75% podstawy.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "1,25%" to typowa pułapka: jest to różnica między 9% a 7,75% (czyli "pozorny koszt" po odliczeniu), ale pytanie dotyczyło kwoty odliczanej od podatku, a nie części faktycznie "nieodliczalnej".
- "8,75%" nie odpowiada mechanizmowi stosowanemu w rozliczeniach do 2021 r. i bywa mylone z innymi wartościami procentowymi występującymi w systemie podatkowo-składkowym.
- "9,00%" to wysokość składki zdrowotnej (stawka składki), ale nie była to wartość odliczana od podatku. Część odliczana była mniejsza.
Warto też pamiętać o zmianie od 1.01.2022 r.: odliczenie składki zdrowotnej od podatku zostało zniesione, a ewentualne odliczenia/przeliczenia zaczęły zależeć od formy opodatkowania (np. odliczenia od dochodu lub od przychodu w określonych limitach). Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest zwracanie uwagi na datę obowiązywania zasad.