KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
Do kontroli ciśnienia oleju w układzie smarowania stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ciśnienie oleju w układzie smarowania kontroluje się przyrządem przeznaczonym do pomiaru ciśnienia mediów – manometrem.
Multimetr służy do pomiarów elektrycznych, pirometr do temperatury, a wakuometr do podciśnienia (ciśnień poniżej atmosferycznego), więc nie są właściwe do typowej kontroli ciśnienia oleju.

Pełne wyjaśnienie:

W układzie smarowania kluczowym parametrem diagnostycznym jest ciśnienie oleju. Do jego kontroli stosuje się manometr, czyli przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy lub gazów. W praktyce warsztatowej manometr podłącza się do punktu kontrolnego (np. króćca pomiarowego) i porównuje wskazanie z wartościami wymaganymi dla danej maszyny.

Odpowiedź "multimetr" jest nieprawidłowa, ponieważ multimetr mierzy wielkości elektryczne (np. napięcie, natężenie, rezystancję). Może być użyteczny przy diagnostyce czujników lub instalacji elektrycznej, ale nie mierzy bezpośrednio ciśnienia oleju w przewodzie smarowania.

Odpowiedź "pirometr" także jest nieprawidłowa: pirometr to przyrząd do pomiaru temperatury, często bezkontaktowo (na podczerwień). Temperaturę oleju można nim ocenić, ale nie zastępuje to pomiaru ciśnienia, które informuje m.in. o pracy pompy oleju, zaworze przelewowym i oporach przepływu.

Odpowiedź "wakuometr" dotyczy pomiaru podciśnienia, czyli ciśnień niższych od atmosferycznego. W typowym układzie smarowania mierzy się ciśnienie dodatnie wytwarzane przez pompę oleju, dlatego wakuometr nie jest standardowym przyrządem do takiej kontroli.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się konkretna wielkość fizyczna (tu: ciśnienie), najpierw dobierz przyrząd, który tę wielkość mierzy. Dopiero potem sprawdź, czy pasuje do medium (olej) i warunków pracy układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Manometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy lub gazów. W maszynach używa się go m.in. do kontroli ciśnienia oleju w układzie smarowania, ciśnienia w hydraulice siłowej czy w instalacjach pneumatycznych. Wskazanie pomaga ocenić stan pompy, zaworów i drożność przewodów.
Multimetr mierzy wielkości elektryczne (np. napięcie, prąd, rezystancję), a nie ciśnienie. Może sprawdzić czujnik ciśnienia lub instalację sygnałową, ale nie zastąpi bezpośredniego pomiaru ciśnienia oleju w przewodzie. Do tego potrzebny jest manometr.
Spadek ciśnienia oleju może wskazywać m.in. na zużycie pompy oleju, zbyt niski poziom oleju, nieszczelność, wzrost luzów w łożyskach albo problem z zaworem przelewowym. Interpretacja zawsze powinna uwzględniać warunki pracy (temperaturę, obroty) i wymagania producenta maszyny.
Wakuometr stosuje się, gdy mierzy się podciśnienie, czyli ciśnienie niższe od atmosferycznego. Przykładem są instalacje próżniowe lub układy ssawne, gdzie kluczowe jest określenie poziomu "próżni". W typowym układzie smarowania mierzy się ciśnienie dodatnie, więc używa się manometru.
Pirometr mierzy temperaturę, często bezdotykowo (na podczerwień). W utrzymaniu ruchu jest przydatny do szybkiej kontroli nagrzewania łożysk, obudów, silników czy przewodów. Może pomóc też ocenić temperaturę oleju, ale nie służy do pomiaru ciśnienia w układzie smarowania.
Najbezpieczniej podłączać manometr do przewidzianego punktu pomiarowego (króćca/gniazda serwisowego) zgodnie z instrukcją maszyny. Należy dobrać zakres manometru, użyć szczelnych złączek, odpowietrzyć połączenie i zachować ostrożność przy pracy na gorącym oleju. Pomiar wykonuje się stabilnie, bez gwałtownych zmian obciążenia.
Częstym błędem jest wybór "popularnego miernika" (multimetru) zamiast przyrządu do danej wielkości. Drugi błąd to mylenie manometru z wakuometrem, bo oba dotyczą ciśnienia. Pomaga zasada: manometr – ciśnienie (zwykle dodatnie), wakuometr – podciśnienie.
Czujnik może informować o ciśnieniu (np. lampka, wskazanie na pulpicie), ale w diagnostyce warsztatowej manometr bywa potrzebny do weryfikacji rzeczywistej wartości i porównania jej z wymaganiami. Czujnik może być uszkodzony lub rozkalibrowany, więc pomiar manometrem jest często punktem odniesienia.
Typowe objawy to świecenie kontrolki/alert, nietypowe hałasy łożysk, wzrost temperatury, spadek wydajności, a w skrajnych przypadkach zatarcie elementów. Jednak objawy mogą mieć różne przyczyny, dlatego potwierdzenie manometrem (oraz kontrola poziomu i jakości oleju) jest podstawową metodą sprawdzenia układu smarowania.
Ucz się przez skojarzenie: wielkość → przyrząd (ciśnienie→manometr, temperatura→pirometr, podciśnienie→wakuometr, elektryka→multimetr). Ćwicz na przykładach z maszyn: gdzie jest punkt pomiarowy, co oznacza odchyłka i jakie mogą być przyczyny. To pomaga szybciej wybierać poprawne odpowiedzi.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Manometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Wakuometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wakuometr (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Pirometr" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pirometr (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw metrologii i przyrządów pomiarowych w mechanice
  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn – rozdziały o układzie smarowania i punktach kontrolnych
  • Materiały dydaktyczne o diagnostyce układów smarowania (pompa oleju, filtr, zawór przelewowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego