KWALIFIKACJA ELE2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 1.
Do której grupy maszyn elektrycznych zalicza się silnik bocznikowy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Silnik bocznikowy to silnik prądu stałego, w którym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle (bocznikowo) z uzwojeniem twornika.
Taki sposób wzbudzenia jest charakterystyczny dla maszyn DC, a nie dla silników synchronicznych ani typowych silników prądu przemiennego.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "silnik bocznikowy" odnosi się do sposobu połączenia uzwojenia wzbudzenia w silniku, a ten termin jest typowy dla silników prądu stałego. "Bocznikowo" oznacza, że uzwojenie wzbudzenia jest dołączone równolegle do obwodu twornika. W praktyce daje to względnie stabilny strumień wzbudzenia, a więc i dość stabilną prędkość obrotową przy zmianach obciążenia (w porównaniu z silnikiem szeregowym).

Odpowiedź "Prądu stałego." jest poprawna, bo silniki bocznikowe klasyfikuje się w grupie maszyn zasilanych prądem stałym (DC) i opisuje się je razem z innymi odmianami silników DC (np. obcowzbudnymi, szeregowymi czy mieszanymi).

Pozostałe propozycje nie pasują do definicji:

  • "Uniwersalnych." – silnik uniwersalny to szczególna konstrukcja komutatorowa przystosowana do pracy zarówno z prądem stałym, jak i przemiennym. Nazwa "bocznikowy" nie jest standardowym określeniem jego grupy; tutaj kluczowe jest połączenie uzwojenia wzbudzenia równolegle, typowe dla klasycznego silnika DC.
  • "Synchronicznych." – silniki synchroniczne należą do maszyn prądu przemiennego, a ich cechą rozpoznawczą jest prędkość synchroniczna zależna od częstotliwości zasilania i liczby par biegunów. Nie opisuje się ich jako bocznikowe, bo nie stosuje się takiego nazewnictwa połączeń wzbudzenia jak w silnikach DC.
  • "Prądu przemiennego." – to zbyt szeroka kategoria i obejmuje m.in. silniki indukcyjne oraz synchroniczne. "Bocznikowy" wprost wskazuje na typ silnika prądu stałego z równoległym wzbudzeniem, więc ta odpowiedź wprowadza w błąd.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie pojawia się szeregowy/bocznikowy/mieszany, najczęściej chodzi o rodzaj wzbudzenia silnika prądu stałego, a nie o ogólną rodzinę silników AC.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Silnik bocznikowy to silnik prądu stałego, w którym uzwojenie wzbudzenia jest połączone równolegle do uzwojenia twornika. Dzięki temu prąd wzbudzenia jest w miarę stabilny, a prędkość obrotowa mniej zmienia się przy zmianach obciążenia niż w silniku szeregowym.
Bo nazwa "bocznikowy" opisuje typowe dla silników DC połączenie uzwojenia wzbudzenia (równoległe). W praktyce jest to klasyfikacja związana z budową i sposobem wzbudzenia silnika prądu stałego, a nie z rodziną maszyn AC, takich jak indukcyjne czy synchroniczne.
Połączenie bocznikowe oznacza, że uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do obwodu twornika, czyli "na te same zaciski" zasilania. W schemacie widać wtedy dwie gałęzie: jedna dla twornika, druga dla wzbudzenia.
W bocznikowym uzwojenie wzbudzenia jest równolegle do twornika, a w szeregowym jest z nim w szeregu. Skutek praktyczny: bocznikowy ma zwykle stabilniejszą prędkość, a szeregowy ma duży moment rozruchowy, ale może "rozbiegać się" przy małym obciążeniu.
Typowy silnik bocznikowy jest przeznaczony do zasilania prądem stałym. Zasilanie AC zmienia warunki pracy (m.in. wpływa na komutację i straty), więc nie jest to standardowy sposób eksploatacji. W egzaminacyjnej klasyfikacji zalicza się go do maszyn prądu stałego.
Stosuje się je tam, gdzie ważna jest dość stała prędkość obrotowa przy zmieniającym się obciążeniu, a także możliwość regulacji prędkości w układach napędowych. W nowoczesnych instalacjach często spotyka się też zastępowanie ich innymi napędami, zależnie od wymagań.
Częsty błąd to wybór "prądu przemiennego" tylko dlatego, że większość napędów w budynkach jest zasilana z sieci AC. Inny błąd to mylenie z silnikiem uniwersalnym przez skojarzenie z komutatorem. Pomaga zapamiętać: "bocznikowy" = równoległe wzbudzenie w DC.
Oznacza, że uzwojenie wzbudzenia jest włączone bocznikowo, czyli równolegle do obwodu twornika. To pojęcie dotyczy sposobu połączeń elektrycznych w maszynie i jest kluczowe do rozróżnienia typów wzbudzenia w silnikach prądu stałego.
Silnik synchroniczny to maszyna prądu przemiennego, której prędkość zależy od częstotliwości zasilania i liczby biegunów. Silnik bocznikowy to silnik prądu stałego, klasyfikowany według połączenia uzwojenia wzbudzenia (równoległego). To dwie różne grupy maszyn.
Najlepiej zrobić prostą mapę: DC (bocznikowe, szeregowe, obcowzbudne) oraz AC (indukcyjne, synchroniczne). Następnie dopasowywać słowa-klucze do kategorii. W testach zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy rodzaju prądu czy zasady pracy.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do przedmiotu "Maszyny elektryczne" (dział: silniki prądu stałego)
  • Notatki z zajęć o rodzajach wzbudzenia silników DC (bocznikowe, szeregowe, mieszane)
  • Zestawy pytań egzaminacyjnych z kwalifikacji ELE.2 dotyczące podziału maszyn elektrycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego