KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 36.
Do których prac należy wybrać narzędzie przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane do ściągania izolacji z przewodów oraz zaciskania końcówek
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie używane do przygotowania przewodów elektrycznych ma zwykle gniazda/otwory do zdejmowania izolacji oraz część roboczą do zaciskania końcówek.
Dlatego właściwym zastosowaniem jest ściąganie izolacji i zaciskanie końcówek konektorowych. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych, wyspecjalizowanych narzędzi.

Pełne wyjaśnienie:

W mechatronice dobór narzędzia do czynności montażowej jest kluczowy, bo wpływa na jakość połączenia i bezpieczeństwo pracy układu. Narzędzie przeznaczone do obróbki przewodów elektrycznych przed podłączeniem (np. do złącz, listw zaciskowych, konektorów) ma charakterystyczne elementy funkcjonalne: część do ściągania izolacji (dobierana do przekroju/średnicy przewodu) oraz część do zaciskania końcówek (matryce/gniazda, w których formuje się tulejkę lub konektor).

Odpowiedź "Ściągania izolacji i zaciskania końcówek konektorowych." pasuje do takiego narzędzia, ponieważ opisuje typową sekwencję prac: najpierw usuwa się izolację na odpowiednią długość, a następnie zaciska końcówkę, aby uzyskać trwałe, niskorezystancyjne połączenie przewodu ze złączem.

  • "Wycinania otworów w tworzywie sztucznym." – to zadanie realizuje się zwykle wykrojnikami, wycinakami, otwornicami lub specjalnymi szczypcami do wykrawania; ich geometria i mechanika pracy jest inna niż w narzędziach do przewodów.
  • "Cięcia i przytrzymywania przewodów pneumatycznych." – przewody pneumatyczne (węże) tnie się obcinakami/nożami do węży, często z prowadzeniem zapewniającym prostopadłe cięcie; przytrzymywanie realizuje się innymi chwytakami. Narzędzia do pneumatyki nie mają typowych gniazd do ściągania izolacji.
  • "Montażu i demontażu pierścieni osadczych." – do tego służą szczypce do pierścieni osadczych (Segera), rozpoznawalne po cienkich końcówkach/trzpieniach dopasowanych do otworów pierścienia. To inne zastosowanie i inna konstrukcja końcówek roboczych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy zadanie jest "z rysunku", szukaj cech funkcjonalnych szczęk (matryce, otwory, trzpienie, ostrza prowadzone). Dopiero potem dopasuj je do opisu czynności (ściąganie, zaciskanie, cięcie, montaż pierścieni).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaciskanie końcówek konektorowych to mechaniczne zaciśnięcie metalowej końcówki na żyle przewodu odpowiednią matrycą zaciskarki. Celem jest trwałe połączenie o małej rezystancji i dużej odporności na drgania. Zły zacisk może powodować grzanie, spadki napięcia i awarie.
Najczęściej widać otwory/gniazda o różnych średnicach lub mechanizm samonastawny, które pozwalają zdjąć izolację bez uszkodzenia żyły. Często narzędzie ma też strefę do cięcia przewodu oraz część zaciskającą końcówki. Kluczowe są charakterystyczne wycięcia w szczękach.
Nacięcie lub nadłamanie żyły zmniejsza jej przekrój i wytrzymałość mechaniczną. W praktyce prowadzi to do przegrzewania złącza, wzrostu rezystancji, a także do pękania przewodu przy drganiach. Poprawne narzędzie i technika mają zdjąć tylko izolację, pozostawiając żyłę nienaruszoną.
Typowe błędy to dobór złej matrycy do typu końcówki, zacisk na izolacji zamiast na żyle, zbyt krótko lub zbyt długo odizolowany przewód oraz zaciskanie "byle jak" szczypcami uniwersalnymi. Skutkiem jest luźny styk, utlenianie, iskrzenie i awarie w instalacji maszyny.
Nie. Szczypce do pierścieni osadczych mają cienkie końcówki/trzpienie do rozginania lub ściskania pierścieni Segera i nie formują poprawnego zacisku na końcówkach przewodów. Próba użycia ich do zaciskania grozi uszkodzeniem końcówki, przewodu oraz brakiem pewnego połączenia elektrycznego.
Stosuje się je przy montażu i serwisie układów pneumatycznych, gdy trzeba przyciąć wąż/rurociąg z tworzywa na długość. Ważne jest prostopadłe, czyste cięcie, aby złączka szczelnie trzymała przewód. To inne zadanie niż przygotowanie przewodów elektrycznych do konektorów.
Wycinak/wykrojnik do otworów pracuje na materiale płaskim (np. obudowa z tworzywa) i ma ostrze lub stempel z matrycą, które wycinają kształt. Narzędzia do przewodów mają gniazda do zdejmowania izolacji i/lub zaciskania. Różni je geometria szczęk oraz sposób przenoszenia siły.
Dobiera się ją przede wszystkim do przekroju żyły oraz typu złącza (kształt konektora). Izolacja i środowisko pracy też mają znaczenie (drgania, wilgoć). Po doborze końcówki trzeba użyć właściwej zaciskarki/matrycy, aby uzyskać zacisk zgodny z przeznaczeniem końcówki.
Trudność wynika z konieczności rozpoznania narzędzia po szczegółach, a nie po nazwie. Jeśli rysunek jest mały lub mało kontrastowy, łatwo pomylić podobne szczypce. Pomaga analiza części roboczej: czy są trzpienie, ostrza, otwory do izolacji, czy matryce zaciskające.
Najlepiej uczyć się "po funkcji": oglądać zdjęcia narzędzi i wskazywać, co robi dana część robocza (tnąca, zaciskająca, do izolacji, do pierścieni). Warto ćwiczyć na realnych narzędziach w pracowni i łączyć je z typowymi zadaniami: przygotowanie przewodu, montaż złącza, serwis.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi dotyczą innych, wyspecjalizowanych narzędzi.

Materiały:

  • Instrukcje producentów końcówek i złączy dotyczące prawidłowego zaciskania
  • Podręczniki/atlas narzędzi monterskich dla elektromechaników i mechatroników
  • Materiały dydaktyczne z pracowni montażu instalacji elektrycznych (ćwiczenia: ściąganie izolacji i zaciskanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego