KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2023 (test 3)

PYTANIE NR 26.
Do którego wejścia licznika CTUD należy podłączyć sygnał ustalający kierunek zliczania impulsów (zwiększanie/zmniejszanie wartości w akumulatorze licznika)?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy licznika CTUD, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wejście "Dir" służy do ustawienia kierunku zliczania w bloku CTUD, czyli tego, czy kolejne impulsy mają zwiększać czy zmniejszać wartość akumulatora licznika.
Pozostałe wejścia dotyczą zliczania impulsów, resetu albo parametrów, a nie wyboru kierunku.

Pełne wyjaśnienie:

W bloku licznika CTUD (licznik w górę/w dół) trzeba rozróżnić dwa rodzaje sygnałów:

  • sygnały impulsowe – informują, że należy wykonać krok zliczania,
  • sygnał kierunku – informuje, czy krok ma oznaczać zwiększenie czy zmniejszenie wartości w akumulatorze licznika.

Wejście "Dir" jest przeznaczone właśnie do ustalenia kierunku zliczania. To na to wejście podaje się informację typu: "licz w górę" albo "licz w dół" (w praktyce jako stan logiczny), aby kolejne impulsy zliczające były interpretowane zgodnie z kierunkiem.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do pytania:

  • "Cnt" kojarzy się z liczeniem (ang. count) i typowo odnosi się do zliczania impulsów lub wejścia zliczającego, ale nie określa kierunku (to inna informacja sterująca).
  • "R" zwykle oznacza reset (zerowanie/ustawienie licznika w stan początkowy). Reset wpływa na wartość licznika, ale nie opisuje, czy zliczanie ma iść w górę czy w dół.
  • "Par" sugeruje parametry (np. nastawy, wartości zadane/konfiguracyjne). Parametry mogą wpływać na zachowanie licznika, lecz nie są sygnałem kierunku zliczania impulsów.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o CTUD najpierw ustal, czy pytanie dotyczy impulsu zliczającego (kiedy wykonać krok), czy kierunku (jak zinterpretować krok). Kierunek to osobny sygnał sterujący, dlatego właściwe jest wejście "Dir".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
CTUD to blok licznika, który potrafi zliczać zarówno w górę, jak i w dół. Wartość licznika jest przechowywana w jego akumulatorze, a zmiana wartości następuje po impulsach zliczających. Dodatkowo potrzebny jest sygnał określający kierunek zliczania.
Wejście Dir służy do ustawienia kierunku: czy kolejne impulsy mają zwiększać, czy zmniejszać wartość w akumulatorze licznika. Dzięki temu ten sam mechanizm zliczania może obsłużyć np. ruch do przodu i cofanie albo przyjęcia i wydania.
Wejście typu Cnt kojarzy się z impulsem zliczającym (informacją "zlicz teraz"). Kierunek jest inną informacją sterującą: nie mówi, kiedy zliczyć, tylko w którą stronę zmienić wartość. Pomieszanie tych ról prowadzi do błędnego działania licznika.
Wejście R najczęściej oznacza reset, czyli zerowanie licznika lub przywrócenie wartości początkowej (zależnie od implementacji). Reset nie ustala kierunku zliczania, tylko wymusza stan licznika niezależnie od impulsów zliczających.
Oznaczenie Par zwykle odnosi się do parametrów lub nastaw bloku (np. wartości zadanej, ograniczeń, konfiguracji). Parametry opisują, jak blok ma działać, ale nie są sygnałem sterującym kierunkiem zliczania impulsów w danej chwili.
Szukaj sformułowań typu: "zwiększanie/zmniejszanie", "kierunek", "w górę/w dół", "rewersyjnie". To wskazuje, że potrzebny jest osobny sygnał wyboru kierunku. Jeśli w pytaniu mowa tylko o "podaniu impulsów", zwykle chodzi o wejście zliczające, nie o kierunek.
CTUD przydaje się tam, gdzie stan może rosnąć i maleć: zliczanie sztuk na linii z możliwością cofania, pozycjonowanie z enkodera z kierunkiem, bilans elementów w buforze, kontrola liczby cykli w maszynie przy trybie "do przodu" i "wstecz".
Nie. Sygnał kierunku może być stały przez dłuższy czas (np. podczas ruchu w jedną stronę) i zmienić się dopiero, gdy zmienia się kierunek procesu. Ważne jest, aby w chwili pojawienia się impulsu zliczającego stan na wejściu kierunku był jednoznaczny.
Najczęstsze błędy to mylenie wejścia impulsowego z wejściem kierunku, wybór odpowiedzi na podstawie podobieństwa skrótów (np. Cnt="count"), oraz nieuwzględnienie w treści pytania słów "zwiększanie/zmniejszanie". Pomaga rozpisanie: "kiedy zliczam?" vs "w którą stronę?".
Najlepiej porównawczo: zrób tabelę "wejście – funkcja – skutek". Potem przećwicz na krótkich programach: jeden impuls, zmiana kierunku, reset. W zadaniach testowych podkreślaj słowa klucze (kierunek, reset, parametr), bo zwykle wskazują właściwe wejście.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Dokumentacja używanego środowiska PLC (opis bloków licznikowych CTU/CTD/CTUD)
  • Materiały dydaktyczne z podstaw IEC 61131-3 i bloków funkcyjnych
  • Ćwiczenia laboratoryjne: implementacja licznika rewersyjnego z sygnałem kierunku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego