KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 40.
Sprzęt filtrujący klasy nie niższej niż P-1 stosuje się, gdy stężenie pyłów w powietrzu na stanowisku pracy przekroczy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprzęt filtrujący klasy nie niższej niż P-1 dobiera się do narażenia wyrażonego jako wielokrotność NDS. W tym ujęciu P-1 stosuje się przy przekroczeniu NDS, ale tylko do poziomu, który nie przekracza 4× NDS. Wyższe wielokrotności NDS odpowiadają konieczności zastosowania skuteczniejszej ochrony.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru sprzętu filtrującego w środowisku pracy o podwyższonym zapyleniu, typowym m.in. dla górnictwa podziemnego. Punktem odniesienia jest NDS, czyli najwyższe dopuszczalne stężenie danej substancji (tu: pyłów) w powietrzu na stanowisku pracy. W praktyce BHP wyniki pomiarów porównuje się z NDS, a następnie dobiera środki ochrony (oraz działania techniczne i organizacyjne) adekwatnie do poziomu przekroczenia.

Odpowiedź "najwyższe dopuszczalne stężenie (NDS) i nie przekroczy czterokrotności najwyższego dopuszczalnego stężenia (NDS)" jest poprawna, ponieważ wskazuje zakres, w którym – według przyjętej w pytaniu klasyfikacji – stosuje się sprzęt filtrujący klasy nie niższej niż P-1: po przekroczeniu NDS, ale jeszcze w przedziale do 4× NDS. Kluczowe jest tu rozumienie, że kryterium obejmuje dwa warunki jednocześnie: przekroczenie wartości granicznej oraz górną granicę dopuszczalnego zakresu dla tej klasy ochrony.

  • Odpowiedź mówiąca o przedziale 4× NDS do 10× NDS opisuje wyższy poziom narażenia, przy którym co do zasady oczekuje się doboru skuteczniejszej ochrony niż minimalna wskazana w pytaniu.
  • Wariant 10× NDS do 20× NDS również dotyczy jeszcze większego przekroczenia, a więc nie pasuje do progu przypisanego klasie P-1 w tym zadaniu.
  • Odpowiedź "20× NDS" jest nieprecyzyjna (brak górnego ograniczenia i brak przedziału), a ponadto odnosi się do bardzo wysokiego poziomu narażenia, niespójnego z zakresem dla klasy P-1.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o dobór ochron układu oddechowego zwracaj uwagę na słowa "przekroczy" oraz "nie przekroczy" – to one definiują dokładny przedział, a pominięcie jednego z warunków jest częstą przyczyną błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
NDS to najwyższe dopuszczalne stężenie czynnika szkodliwego w powietrzu na stanowisku pracy. Używa się go jako wartości odniesienia do oceny narażenia: wynik pomiaru porównuje się z NDS, aby stwierdzić, czy są przekroczenia i jak duże. To pomaga dobrać działania ograniczające pył oraz środki ochrony.
To przedział wartości: stężenie jest większe niż NDS, ale jednocześnie nie większe niż 4 razy NDS. W zadaniach testowych taki zapis oznacza, że oba warunki muszą być spełnione równocześnie. Pominięcie drugiego warunku (górnej granicy) często prowadzi do błędu.
Wielokrotność NDS pozwala szybko opisać skalę przekroczenia bez podawania konkretnych wartości w mg/m³. To ułatwia ujednolicone zasady doboru ochron układu oddechowego: im większe przekroczenie NDS, tym większa wymagana skuteczność ochrony i ostrożność w organizacji pracy.
Typowe błędy to: wybieranie odpowiedzi z "największą liczbą" bez analizy zakresu, mylenie przedziałów (np. 0–4× z 4–10×), ignorowanie warunku "nie przekroczy", a także założenie, że samo przekroczenie NDS zawsze oznacza ten sam rodzaj ochrony. Na egzaminie czytaj dokładnie oba progi.
Nie. Sprzęt filtrujący to środek ochrony indywidualnej, który chroni pracownika, ale nie usuwa pyłu z wyrobiska. W praktyce najpierw dąży się do ograniczenia pyłu metodami technicznymi (np. wentylacja, zraszanie, odpylanie), a ochrony indywidualne stosuje się jako uzupełnienie.
Największe ryzyko pyłowe pojawia się zwykle podczas urabiania i transportu urobku, wiercenia, przesypywania materiału oraz przy niewystarczającym zwilżaniu lub niekorzystnych warunkach wentylacyjnych. Wysokie zapylenie może występować lokalnie, dlatego istotne są pomiary i obserwacja warunków na przodku.
Klasa filtra opisuje poziom ochrony, czyli zdolność zatrzymywania cząstek i dopuszczalny zakres zastosowania w zależności od narażenia. W zadaniach egzaminacyjnych klasa jest łączona z progami przekroczenia NDS. Im wyższe narażenie, tym wyższa skuteczność ochrony jest zwykle wymagana.
Gdy pojawia się sformułowanie typu "nie niższej niż", pytanie dotyczy minimum (najniższego dopuszczalnego poziomu ochrony). "Zalecana" lub "najlepsza" sugeruje wybór bardziej konserwatywny. Na egzaminie takie niuanse językowe zmieniają odpowiedź, więc warto je podkreślać w treści.
Nie. NDS zależy od rodzaju czynnika (składu pyłu, frakcji, właściwości) i jest określane osobno dla różnych substancji/czynników. Dlatego w praktyce trzeba wiedzieć, jaki pył występuje na stanowisku i do jakiej wartości odnosi się pomiar. Sam mechanizm porównania do NDS pozostaje jednak taki sam.
Ucz się "mapy progów": jakie wielokrotności NDS odpowiadają danym klasom ochrony w materiałach kursu/zakładu. Ćwicz czytanie przedziałów ("przekroczy" vs "nie przekroczy"). W rozwiązaniach próbnych zawsze zapisuj sobie zakres jako nierówności, bo to zmniejsza ryzyko pomyłki pamięciowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Sprzęt filtrujący klasy nie niższej niż P-1 dobiera się do narażenia wyrażonego jako wielokrotność NDS."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP zakładu górniczego dotyczące doboru ochron układu oddechowego
  • Podręczniki z higieny pracy i oceny narażenia na pyły w górnictwie
  • Instrukcje producentów sprzętu filtrującego i filtrów pyłowych stosowanych w górnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego