KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 25.
Do mocowania na tokarce uniwersalnej noży tokarskich o przekroju kwadratowym lub prostokątnym służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Imak nożowy to element tokarki służący do mocowania noży tokarskich, w tym o przekroju kwadratowym i prostokątnym, oraz do ich ustawiania.
Pozostałe opcje odnoszą się do innych zastosowań (np. tulejki do redukcji stożków, trzpienie do mocowań/uchwytów specjalnych), więc nie spełniają tej funkcji na tokarce uniwersalnej.

Pełne wyjaśnienie:

Na tokarce uniwersalnej nóż tokarski musi być zamocowany sztywno i w sposób umożliwiający ustawienie go na właściwej wysokości względem osi przedmiotu. Do tego służy imak nożowy (uchwyt narzędziowy na suporcie), w którym zaciska się noże tokarskie, bardzo często właśnie o przekroju kwadratowym lub prostokątnym. Imak pozwala na stabilne unieruchomienie trzonka noża i ograniczenie drgań w trakcie skrawania.

Odpowiedź "trzpień tokarski" jest błędna, ponieważ trzpienie stosuje się do określonych operacji mocowania lub pośredniczenia w zamocowaniu (zależnie od typu trzpienia), a nie jako standardowy element do zacisku typowych noży tokarskich na suporcie tokarki uniwersalnej.

Odpowiedź "tulejka redukcyjna" jest błędna, bo tulejki redukcyjne służą do dopasowania stożków/mocowań (np. w kontekście osadzania narzędzi w gnieździe o innym rozmiarze), a nie do bezpośredniego mocowania noża o przekroju kwadratowym w suporcie tokarki.

Odpowiedź "głowica narzędziowa" może kojarzyć się z mocowaniem narzędzi, ale w tym ujęciu jest zbyt ogólna i nie wskazuje typowego rozwiązania tokarki uniwersalnej do zacisku pojedynczego noża na suporcie. W praktyce egzaminacyjnej i warsztatowej, gdy chodzi o standardowe mocowanie noży tokarskich o przekroju kwadratowym/prostokątnym, właściwym terminem i elementem jest imak nożowy.

Wskazówka do nauki: jeśli pytanie dotyczy tokarki i "noża tokarskiego" mocowanego na suporcie, pierwszym skojarzeniem powinien być imak (miejsce, gdzie nóż jest zaciskany i ustawiany).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Imak nożowy to element suportu tokarki, w którym zaciska się nóż tokarski. Umożliwia stabilne mocowanie trzonka narzędzia oraz ustawienie jego położenia (np. wysokości ostrza). Dzięki temu obróbka jest bezpieczniejsza i dokładniejsza.
Najczęściej mocuje się w nim noże tokarskie z trzonkiem o przekroju kwadratowym lub prostokątnym (np. do toczenia wzdłużnego, poprzecznego, planowania). Kluczowe jest sztywne zamocowanie i prawidłowe ustawienie względem osi przedmiotu.
Sztywne mocowanie ogranicza drgania i ugięcia narzędzia, co wpływa na chropowatość powierzchni i dokładność wymiarową. Zmniejsza też ryzyko wysunięcia się noża podczas skrawania, co poprawia bezpieczeństwo pracy.
Zwykle nie. Tulejka redukcyjna służy do dopasowania rozmiaru/stożka mocowania (redukcji), aby zamontować narzędzie w gnieździe o innym wymiarze. Mocowanie noża tokarskiego na suporcie realizuje się standardowo w imaku nożowym.
Jeśli pojawiają się słowa: "tokarka uniwersalna", "mocowanie noża tokarskiego" oraz przekrój "kwadratowy/prostokątny", to zazwyczaj chodzi o element suportu zaciskający nóż, czyli imak nożowy. Pozostałe elementy mają inne funkcje.
To kształt trzonka (części mocowanej), a nie samego ostrza. Noże z takim trzonkiem są typowe w toczeniu na tokarkach uniwersalnych i są projektowane do zacisku w imaku, co zapewnia dużą sztywność w porównaniu z mocowaniami pośrednimi.
Może pojawić się bicie i drgania, gorsza jakość powierzchni, odchyłki wymiarowe oraz szybsze zużycie płytki/ostrza. W skrajnych przypadkach źle dokręcony nóż może się przestawić lub wysunąć, co stwarza zagrożenie dla operatora.
Nie zawsze. "Głowica narzędziowa" to określenie ogólniejsze i może dotyczyć różnych rozwiązań do mocowania narzędzi. W kontekście tokarki uniwersalnej i noży o przekroju kwadratowym/prostokątnym poprawnym, typowym elementem jest imak nożowy.
Regulacja jest potrzebna m.in. po wymianie noża, zmianie typu noża, przy ustawianiu wysokości ostrza na oś, oraz gdy zmienia się wysięg narzędzia. Prawidłowe ustawienie pomaga utrzymać geometrię skrawania i jakość obróbki.
Ucz się funkcji elementów tokarki: uchwyt, kły, tulejki, oprawki, imaki, konik i suport. Pomaga też praca na rysunkach z instrukcji obrabiarki oraz ćwiczenia praktyczne: wskazanie elementu i opisanie, do czego służy i co się w nim mocuje.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Imak nożowy to element tokarki służący do mocowania noży tokarskich, w tym o przekroju kwadratowym i prostokątnym, oraz do ich ustawiania."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Imak (dostęp: 2026-03-04)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Tokarka (dostęp: 2026-03-04)
  • https://www.sandvik.coromant.com/pl-pl/knowledge/turning/turning-toolholding (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcja/DTR tokarki używanej w pracowni (sekcja: osprzęt i mocowanie narzędzi)
  • Podręczniki do obróbki skrawaniem: toczenie i narzędzia tokarskie
  • Materiały producentów narzędzi skrawających dotyczące mocowania noży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego