KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 14.
Do którego rodzaju dokumentacji należy zaliczyć zamieszczoną ilustrację?
Ilustracja przedstawia plakat o tematyce zdrowotnej, związany z walką z gruźlicą.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiały ulotne to nietrwałe druki okolicznościowe i informacyjne (np. ulotki, afisze, plakaty), zwykle o charakterze promocyjnym lub informacyjnym. Nie są to ani opracowania techniczne, ani mapy/plany, ani obiekty związane z pieczęciami, dlatego właściwa klasyfikacja to materiały ulotne.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce ważne jest rozróżnianie rodzajów dokumentacji, ponieważ wpływa to na sposób porządkowania, opisu i wyszukiwania materiałów. Materiały ulotne to przede wszystkim druki o krótkotrwałym, okolicznościowym lub informacyjnym przeznaczeniu (np. ulotki reklamowe, afisze wydarzeń, plakaty, zaproszenia, broszury informacyjne). Zwykle są to publikacje masowe, niebędące częścią dokumentacji technologicznej lub geodezyjnej.

Odpowiedź "Do materiałów ulotnych." jest właściwa, gdy przedstawiony dokument ma cechy druku informacyjnego/okolicznościowego: treść komunikatowa, układ typowy dla ulotki/plakatu, brak cech opracowania projektowego lub mapy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • "Do dokumentacji technicznej." — dokumentacja techniczna obejmuje m.in. projekty, rysunki techniczne, instrukcje techniczne i dokumenty dotyczące budowy/eksploatacji obiektów lub urządzeń. Materiały ulotne nie mają takiego celu ani struktury (brak typowych oznaczeń, skali rysunkowej, parametrów technicznych).
  • "Do materiałów sfragistycznych." — sfragistyka dotyczy pieczęci (odcisków, tłoków, ich opisów i użycia). Materiał sfragistyczny rozpoznaje się po bezpośrednim związku z pieczęciami jako obiektem lub dowodem uwierzytelnienia, a nie po samej formie druku informacyjnego.
  • "Do dokumentacji kartograficznej." — dokumentacja kartograficzna to mapy, plany, szkice sytuacyjne, opracowania z odwzorowaniem przestrzennym, często ze skalą, legendą i siatką odniesienia. Druk promocyjny lub informacyjny, nawet jeśli zawiera element graficzny, nie staje się przez to mapą/planem w sensie archiwalnym.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi porównaj, czy dokument ma cel (informowanie/promocja vs projektowanie/odwzorowanie przestrzeni/uwierzytelnianie) oraz czy zawiera typowe cechy formalne danej grupy (skala i legenda dla kartografii, cechy rysunku/projektu dla techniki, pieczęć jako obiekt dla sfragistyki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Materiały ulotne to najczęściej nietrwałe druki o charakterze informacyjnym lub okolicznościowym, np. ulotki, afisze, plakaty, zaproszenia czy broszury. W archiwum traktuje się je jako odrębną grupę, bo nie są typową dokumentacją urzędową ani techniczną.
Zwróć uwagę na cechy druku: hasłowa treść, elementy promocyjne/informacyjne, brak skali i legendy (jak w mapach), brak rysunku technicznego z wymiarami oraz brak związku z pieczęciami. Ulotka/plakat zwykle wygląda jak materiał do rozdawania lub wywieszenia.
Materiały ulotne służą informowaniu lub promocji (ulotka, plakat, afisz). Dokumentacja techniczna opisuje budowę, projekt, eksploatację lub parametry obiektów i urządzeń (rysunki, projekty, instrukcje, specyfikacje). Różni je cel i formalne elementy treści.
To materiały przedstawiające przestrzeń: mapy, plany, szkice, opracowania geodezyjne lub sytuacyjne. Często mają skalę, legendę, oznaczenia kierunków i układ odniesienia. Sam obrazek w ulotce nie czyni jej dokumentacją kartograficzną.
Materiały sfragistyczne są związane z pieczęciami: ich odciskami, tłokami pieczętnymi, opisami i użyciem jako formą uwierzytelnienia dokumentów. Spotyka się je np. w aktach historycznych lub w zbiorach pieczęci. Nie są to typowe druki reklamowe.
Częsty błąd wynika z patrzenia tylko na formę graficzną. Gdy ulotka zawiera schemat dojazdu, uczniowie automatycznie wybierają "kartograficzna". W praktyce liczy się dominująca funkcja dokumentu: informacyjna/promocyjna, a nie pomocnicza grafika.
Najczęściej tak, jeśli jest to druk informacyjny lub promocyjny bez cech dokumentacji technicznej czy urzędowej. Jednak w zadaniach egzaminacyjnych decydują cechy i przeznaczenie konkretnego egzemplarza. Warto ocenić, czy to "publikacja" czy "dokumentacja" procesu.
Szukaj: rysunków technicznych z wymiarowaniem, oznaczeń, numerów części, parametrów, tabel specyfikacji, schematów instalacji oraz formalnej struktury instrukcji lub projektu. Ulotka zwykle ma hasła, krótkie akapity, grafiki promocyjne i dane kontaktowe.
Gdy przedstawiony obiekt lub dokument wyraźnie dotyczy pieczęci: widoczny odcisk, lak, tłok pieczętny, opis pieczęci albo element uwierzytelnienia jako główna cecha. Jeśli to zwykły druk informacyjny, nawet z logo, nie jest to materiał sfragistyczny.
Pomaga metoda "cechy kluczowe": wypisz 3–5 cech dla każdej grupy (ulotne, techniczne, kartograficzne, sfragistyczne) i ćwicz na przykładach. Na egzaminie najpierw ustal funkcję dokumentu (po co powstał), a dopiero potem dopasuj kategorię.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że materiały ulotne to nietrwałe druki okolicznościowe i informacyjne (np. ulotki, afisze, plakaty), zwykle o charakterze promocyjnym lub informacyjnym.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z archiwistyki dot. dokumentacji specjalnej (technicznej, kartograficznej, sfragistycznej, ulotnej)
  • Słowniki i leksykony terminologii archiwalnej (hasła: materiały ulotne, sfragistyka, kartografia)
  • Przykładowe zestawy ilustracji/ćwiczeń z rozpoznawania rodzajów dokumentacji w archiwum

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego