KWALIFIKACJA BUD22 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 30.
Określ przybliżoną wielkość powierzchni nawadnianej z jednego stanowiska zraszacza o promieniu zasięgu równym 18 m.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnia nawadniana z jednego stanowiska zraszacza to w przybliżeniu pole koła o promieniu 18 m. Liczymy: P = πr² = 3,14 · 18² = 3,14 · 324 ≈ 1017,36 m2. Po zaokrągleniu otrzymujemy ok. 1 017 m2, co odpowiada poprawnej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

Przyjmuje się, że zraszacz o promieniu zasięgu r = 18 m nawadnia w przybliżeniu obszar w kształcie koła (rzut zasięgu na płaszczyznę terenu). Dlatego szukana powierzchnia to pole koła.

1) Dobór wzoru
Stosujemy wzór na pole koła: P = πr². Uwaga: wzór 2πr dotyczy obwodu, a nie powierzchni.

2) Obliczenia

  • r² = 18² = 324
  • P ≈ 3,14 · 324 = 1017,36 m2
  • "Przybliżona" wartość po zaokrągleniu do pełnych metrów kwadratowych: ≈ 1 017 m2

To uzasadnia wybór odpowiedzi 1 017 m2.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 324 m2 – to wartość r² (czyli 18²), ale bez pomnożenia przez π. Jest to typowy błąd polegający na "urwaniu" wzoru na etapie potęgowania promienia.
  • 1 296 m2 – ta liczba odpowiada 36². Często wynika to z pomylenia promienia ze średnicą (2r) i następnie policzenia pola jak dla r = 36 m, co daje zawyżony wynik.
  • 4 069 m2 – to wielkość znacznie większa od oczekiwanej; może pochodzić z błędnego podstawienia (np. nieprawidłowego promienia) albo z pomyłek rachunkowych w mnożeniu i zaokrąglaniu. Dla r=18 m pole musi być bliskie 1000 m2, bo 18²=324, a 3,14·324≈1017.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim wybierzesz odpowiedź, oszacuj rząd wielkości. Skoro 18² to 324, a π jest nieco większe od 3, wynik powinien być nieco powyżej 900 i około 1000 m2. Taka kontrola szybko eliminuje skrajnie małe lub skrajnie duże wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obszar terenu, na który woda z danego stanowiska zraszacza dociera w sposób założony w projekcie. W zadaniach obliczeniowych najczęściej przyjmuje się uproszczenie, że jest to koło o promieniu równym promieniowi zasięgu zraszacza.
Użyj wzoru P = πr². Dla r=18: r²=324, więc P≈3,14·324≈1017,36 m2. Po zaokrągleniu wychodzi około 1017 m2.
π opisuje stałą zależność geometryczną między średnicą a obwodem koła. Ponieważ zasięg zraszacza traktujemy jako koło, pole tej figury jest zawsze wyrażone przez πr². Bez π wynik byłby zaniżony.
Nie. Promień to odległość od zraszacza do granicy zasięgu, a średnica to odległość "przez środek" koła i wynosi 2r. Pomylenie promienia ze średnicą daje duży błąd, bo w polu występuje r².
Najczęściej myli się wzór na pole z obwodem (2πr), zapomina o potęgowaniu r² albo podstawia średnicę zamiast promienia. Częsty jest też błąd w zaokrągleniu i w mnożeniu 324·3,14.
Zrób oszacowanie: 18²≈324, a π≈3, więc pole ≈3·324≈972 m2. Ponieważ π jest trochę większe od 3, poprawny wynik powinien być trochę powyżej 1000 m2. To pomaga odrzucić skrajne odpowiedzi.
Przy planowaniu deszczowania i organizacji robót nawodnieniowych: do szacowania liczby stanowisk, rozstawu zraszaczy, orientacyjnego pokrycia terenu oraz wstępnej oceny, czy dane urządzenie zapewni wymagany zasięg na działce.
Najpierw oblicza się przybliżoną powierzchnię z jednego stanowiska (np. πr²), a potem porównuje z powierzchnią działki. W praktyce trzeba uwzględnić nakładanie się zasięgów, przeszkody terenowe i wymagane równomierności zraszania.
Nie zawsze. W terenie wpływ mają wiatr, ciśnienie, typ dyszy, ukształtowanie i przeszkody. Na egzaminie jednak zwykle przyjmuje się model koła, bo pozwala sprawdzić umiejętność obliczeń i rozumienie pojęcia promienia zasięgu.
Najczęściej spotyka się π≈3,14, czasem π≈3 do szybkiego oszacowania. Jeśli nie podano inaczej, bezpiecznie jest liczyć na 3,14 i na końcu zaokrąglić wynik do pełnych m2 zgodnie z poleceniem.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że powierzchnia nawadniana z jednego stanowiska zraszacza to w przybliżeniu pole koła o promieniu 18 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Pole koła" – wzór P = πr², https://pl.wikipedia.org/wiki/Pole_ko%C5%82a (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy (PL), "Pole koła" – wyjaśnienie i przykłady obliczeń, https://pl.khanacademy.org/math/geometry/hs-geo-circles/hs-geo-circle-area/v/area-of-a-circle (dostęp: 2026-02-27)
  • Encyclopaedia Britannica, "Circle: Area" – zależność pola od promienia (A = πr^2), https://www.britannica.com/science/circle (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały powtórkowe z geometrii: pole koła, obwód koła, jednostki pola
  • Zadania rachunkowe z przybliżeniem π i zaokrąglaniem wyników
  • Podręczniki/kompendia do podstaw matematyki stosowanej w technice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego