KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 33.
Do nawadniania użytku zielonego zastosowano ustawienie zraszaczy w kwadrat. Określ na podstawie przedstawionego schematu, jaka powinna być rozstawa zraszaczy o promieniu nawadniania wynoszącym 25,0 m.
Ilustracja przedstawia schemat ustawienia zraszaczy w układzie kwadratowym, co jest związane z nawadnianiem użytków
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie kwadratowym rozstawa zraszaczy odpowiada przekątnej kwadratu o boku równym promieniowi zasięgu.
Stąd: d = a√2 = 25,0·√2 ≈ 25,0·1,414 = 35,35 m, po zaokrągleniu do 0,1 m: 35,3 m. Pozostałe wartości wynikają z mylenia promienia, połowy promienia lub średnicy.

Pełne wyjaśnienie:

W ustawieniu zraszaczy w kwadrat analizuje się geometrię pokrycia pola wodą. Jeżeli (zgodnie ze schematem) promień nawadniania 25,0 m odpowiada bokowi kwadratu, to szukana rozstawa między zraszaczami wynika z długości przekątnej kwadratu.

Wzór geometryczny na przekątną kwadratu:

d = a√2

gdzie a to bok kwadratu. Podstawiamy a = 25,0 m:

  • d = 25,0 · √2
  • √2 ≈ 1,414
  • d ≈ 25,0 · 1,414 = 35,35 m
  • Po zaokrągleniu do 0,1 m otrzymujemy 35,3 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 25,0 m – to proste przepisanie promienia jako rozstawy; w takim ujęciu nie wykorzystuje się zależności z układu kwadratowego i przekątnej.
  • 12,5 m – to połowa promienia; taki wynik zwykle wynika z błędnego założenia, że zraszacze mają stać co pół zasięgu bez uzasadnienia w schemacie.
  • 50,0 m – to średnica (2r); wybór tej wartości oznacza pomylenie promienia z średnicą albo założenie braku nakładania się zasięgów, co zazwyczaj pogarsza równomierność deszczowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się hasło układ kwadratowy, sprawdź, czy szukana odległość jest bokiem czy przekątną kwadratu. Następnie dobierz właściwy wzór i wykonaj zaokrąglenie zgodne z dokładnością danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Najpierw ustal, czy rozstawa odpowiada bokowi czy przekątnej kwadratu (zależy od założeń schematu pokrycia).

Gdy rozstawa jest przekątną, użyj wzoru d = a√2. Podstaw wartość boku i zaokrąglij wynik do wymaganej dokładności.

Pierwiastek √2 wynika z geometrii kwadratu: przekątna kwadratu jest dłuższa od boku i ma długość a√2.

W rozmieszczeniu zraszaczy "w kwadrat" rozstawa bywa powiązana właśnie z przekątną, aby uzyskać wymagane nakładanie się zasięgów.

Promień nawadniania (zasięg) to odległość od zraszacza do granicy obszaru, na który woda dociera w założonych warunkach pracy (ciśnienie, dysza, wiatr).

W obliczeniach rozstawy promień traktuje się jako parametr geometryczny do wyznaczania nakładania zasięgów.

Teoretycznie można ustawić zraszacze co średnicę (2r), ale zwykle powoduje to słabe nakładanie się zasięgów i nierównomierne deszczowanie.

W praktyce często przyjmuje się rozstawy mniejsze niż 2r, zależnie od układu (kwadrat/trójkąt) i wymaganej równomierności.

Najczęstsze pomyłki to: mylenie promienia ze średnicą, przyjmowanie rozstawy równej promieniowi "z rozpędu", oraz nieuwzględnianie geometrii układu (bok vs przekątna).

Pomaga narysowanie prostego kwadratu i zaznaczenie, którą odległość trzeba policzyć.

Układ kwadratowy stosuje się, gdy teren jest regularny, łatwo wyznaczyć prostopadłe linie rozmieszczenia i potrzebna jest prosta organizacja robót.

Jest to często wybór praktyczny, choć w niektórych warunkach układ trójkątny może dawać lepszą równomierność pokrycia.

Jeśli rozstawa ma wynikać z przekątnej kwadratu o boku 25 m, to musi być większa niż 25 m, ale mniejsza niż 50 m.

Wartość 35,3 m spełnia ten warunek i odpowiada w przybliżeniu mnożeniu przez 1,414 (czyli √2), co jest typowe dla przekątnej.

Zależy od tego, jak podane są dane i jak zapisano odpowiedzi. Gdy promień jest w metrach z jednym miejscem po przecinku (np. 25,0 m), często oczekuje się wyniku w tej samej dokładności.

W praktyce projektowej i wykonawczej też stosuje się zaokrąglenia do sensownej dokładności montażowej.

Schemat pokazuje, którą odległość utożsamiono z promieniem zasięgu: czy promień jest bokiem kwadratu, czy inną wielkością (np. połową rozstawy, przekątną).

Bez tej informacji można przyjąć błędny model geometryczny, mimo poprawnych rachunków.

Nie. Różne układy mają inną geometrię i inne relacje między promieniem a odległością między zraszaczami.

Dlatego w zadaniu kluczowe jest rozpoznanie układu (kwadrat/trójkąt) i zastosowanie właściwego wzoru (np. przekątna kwadratu vs zależności w trójkącie równobocznym).

info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W układzie kwadratowym rozstawa zraszaczy odpowiada przekątnej kwadratu o boku równym promieniowi zasięgu.Stąd: d = a√2 = 25,0·√2 ≈ 25,0·1,414 = 35,35 m, po zaokrągleniu do 0,1 m: 35,3 m."

Źródła:

  • FAO, Irrigation and Drainage Paper 46: "Pressurized irrigation techniques", rozdziały dotyczące nawadniania deszczownianego i rozstawy zraszaczy (opracowanie FAO).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geometrii płaskiej (przekątna kwadratu, pierwiastki)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu nawadniania deszczownianego i równomierności zraszania
  • Zadania rachunkowe z projektowania rozstawy zraszaczy (układ kwadratowy i trójkątny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego