Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016



PYTANIE NR 39.
Do obracania na bok całkowicie niesamodzielnej podopiecznej należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podkład ślizgowy zmniejsza tarcie i umożliwia bezpieczny obrót osoby całkowicie niesamodzielnej w łóżku przy mniejszym wysiłku opiekuna. Podkład gumowy zwiększa tarcie, podnośnik służy głównie do podnoszenia/transferu, a drabinki przyłóżkowe wymagają aktywności i chwytu ze strony podopiecznej.

Pełne wyjaśnienie:

Przy obracaniu na bok osoby całkowicie niesamodzielnej celem jest wykonanie zmiany pozycji w łóżku w sposób płynny, z możliwie małym oporem i bez szarpania skóry. Dlatego właściwą pomocą jest podkład ślizgowy: redukuje tarcie między ciałem a podłożem (prześcieradłem/materacem), ułatwia przesunięcie i obrót oraz pomaga opiekunowi pracować bardziej ergonomicznie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do sytuacji obrotu na bok?

  • "podkład gumowy" – guma jest materiałem o dużym tarciu. Zamiast ułatwiać ruch, może go utrudniać, zwiększać ryzyko "ciągnięcia" skóry i wymuszać większą siłę opiekuna, co jest niekorzystne dla komfortu podopiecznej i ergonomii pracy.
  • "podnośnik" – jest przeznaczony przede wszystkim do unoszenia i transferu (np. z łóżka na wózek) lub do pionizacji w określonych systemach. Przy samym obrocie w łóżku zwykle stosuje się rozwiązania ślizgowe i techniki pozycjonowania, a nie urządzenia dźwigające.
  • "drabinki przyłóżkowe" – to pomoc, z której korzysta osoba mająca możliwość aktywnego chwytu i współpracy (podciąganie, zmiana ułożenia). W przypadku całkowitej niesamodzielności nie spełnią swojej funkcji, bo wymagają udziału podopiecznej.

W praktyce warto pamiętać, że dobór pomocy zależy od celu czynności (obrót, przesunięcie, transfer), poziomu współpracy chorej oraz bezpieczeństwa opiekuna. Podkład ślizgowy jest typową pomocą do czynności w łóżku, gdzie kluczowe jest zmniejszenie tarcia i kontrolowany ruch.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest podkład ślizgowy i do czego służy?
Podkład ślizgowy to pomoc techniczna z materiału o niskim tarciu, która ułatwia przesuwanie i obracanie osoby w łóżku. Stosuje się go m.in. przy zmianie pozycji na bok, przesunięciu w górę łóżka oraz podczas czynności pielęgnacyjnych, aby zmniejszyć wysiłek opiekuna.
Dlaczego przy obrocie osoby niesamodzielnej ważne jest zmniejszenie tarcia?
Mniejsze tarcie oznacza płynniejszy ruch i mniejsze ryzyko szarpania skóry, co poprawia komfort oraz ogranicza ryzyko uszkodzeń naskórka. Dla opiekuna to także mniejsze przeciążenie kręgosłupa i barków, bo do wykonania ruchu potrzeba mniej siły.
Czy podkład gumowy nadaje się do obracania osoby w łóżku?
Zwykle nie. Guma zwiększa tarcie, więc może utrudniać obrót i wymagać większej siły, a to podnosi ryzyko przeciążenia opiekuna i dyskomfortu podopiecznej. Podkłady gumowe częściej wykorzystuje się do stabilizacji i zapobiegania przesuwaniu, a nie do ślizgu.
Kiedy stosuje się podnośnik w opiece nad osobą starszą?
Podnośnik stosuje się głównie do podnoszenia i transferu, np. z łóżka na wózek lub na toaletę, gdy osoba nie jest w stanie bezpiecznie stanąć lub współpracować. Do samego obrotu w łóżku częściej używa się pomocy ślizgowych i technik pozycjonowania.
Czy drabinki przyłóżkowe pomagają osobie całkowicie niesamodzielnej?
Drabinki przyłóżkowe działają wtedy, gdy podopieczny potrafi chwytać i współpracować (np. podciągać się). Osoba całkowicie niesamodzielna zwykle nie wykorzysta ich skutecznie, dlatego do zmiany pozycji potrzebuje wsparcia opiekuna i odpowiednich pomocy, np. ślizgowych.
Jakie są najczęstsze błędy przy obracaniu podopiecznej na bok?
Najczęściej spotyka się ciągnięcie za ręce lub barki, wykonywanie ruchu "na siłę" bez zmniejszenia tarcia oraz brak przygotowania otoczenia (np. nieustawione łóżko, brak miejsca). Błędem jest też pomijanie oceny współpracy podopiecznej i dobieranie sprzętu nieadekwatnego do celu.
Jak przygotować łóżko i otoczenie przed zmianą pozycji na bok?
Najpierw zapewnij miejsce po stronie, w którą wykonujesz obrót, usuń przeszkody i ustaw hamulce łóżka. Jeśli to możliwe, dostosuj wysokość łóżka do ergonomii pracy. Przygotuj podkład ślizgowy i elementy pozycjonujące (np. poduszki), aby po obrocie stabilnie ułożyć podopieczną.
Jak sprawdzić, czy podopieczna jest całkowicie niesamodzielna w tej czynności?
Ocenia się, czy osoba potrafi aktywnie uczestniczyć: chwytać, zginać nogi, przetaczać tułów, utrzymać pozycję i wykonywać polecenia. Jeśli nie jest w stanie współpracować i wymaga pełnego prowadzenia ruchu, traktuje się ją jako niesamodzielną w tej czynności i dobiera pomoce minimalizujące tarcie.
Dlaczego ergonomia opiekuna ma znaczenie przy pozycjonowaniu?
Nieprawidłowa technika i zły dobór pomocy zwiększają obciążenie kręgosłupa oraz stawów opiekuna, co sprzyja urazom i przeciążeniom. Pomoce ślizgowe oraz właściwe ustawienie łóżka ograniczają potrzebną siłę, pozwalają pracować bliżej środka ciężkości i wykonywać ruch bardziej kontrolowanie.
Jakie inne pomoce poza podkładem ślizgowym ułatwiają zmianę pozycji w łóżku?
Pomocne bywają wałki i poduszki do pozycjonowania, kliny stabilizujące oraz prześcieradła ślizgowe. Dobór zależy od celu: stabilizacja po obrocie wymaga podparcia, a przesuwanie w łóżku wymaga elementów zmniejszających tarcie. W praktyce często łączy się pomoce ślizgowe ze stabilizującymi.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Podkład ślizgowy zmniejsza tarcie i umożliwia bezpieczny obrót osoby całkowicie niesamodzielnej w łóżku przy mniejszym wysiłku opiekuna."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki długoterminowej/geriatrycznej dotyczące transferu i pozycjonowania
  • Instrukcje producentów pomocy ślizgowych (prześcieradła/podkłady ślizgowe) dotyczące bezpiecznego użycia i ograniczeń
  • Materiały szkoleniowe BHP z ergonomii i technik ochrony kręgosłupa w opiece
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego