KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 40.
Do ochrony dróg oddechowych przed nietrującymi stałymi i ciekłymi cząstkami takimi jak: pyły, dymy i mgły, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pyły, dymy i mgły to aerozole, czyli nietrujące cząstki stałe lub ciekłe unoszące się w powietrzu.
Do ochrony przed takimi zanieczyszczeniami stosuje się sprzęt filtrujący cząstki, np. półmaski filtrujące o odpowiedniej klasie. Aparaty ucieczkowe służą do ewakuacji, a pochłaniacze dotyczą głównie gazów i par.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu opisano nietrujące stałe i ciekłe cząstki w powietrzu: pyły, dymy i mgły. Tego typu zanieczyszczenia tworzą aerozol i wymagają zastosowania ochrony układu oddechowego działającej na zasadzie filtracji cząstek. Dlatego poprawna jest odpowiedź: "półmaski filtrujące P-1, P-2, P-3", ponieważ wskazuje sprzęt przeznaczony do wychwytywania cząstek z wdychanego powietrza.

Odpowiedź "aparaty ucieczkowe OXY K 50 S" jest nieprawidłowa, bo aparaty ucieczkowe są przeznaczone przede wszystkim do awaryjnej ewakuacji (krótki czas działania, sytuacje nagłe) i nie stanowią typowego środka do rutynowej pracy w zapyleniu. Ich użycie wynika z procedur ratowniczych/ucieczkowych, a nie z bieżącego doboru ochrony do pyłów.

Odpowiedź "aparaty ucieczkowe typu AU-9E/1" jest nieprawidłowa z tego samego powodu: to sprzęt ucieczkowy, a więc dobierany do scenariuszy awaryjnych, a nie do ochrony przed standardowymi, nietrującymi aerozolami podczas wykonywania czynności roboczych.

Odpowiedź "pochłaniacze typu POG" również jest nieprawidłowa, ponieważ pochłaniacze kojarzy się z ochroną przed gazami i parami (działanie sorpcyjne/chemiczne), natomiast w pytaniu mowa o pyłach, dymach i mgłach, czyli o cząstkach, które zasadniczo usuwa się przez filtry cząstek.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy zagrożenie to cząstki (aerozol) czy gazy/pary. Dla aerozoli wybieraj rozwiązania filtrujące cząstki (półmaski/filtry cząstek), a sprzęt ucieczkowy traktuj jako wyposażenie na wypadek ewakuacji, nie jako podstawową ochronę roboczą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Półmaska filtrująca chroni przed cząstkami unoszącymi się w powietrzu, czyli aerozolami (np. pyłami, dymami i mgłami). Działa przez filtrację wdychanego powietrza. Nie jest przeznaczona do atmosfer ubogich w tlen ani do silnie toksycznych gazów.
Pył, dym i mgła to cząstki (stałe lub ciekłe) zawieszone w powietrzu, czyli aerozol. Gazy i pary to zanieczyszczenia w postaci molekularnej, bez cząstek. Ta różnica decyduje o doborze: filtr cząstek vs pochłaniacz gazowy.
Aparaty ucieczkowe są projektowane do krótkotrwałego użycia w sytuacji awaryjnej (ewakuacja/ucieczka), a nie do długiej pracy. Mogą być cięższe w oddychaniu, mają ograniczony czas działania i inne przeznaczenie niż dobór bieżącej ochrony przed zapyleniem.
Zwykle nie. Pochłaniacze stosuje się głównie na gazy i pary, a pył/dym/mgła wymagają filtracji cząstek. W praktyce czasem stosuje się zestawy łączone, ale do samego pyłu kluczowy jest element przeciwpyłowy.
W podziemnych wyrobiskach typowe są zagrożenia pyłowe (np. pył węglowy i skalny), a także dymy i mgły powstające w procesach technologicznych. Dobór ochrony zależy od oceny ryzyka i rodzaju zanieczyszczenia: cząstki vs gazy/pary.
Sprzęt izolujący rozważa się, gdy atmosfera może być niebezpieczna (np. niedobór tlenu, wysokie stężenia toksyn, nieznany skład zanieczyszczeń) lub gdy filtracja nie zapewnia bezpieczeństwa. To decyzja wynikająca z procedur i oceny zagrożenia.
Dobór klasy wymaga odniesienia do oceny ryzyka i pomiarów stężeń oraz do instrukcji producenta i przyjętych zasad BHP w zakładzie. Na egzaminie zwykle rozróżnia się kierunek doboru: im większe zapylenie i drobniejsze cząstki, tym wyższa wymagana klasa ochrony.
"Nietrujące" wskazuje, że zagrożenie dotyczy głównie mechanicznego oddziaływania cząstek (podrażnienie, pylica przy długiej ekspozycji), a nie ostrego zatrucia chemicznego. W takim ujęciu typowym wyborem jest sprzęt filtrujący cząstki, a nie pochłaniacze gazowe.
Najczęstsze błędy to: mylenie aerozoli z gazami, dobór pochłaniacza zamiast filtra cząstek, oraz wybieranie sprzętu ucieczkowego "bo jest górniczy". Częsty jest też brak sprawdzenia dopasowania półmaski i niewłaściwe użytkowanie.
Tak, w materiałach szkoleniowych spotyka się różne systemy oznaczeń. Warto znać nowsze klasy półmasek i filtrów cząstek oraz umieć rozpoznać, że sens pytania dotyczy ochrony przed pyłami/dymami/mgłami, czyli zastosowania ochrony filtrującej cząstki.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Aparaty ucieczkowe służą do ewakuacji, a pochłaniacze dotyczą głównie gazów i par."

Źródła:

  • PN-EN 149:2009+A1:2010 Ochrona układu oddechowego — Półmaski filtrujące chroniące przed cząstkami — Wymagania, badanie, znakowanie
  • PN-EN 143:2004 Ochrona układu oddechowego — Filtry przeciwpyłowe — Wymagania, badanie, znakowanie
  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/425 w sprawie środków ochrony indywidualnej, załączniki dot. zasadniczych wymagań zdrowia i bezpieczeństwa

Materiały:

  • PN-EN 149 (półmaski filtrujące chroniące przed cząstkami) – omówienie klas i oznaczeń
  • PN-EN 143 (filtry przeciwpyłowe) – rozróżnienie filtra i półmaski
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące doboru ochron układu oddechowego w środowiskach zapylonych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego