KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 19.
Do której kategorii zagrożenia metanowego zalicza się udostępniony pokład lub jego część, jeżeli objętościowa ilość metanu pochodzenia naturalnego zawarta w jednostce wagowej w głębi calizny węglowej wynosi od 0,1 do 2,5 m3/Mg w przeliczeniu na czystą substancję węglową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podany zakres objętościowej ilości metanu pochodzenia naturalnego: 0,1–2,5 m3/Mg (w przeliczeniu na czystą substancję węglową) odpowiada przypisaniu udostępnionego pokładu do I kategorii zagrożenia metanowego. Pozostałe kategorie odnoszą się do innych, wyższych przedziałów wartości.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji zagrożenia metanowego pokłady (lub ich części) zalicza się do określonych kategorii na podstawie wartości wskaźnika opisującego naturalną zawartość metanu w węglu, wyrażonej w m3/Mg i odniesionej do czystej substancji węglowej. W pytaniu podano konkretny przedział: od 0,1 do 2,5 m3/Mg.

Jeżeli znasz progi klasyfikacyjne, to rozstrzygnięcie polega na prostym dopasowaniu: wskazany przedział odpowiada zaliczeniu do I kategorii zagrożenia metanowego. To właśnie ta kategoria obejmuje sytuacje, w których metanowość naturalna jest relatywnie niska i mieści się w dolnym przedziale skali klasyfikacyjnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Do II kategorii." – błąd typowo wynika z mylenia granic przedziałów lub z intuicyjnego założenia, że "już obecność metanu" automatycznie oznacza wyższą kategorię. W tej klasyfikacji o kategorii decyduje jednak konkretny próg liczbowy.
  • "Do III kategorii." – to wybór wynikający często z interferencji pamięciowej (mieszanie progów dla kolejnych kategorii). III kategoria dotyczy wyższych wartości niż te podane w zadaniu.
  • "Do IV kategorii." – to najczęściej efekt "zawyżania" ryzyka na podstawie samego skojarzenia z metanem. IV kategoria odnosi się do przypadków o zdecydowanie większej metanowości naturalnej niż zakres 0,1–2,5 m3/Mg.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach kluczowe jest czytanie dokładnie przedziału (dolna i górna granica) oraz zwrócenie uwagi na warunek "w przeliczeniu na czystą substancję węglową". Ten dopisek mówi, że porównujesz wartość z progami klasyfikacji w tej samej definicji, a nie z innym sposobem opisu metanowości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria zagrożenia metanowego to klasyfikacja, która porządkuje pokłady (lub ich części) według poziomu ryzyka związanego z metanem. W praktyce wpływa na dobór profilaktyki metanowej, wymagania dotyczące przewietrzania, pomiarów oraz organizacji robót w danym rejonie.
m3/Mg oznacza objętość gazu (w metrach sześciennych) przypadającą na 1 megagram (Mg), czyli 1 tonę masy. W pytaniach o metanowość naturalną chodzi o ilość metanu przypisaną do jednostki masy węgla według zdefiniowanej metody odniesienia.
Ten dopisek określa sposób odniesienia wyniku – porównujesz wartość do progów klasyfikacyjnych w tej samej definicji, a nie do wartości liczonych inaczej (np. dla próbki o innej zawartości zanieczyszczeń). Pominięcie tego warunku bywa źródłem błędów na egzaminie.
Najpierw odczytaj dokładnie dolną i górną granicę przedziału, a potem przypomnij sobie progi kategorii w kolejności rosnącej. Nie sugeruj się intuicją "im metan, tym wyższa kategoria", tylko porównaj liczby. Pomaga też uczenie się progów w formie tabeli.
Tak, w praktyce progi i definicje mogą zależeć od aktualnych przepisów i ich nowelizacji. Dlatego w nauce do egzaminu warto korzystać z najnowszych materiałów szkoleniowych i aktualnych zestawów pytań zatwierdzonych dla kwalifikacji, aby uniknąć uczenia się nieaktualnych wartości.
Najczęstsze błędy to: mylenie sąsiednich przedziałów liczbowych, pomijanie warunków odniesienia (np. do czystej substancji węglowej) oraz "zawyżanie" kategorii na podstawie samej obecności metanu. Warto ćwiczyć dopasowanie progów na wielu przykładach.
Pytanie podaje tylko jeden przedział wartości metanowości naturalnej, ale nie podaje przedziałów dla pozostałych kategorii. Żeby wybrać poprawną kategorię, trzeba znać klasyfikację (progi) z materiałów branżowych. Bez tej wiedzy nie da się rzetelnie wskazać kategorii.
Może to mieć miejsce, gdy parametry zagrożenia naturalnego różnią się w różnych partiach złoża (np. zmienność warunków geologicznych). Wtedy ocenia się udostępnioną część pokładu i przypisuje jej kategorię odpowiednią do lokalnych danych, co wspiera bezpieczne planowanie robót.
Od kategorii zależą m.in. intensywność i częstotliwość kontroli metanu, wymagania dotyczące przewietrzania, dobór środków profilaktyki metanowej, a także zasady prowadzenia robót i reagowania na przekroczenia. To przekłada się bezpośrednio na organizację pracy i bezpieczeństwo załogi.
Najskuteczniejsze jest połączenie: tabeli progów (uczenie w kolejności rosnącej), rozwiązywania krótkich testów z przedziałami oraz powtórek rozłożonych w czasie. Dobrze działa też metoda "przykład–kategoria": zapisujesz kilka liczb i dopasowujesz je do kategorii aż do automatyzmu.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Pozostałe kategorie odnoszą się do innych, wyższych przedziałów wartości."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: zagrożenia naturalne w górnictwie podziemnym
  • Słownik/kompendium terminów górniczych (metanowość, calizna, udostępnienie pokładu)
  • Wewnętrzne instrukcje ruchu zakładu górniczego dotyczące profilaktyki metanowej (jeśli udostępnione do nauki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego