KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 31.
Do obracania w łóżku osoby z porażeniem czterech kończyn asystent powinien zastosować podkład
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podkład ślizgowy stosuje się do obracania osoby leżącej, bo zmniejsza tarcie między ciałem a prześcieradłem i ułatwia zmianę pozycji bez szarpania. Podkład gumowy zwiększa przyczepność, a higroskopijny i nieprzemakalny służą głównie do ochrony przed wilgocią, nie do transferu.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas obracania w łóżku osoby z porażeniem czterech kończyn kluczowe jest ograniczenie tarcia i sił ścinających, bo podopieczny nie może aktywnie współpracować, a skóra i tkanki są narażone na urazy oraz dyskomfort. Dlatego właściwą pomocą jest podkład ślizgowy (np. prześcieradło/podkład o małym współczynniku tarcia), który umożliwia przesuwanie i rotację ciała po powierzchni łóżka z mniejszym wysiłkiem opiekuna.

Odpowiedź "gumowy" jest nieprawidłowa, ponieważ guma zwykle zwiększa przyczepność i opór ruchu. Taki materiał może utrudniać płynne obracanie, sprzyjać "ciągnięciu" skóry po podłożu oraz wymagać większej siły, co jest niekorzystne zarówno dla podopiecznego, jak i dla ergonomii pracy asystenta.

Odpowiedź "higroskopijny" odnosi się do wchłaniania wilgoci. Taki podkład może mieć znaczenie przy poceniu, pielęgnacji czy nietrzymaniu moczu, ale nie jest narzędziem do technicznego ułatwiania obrotu. Podobnie "nieprzemakalny" ma funkcję ochronną przed przesiąkaniem, natomiast nie rozwiązuje problemu tarcia podczas zmiany pozycji.

W praktyce asystent powinien łączyć użycie pomocy ślizgowych z zasadami bezpieczeństwa: przygotować otoczenie, zadbać o stabilną pozycję własnego ciała, informować podopiecznego o kolejnych krokach, a w razie potrzeby pracować w duecie. Takie podejście zmniejsza ryzyko urazów opiekuna i poprawia komfort osoby w łóżku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Podkład ślizgowy to pomoc ułatwiająca przesuwanie i obracanie osoby leżącej, bo zmniejsza tarcie między ciałem a pościelą. Stosuje się go przy zmianie pozycji, pozycjonowaniu i transferach w łóżku, aby ograniczyć szarpanie, dyskomfort i przeciążenie opiekuna.
Duże tarcie powoduje "ciągnięcie" skóry po prześcieradle, co zwiększa ryzyko podrażnień i uszkodzeń, a także wymaga większej siły. Zmniejszenie tarcia ułatwia płynny ruch ciała, poprawia komfort podopiecznego i chroni kręgosłup opiekuna.
Najczęściej myli się go z podkładem nieprzemakalnym i higroskopijnym, bo te nazwy kojarzą się z opieką przy łóżku. One służą głównie do ochrony pościeli i higieny, a nie do ułatwiania obracania. Podkład gumowy z kolei zwykle zwiększa przyczepność.
Typowe błędy to obracanie "na siłę" bez pomocy ślizgowej, chwytanie za kończyny zamiast za większe segmenty ciała oraz brak przygotowania łóżka (np. zbyt nisko). Częsty błąd to też nieuwzględnienie ryzyka tarcia i zbyt szybkie ruchy powodujące dyskomfort.
Zwykle nie. Podkład nieprzemakalny chroni materac i pościel przed wilgocią, ale nie jest projektowany do zmniejszania tarcia podczas zmiany pozycji. W praktyce może nawet utrudniać płynny obrót. Do obracania lepsze są pomoce ślizgowe o niskim oporze ruchu.
Podkład higroskopijny stosuje się, gdy celem jest wchłanianie wilgoci (np. potu, niewielkich zabrudzeń) i ochrona pościeli. Pomaga w utrzymaniu suchości i higieny, ale nie jest rozwiązaniem do technicznego przemieszczania czy obracania podopiecznego.
Dobór zależy od sprawności podopiecznego, masy ciała, stanu skóry i możliwości opiekuna. Gdy współpraca jest minimalna (np. przy porażeniu czterokończynowym), priorytetem jest zmniejszenie tarcia, więc wybiera się pomoce ślizgowe oraz dba o ergonomię i asekurację.
Gumowa powierzchnia zazwyczaj zwiększa opór i "trzyma" materiał, co utrudnia przesuwanie i obracanie. W efekcie rośnie ryzyko szarpania i tarcia skóry oraz przeciążenia opiekuna. Podczas zmian pozycji korzystniejsze są materiały ułatwiające poślizg, a nie blokujące ruch.
Regularna zmiana pozycji i prawidłowe pozycjonowanie zmniejszają długotrwały ucisk na te same miejsca ciała. Jednocześnie ograniczenie tarcia i sił ścinających podczas obracania chroni skórę. Dlatego technika transferu (np. z użyciem pomocy ślizgowych) jest ważna w profilaktyce.
Najpierw rozpoznaj cel czynności: higiena i ochrona przed wilgocią, czy ułatwienie ruchu i zmiany pozycji. Następnie dopasuj sprzęt do celu: do obracania szukaj rozwiązań zmniejszających tarcie, a do zabezpieczenia materaca rozwiązań chłonnych lub nieprzemakalnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Podkład ślizgowy stosuje się do obracania osoby leżącej, bo zmniejsza tarcie między ciałem a prześcieradłem i ułatwia zmianę pozycji bez szarpania."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe placówek medycznych/opiekuńczych dot. bezpiecznego przemieszczania pacjenta
  • Podręczniki i skrypty z zakresu opieki długoterminowej oraz pielęgnowania (działy: pozycjonowanie i transfery)
  • Instrukcje producentów prześcieradeł i podkładów ślizgowych (zasady użycia i przeciwwskazania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego