KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 34.
Do której grupy wad drewna należy zaliczyć pokazaną na rysunku wadę?
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny pnia drzewa, na którym widoczne są pęknięcia biegnące od centrum na zewnątrz.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Pęknięć." jest właściwe, gdy na rysunku widać rozdzielenie drewna wzdłuż włókien (szczelinę/rysę), a nie zrośniętą gałąź (sęk) ani odchylenie geometrii elementu (wada kształtu). Wady budowy dotyczą m.in. nieprawidłowości struktury słojów, a nie samej szczeliny.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja wad drewna opiera się na tym, jaki jest charakter nieprawidłowości: czy jest to przerwanie ciągłości materiału, element pochodzący od gałęzi, deformacja geometryczna, czy zaburzenie budowy (struktury) drewna.

Odpowiedź "Pęknięć." jest poprawna, jeżeli wada pokazana na rysunku ma postać szczeliny/rozwarstwienia (przerwania ciągłości drewna), zwykle przebiegającej zgodnie z kierunkiem włókien lub promieniowo na przekroju. Taka cecha odpowiada typowym pęknięciom powstającym m.in. w wyniku naprężeń (np. podczas schnięcia) i jest zaliczana do grupy wad pęknięć.

Odpowiedź "Sęków." jest nieprawidłowa, ponieważ sęk to pozostałość po gałęzi: na przekroju ma zwykle wyraźny, zwarty układ tkanek i charakterystyczny rysunek. Nie jest to "pusta" szczelina, tylko fragment drewna o innym układzie włókien.

Odpowiedź "Wad kształtu." dotyczy przede wszystkim odchyleń geometrycznych elementu (np. krzywizn, skręceń, zbieżystości), czyli sytuacji, gdy problemem jest forma elementu, a nie przerwanie materiału. Jeśli na rysunku widać szczelinę, to nie jest to wada kształtu.

Odpowiedź "Wad budowy." odnosi się do nieprawidłowości związanych z budową anatomiczną/układem struktury drewna (np. zaburzenia układu słojów czy inne cechy strukturalne). Same pęknięcia są inną grupą, bo kluczowe jest fizyczne rozdzielenie materiału.

Wskazówka egzaminacyjna: patrząc na rysunek, najpierw ustal, czy wada oznacza "brak ciągłości" (szczelina) — wtedy myśl o pęknięciach. Jeśli widzisz "wrośnięty fragment" o innym rysunku — rozważ sęki. Jeśli problemem jest wygięcie/skręcenie — to wady kształtu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pęknięcia drewna to przerwanie ciągłości materiału w postaci szczeliny (rozwarcia), często biegnącej wzdłuż włókien lub promieniowo na przekroju. Na rysunku zwykle wyglądają jak linia/rysa lub wyraźna szczelina, a nie zwarta tkanka jak w sęku.
Sęk jest pozostałością po gałęzi i ma "zwartą" strukturę oraz charakterystyczny rysunek (inne ułożenie włókien). Pęknięcie to szczelina lub rozdzielenie drewna, czyli obszar "pusty" albo wyraźnie rozchylony, bez zwartej tkanki gałęzi.
Pęknięcia tworzą osobną grupę, bo są wadą polegającą na przerwaniu ciągłości materiału, co bezpośrednio obniża wytrzymałość i wpływa na obróbkę. To inny mechanizm i inny skutek niż np. sęki (zmiana układu włókien) czy wady kształtu (deformacja geometryczna).
Pęknięcia mogą powodować odłupywanie się fragmentów, trudności w uzyskaniu gładkiej powierzchni, gorsze klejenie i mniejszą wytrzymałość elementu. W praktyce wpływają na decyzję o rozkroju, doborze elementów na części konstrukcyjne oraz na ocenę jakości wyrobu.
Wady kształtu dotyczą geometrii elementu (np. krzywizna, skręcenie, zbieżystość), czyli tego, że element ma niepożądany kształt. Pęknięcia dotyczą przerwania materiału w formie szczeliny. Różnica polega więc na tym, czy problemem jest forma, czy ciągłość drewna.
Wady budowy odnoszą się do cech związanych ze strukturą i układem drewna (np. nietypowy przebieg słojów, zaburzenia strukturalne). Nie są to typowe szczeliny. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie, czy wada zmienia strukturę, czy powoduje rozdzielenie materiału.
Nie zawsze, ale ograniczają zastosowanie. O dopuszczeniu decyduje wielkość, położenie i przeznaczenie elementu. Czasem materiał z pęknięciami można wykorzystać na krótsze odcinki, elementy niewidoczne lub mniej obciążone, a czasem jest wymagany odrzut.
Najczęstsze pomyłki to branie każdej nieregularności za sęk (bo jest najbardziej "znany"), mylenie szczeliny z rysunkiem włókien oraz ignorowanie tego, czy wada jest "pusta" (pęknięcie), czy "wypełniona" tkanką (sęk). Pomaga porównywanie cech definicyjnych.
Warto ćwiczyć na zdjęciach i rysunkach: rozpoznawanie pęknięć, sęków, wad kształtu i budowy oraz kojarzenie ich z konsekwencjami w obróbce. Dobrą metodą jest robienie fiszek: "cecha rozpoznawcza → grupa wady → skutek technologiczny".
Najczęściej przy odbiorze surowca i sortowaniu, przed rozkrojem oraz przed operacjami wymagającymi jakości powierzchni (np. klejenie, okleinowanie, lakierowanie). Wczesna identyfikacja pęknięć pozwala zaplanować rozkrój i ograniczyć straty materiałowe.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: ""Pęknięć." jest właściwe, gdy na rysunku widać rozdzielenie drewna wzdłuż włókien (szczelinę/rysę), a nie zrośniętą gałąź (sęk) ani odchylenie geometrii elementu (wada kształtu)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z drewnoznawstwa i wad drewna stosowane w kształceniu zawodowym
  • Atlasy/albumy wad drewna (fotografie i opisy cech rozpoznawczych)
  • Instrukcje zakładowe kontroli jakości surowca drzewnego oraz karty klasyfikacji wad

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego