KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 23.
Który zapis w języku LD jest odpowiednikiem funkcji logicznej AND?
Ilustracja przedstawia cztery symbole graficzne, które są oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W języku LD funkcja AND odpowiada sytuacji, gdy wyjście (cewka) załącza się dopiero przy jednoczesnym spełnieniu kilku warunków.
Realizuje się to przez szeregowe połączenie styków w jednym szczeblu drabinki: prąd "logiczny" przepływa tylko wtedy, gdy wszystkie styki w szeregu są w stanie przewodzenia.

Pełne wyjaśnienie:

W języku LD (Ladder Diagram) zapis programu przypomina schemat drabinkowy: po lewej i prawej stronie są "szyny zasilania", a pomiędzy nimi buduje się szczeble (rungi), które opisują warunki sterowania wyjściem (np. cewką/bitami wyjściowymi).

Funkcja logiczna AND (koniunkcja) oznacza: wynik jest równy 1 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia/warunki są równe 1. W LD najprostszym odpowiednikiem AND jest połączenie szeregowe styków w jednym szczeblu. Taki zapis działa tak, że "ciągłość" szczebla pojawia się dopiero wtedy, gdy każdy kolejny styk w szeregu jest spełniony (np. styk NO jest zamknięty, a styk NC pozostaje w stanie przewodzenia zgodnie z logiką negacji).

W praktyce można to czytać tak: wyjście włącza się, jeśli warunek 1 i warunek 2 i warunek 3 są prawdziwe. To jest dokładnie AND.

Dla porównania, typowe pomyłki wynikają z mylenia AND z OR:

  • OR w LD realizuje się przez połączenie równoległe gałęzi: wystarczy, że jedna z gałęzi przewodzi, aby wyjście mogło się załączyć.
  • NOT jest realizowane przez użycie styku normalnie zamkniętego (NC) lub odpowiedniego bloku negacji: warunek jest spełniony, gdy sygnał wejściowy ma stan przeciwny.

Jeżeli wśród opcji odpowiedzi pojawia się zapis z dwoma (lub większą liczbą) styków ustawionych jeden za drugim w tej samej gałęzi, a dopiero na końcu znajduje się cewka/wyjście, to taki zapis odpowiada AND. Z kolei wariant z dwiema gałęziami równoległymi (styk nad stykiem) odpowiada OR, a warianty z odwróceniem warunku dotyczą NOT lub kombinacji z negacją.

Na egzaminie warto stosować prostą regułę: szeregowo = AND, równolegle = OR. Dzięki temu szybko rozpoznasz, który zapis LD odpowiada danej funkcji logicznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
LD (Ladder Diagram) to język graficzny PLC, w którym program zapisuje się jako "drabinkę" ze szczeblami. W szczeblu umieszcza się styki (warunki), a na końcu cewkę lub funkcję wyjściową. Taki zapis ułatwia odwzorowanie logiki sterowania znanej z obwodów przekaźnikowych.
Odpowiednik AND w LD to zwykle styki połączone szeregowo w jednej gałęzi szczebla. Wyjście (cewka) załączy się dopiero wtedy, gdy wszystkie warunki w szeregu są spełnione, czyli gdy każdy styk "przewodzi" w sensie logicznym.
W szeregu musi być zachowana ciągłość całej ścieżki od lewej do prawej szyny. Jeśli choć jeden styk nie spełnia warunku, ścieżka się "przerywa" i wyjście nie zadziała. To dokładnie odpowiada AND: wynik jest 1 tylko przy spełnieniu wszystkich warunków.
OR w LD realizuje się przez gałęzie równoległe. Wystarczy, że jedna z gałęzi ma spełniony warunek, aby pojawiła się ciągłość szczebla i wyjście mogło się załączyć. To typowe przeciwieństwo układu szeregowego (AND).
Styk normalnie zamknięty (NC) w LD reprezentuje warunek zanegowany: jest "prawdziwy", gdy zmienna wejściowa ma stan 0. W praktyce służy do realizacji NOT lub do budowania warunków typu "uruchom, gdy czujnik nie jest aktywny".
Nie. AND może obejmować dowolną liczbę warunków: dwa, trzy i więcej. Zasada jest ta sama: wszystkie styki w szeregu muszą spełniać warunek, aby wyjście zostało wysterowane. To często spotykane w blokadach bezpieczeństwa i sygnałach gotowości.
Najczęściej myli się szereg z równoległym połączeniem styków, zwłaszcza gdy rysunek jest mały lub nieczytelny. Drugi błąd to ignorowanie styków NC, które wprowadzają negację i mogą zmieniać sens warunku mimo "szeregowego" układu.
Przejdź wzrokiem od lewej do prawej szyny i zobacz, czy istnieje tylko jedna ścieżka z kolejnymi stykami jeden za drugim. Jeśli tak, to zwykle jest to AND. Jeżeli występuje rozgałęzienie na dwie ścieżki, a potem złączenie, to sugeruje OR.
Bardzo często: np. start napędu dopiero gdy osłona jest zamknięta i nie ma awarii i jest zezwolenie z nadrzędnego sterownika. AND służy do tworzenia bezpiecznych i jednoznacznych warunków uruchomienia, blokad oraz sekwencji pracy układów.
Ćwicz rozpoznawanie podstawowych wzorców: szereg (AND), równoległe gałęzie (OR), styk NC (NOT), a także proste podtrzymanie (samopodtrzymanie). W symulatorze PLC buduj krótkie programy i sprawdzaj tabelą stanów, kiedy wyjście powinno się załączyć.
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/Ladder_logic (dostęp: 2026-02-27)
  • https://en.wikipedia.org/wiki/IEC_61131-3 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Dokumentacja producenta PLC dotycząca LD (instrukcje: styki NO/NC, cewki, sieci)
  • Materiały szkolne z podstaw logiki cyfrowej i automatyki
  • Kursy wprowadzające do IEC 61131-3 i języków PLC (LD, FBD, ST)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego