KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 39.
Którego z wymienionych urządzeń nie zalicza się do środków ochrony zbiorowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Środki ochrony zbiorowej to rozwiązania chroniące jednocześnie wiele osób (np. elementy wentylacji, urządzenia ograniczające narażenia środowiskowe). Sprężarka tłokowa jest typowym urządzeniem technologicznym do wytwarzania sprężonego powietrza, a nie środkiem ochrony zbiorowej, dlatego stanowi poprawną odpowiedź.

Pełne wyjaśnienie:

Środki ochrony zbiorowej to takie rozwiązania techniczne i organizacyjne, które ograniczają zagrożenie u źródła lub na drodze jego rozprzestrzeniania i dzięki temu chronią jednocześnie grupę pracowników (a nie pojedynczą osobę). W realiach górnictwa podziemnego do tej grupy często zalicza się m.in. elementy systemu przewietrzania oraz urządzenia ograniczające szkodliwe czynniki środowiska pracy.

Odpowiedź "Sprężarki tłokowej." jest poprawna, ponieważ sprężarka (w tym tłokowa) to zasadniczo urządzenie technologiczne służące do wytwarzania i dostarczania sprężonego powietrza do instalacji. Może ono zasilać różne narzędzia i urządzenia, ale samo w sobie nie jest środkiem ochrony zbiorowej – jego funkcją podstawową nie jest ograniczanie narażenia na konkretny czynnik szkodliwy w sposób zbiorowy.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do urządzeń, które mogą pełnić funkcję ochronną w ujęciu zbiorowym:

  • "Wentylatora osiowego." – wentylatory są typowymi elementami systemów wentylacyjnych; ich zadaniem jest wymuszanie przepływu powietrza, co może zmniejszać narażenie grupy pracowników na niekorzystny skład atmosfery lub inne zagrożenia związane z przewietrzaniem.
  • "Strumienicy wentylacyjnej." – strumienice stosuje się do wspomagania przewietrzania (np. w układach wentylacji pomocniczej), co również może mieć charakter ochrony zbiorowej poprzez poprawę warunków atmosfery w rejonie pracy.
  • "Tłumika hałasu." – tłumiki ograniczają poziom hałasu emitowanego przez instalacje/urządzenia. Gdy są elementem stałym układu technicznego, zmniejszają narażenie wielu osób w otoczeniu, dlatego wpisują się w ideę ochrony zbiorowej.

Wskazówka egzaminacyjna: aby odróżnić urządzenie procesowe od środka ochrony zbiorowej, zadaj sobie pytanie: czy głównym celem jest wytworzenie medium/energii do pracy (wtedy zwykle to urządzenie technologiczne), czy ograniczenie zagrożenia dla ludzi (wtedy częściej jest to ochrona zbiorowa).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rozwiązania techniczne i organizacyjne, które ograniczają zagrożenie dla wielu osób naraz, np. poprzez usuwanie zanieczyszczeń powietrza, poprawę przewietrzania czy redukcję hałasu. W praktyce są to często elementy instalacji i urządzeń działających "w tle" całego rejonu pracy.
Sprawdź funkcję podstawową. Jeśli urządzenie służy głównie do wytwarzania medium/energii (np. sprężonego powietrza), zwykle jest technologiczne. Jeśli jego zadaniem jest zmniejszenie narażenia ludzi (np. wentylacja, tłumienie hałasu), częściej będzie ochroną zbiorową.
Wentylator wymusza przepływ powietrza i pomaga utrzymać bezpieczniejsze warunki atmosfery w wyrobisku. Efekt dotyczy całego rejonu pracy, a więc jednocześnie wielu pracowników. To właśnie cecha charakterystyczna ochrony zbiorowej: działanie obejmujące grupę ludzi.
Strumienica to urządzenie wspomagające przepływ powietrza w wentylacji pomocniczej, wykorzystujące strumień do "pociągania" dodatkowego powietrza. W praktyce pomaga poprawić przewietrzanie przodka lub rejonu robót, co może obniżać narażenie na niekorzystne warunki atmosfery.
Może być, jeśli jest elementem instalacji ograniczającym emisję hałasu do otoczenia. Wtedy zmniejsza narażenie wszystkich osób przebywających w pobliżu źródła hałasu, a nie tylko jednej osoby (jak w przypadku ochronników słuchu), co odpowiada idei ochrony zbiorowej.
Sprężarka tłokowa służy przede wszystkim do wytwarzania sprężonego powietrza dla urządzeń i narzędzi. Jej celem nie jest ograniczanie czynnika szkodliwego dla ludzi w rejonie pracy. To typowy przykład urządzenia technologicznego, a nie zabezpieczenia chroniącego zbiorowo.
Najczęściej są to rozwiązania wpływające na środowisko pracy całego rejonu: elementy wentylacji (doprowadzanie i odprowadzanie powietrza), obudowy i osłony zabezpieczające przed zagrożeniami mechanicznymi, a także rozwiązania ograniczające hałas czy zapylenie.
Najczęściej wtedy, gdy opcje odpowiedzi dotyczą urządzeń z tej samej dziedziny (np. wentylacja) i wszystkie "brzmią ochronnie". Warto wtedy wrócić do definicji: ochrona zbiorowa ma bezpośrednio zmniejszać narażenie pracowników, a nie realizować proces technologiczny.
Częsty błąd to uznanie, że każde urządzenie w kopalni "poprawia bezpieczeństwo", więc jest ochroną zbiorową. Drugi błąd to ocenianie po nazwie (np. "wentylacyjna" = ochrona) zamiast po funkcji. Pomaga metoda: najpierw określ funkcję urządzenia, potem klasyfikuj.
Użyj krótkiego testu: czy to urządzenie chroni ludzi, czy napędza pracę? Jeśli chroni (zmniejsza hałas, pył, poprawia powietrze), skłaniasz się ku ochronie zbiorowej. Jeśli dostarcza energii/medium do narzędzi (np. sprężone powietrze), to raczej urządzenie technologiczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Środki ochrony zbiorowej to rozwiązania chroniące jednocześnie wiele osób (np. elementy wentylacji, urządzenia ograniczające narażenia środowiskowe)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z BHP w górnictwie podziemnym (definicje ochrony zbiorowej i przykłady)
  • Materiały szkoleniowe zakładowe dotyczące zagrożeń i zabezpieczeń w wyrobiskach
  • Notatki z przedmiotu: wentylacja kopalń i urządzenia wentylacyjne (funkcje urządzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego