KWALIFIKACJA DRM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 39.
Do oczyszczenia tkaniny pokryciowej, wykonanej z naturalnych włókien, poplamionej sokiem owocowym, należy zastosować roztwór zawierający w swoim składzie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szare mydło to łagodny środek myjący przygotowywany w roztworze wodnym, zwykle bezpieczniejszy dla tkanin z włókien naturalnych i plam po sokach (zabrudzenia głównie wodne). Rozpuszczalniki typu aceton, nafta czy nitro mogą odbarwiać i niszczyć wykończenie oraz włókna.

Pełne wyjaśnienie:

Plamy po soku owocowym należą najczęściej do zabrudzeń wodnych (cukry, kwasy organiczne, barwniki), dlatego standardowo zaczyna się od metody możliwie najłagodniejszej i kompatybilnej z włóknami naturalnymi oraz barwieniem tkaniny. Roztwór zawierający szare mydło jest typowym przykładem środka na bazie wody o działaniu myjącym, który pozwala rozpuścić i wynieść zabrudzenie bez używania agresywnych rozpuszczalników.

W praktyce tapicerskiej dobór środka powinien minimalizować ryzyko szkody wtórnej, czyli:

  • odbarwienia tkaniny,
  • naruszenia apretury lub powłok ochronnych,
  • rozklejenia warstw/laminacji (jeśli występują),
  • usztywnienia lub osłabienia włókien.

Dlatego przy tkaninach z włókien naturalnych preferuje się najpierw roztwory wodne z delikatnym środkiem myjącym, a dopiero w dalszej kolejności specjalistyczne odplamiacze dobrane do rodzaju plamy i zaleceń producenta.

Odpowiedź "aceton" jest błędna, ponieważ to silny rozpuszczalnik organiczny używany raczej do odtłuszczania i rozpuszczania niektórych substancji (np. żywic, klejów). Może powodować szybkie odparowanie i miejscowe "przesuszenie", a także odbarwienia lub uszkodzenie wykończenia tkaniny.

Odpowiedź "nafta" jest błędna, bo jest to rozpuszczalnik/płyn węglowodorowy kojarzony z zabrudzeniami tłustymi. Przy plamie po soku może zostawić własny ślad tłusty oraz zwiększyć ryzyko przebarwień, zwłaszcza na delikatnych i chłonnych włóknach naturalnych.

Odpowiedź "rozcieńczalnik nitro" jest błędna, gdyż to mieszanina agresywnych rozpuszczalników, która może bardzo łatwo uszkodzić barwnik, apreturę lub spoiwa, a także pogorszyć wygląd runa/struktury tkaniny. W kontekście tapicerki jest to środek wysokiego ryzyka i nie jest pierwszym wyborem do plam wodnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się włókno naturalne i plama po napoju/soku, zwykle poprawna jest odpowiedź wskazująca na łagodne mycie roztworem wodnym, a nie na mocne rozpuszczalniki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szare mydło to łagodny środek myjący, który zwykle stosuje się w roztworze wodnym. W czyszczeniu tkanin bywa wybierane, bo jest mniej agresywne niż rozpuszczalniki organiczne i często ogranicza ryzyko odbarwień oraz uszkodzeń delikatnych włókien.
Plamy po sokach zwykle zawierają cukry, kwasy i barwniki, czyli składniki łatwiej "pracujące" z wodą niż z rozpuszczalnikami do tłuszczów. Typowym objawem jest lepkość po wyschnięciu i rozchodzenie się plamy podczas zwilżania. To sygnał, by zacząć od łagodnych roztworów wodnych.
Aceton jest silnym rozpuszczalnikiem i może rozpuszczać lub wypłukiwać barwniki oraz wykończenia powierzchni. Na tkaninach naturalnych zwiększa ryzyko odbarwień, zmatowienia i powstania "aureoli". Stosuje się go raczej do specyficznych zabrudzeń technicznych, nie do typowych plam po napojach.
Nafta jest kojarzona głównie z zabrudzeniami tłustymi. Przy plamach po sokach może nie zadziałać skutecznie, a nawet zostawić własny tłusty ślad i pogłębić problem. W tapicerstwie naftę rozważa się tylko w wąskich przypadkach i z dużą ostrożnością, po próbie w niewidocznym miejscu.
Rozcieńczalnik nitro to mieszanina agresywnych rozpuszczalników. Może bardzo łatwo uszkodzić barwniki, apretury i spoiwa, co kończy się odbarwieniem lub zmianą faktury tkaniny. W praktyce jest to środek "ostatniej szansy" i zwykle nie stosuje się go do plam wodnych na włóknach naturalnych.
Próbę wykonuje się w niewidocznym miejscu (np. z tyłu, pod poduszką). Należy nanieść minimalną ilość roztworu na biały czyściw i delikatnie dotknąć tkaniny, obserwując czy nie przenosi się barwnik i czy nie zmienia się faktura. Dopiero po pozytywnej próbie czyści się plamę właściwą.
Do typowych błędów należy użycie zbyt mocnego środka, intensywne tarcie (które "wciera" plamę), przemoczenie materiału oraz pominięcie próby w niewidocznym miejscu. Częsty jest też błąd dopasowania: stosowanie rozpuszczalnika do tłuszczów do plamy po napoju, co pogarsza efekt.
Specjalistyczny odplamiacz warto rozważyć, gdy plama jest zaschnięta, zawiera intensywne barwniki, ma dużą powierzchnię albo gdy tkanina jest bardzo wrażliwa (np. nietypowe barwienie, delikatny splot). W praktyce decyzję podejmuje się po próbie i zgodnie z zaleceniami producenta tkaniny.
Nie zawsze. Część materiałów źle znosi przemoczenie (np. mogą powstać zacieki lub aureole), a konstrukcja wyrobu może zawierać warstwy klejone. Roztwór z łagodnym środkiem jest często dobrym początkiem, ale trzeba kontrolować ilość wody, pracować etapami i wykonywać próbę w niewidocznym miejscu.
Środki myjące zwykle kojarzą się z roztworem wodnym i delikatnym działaniem (np. mydło). Rozpuszczalniki organiczne to m.in. aceton czy rozcieńczalniki, które szybko odparowują i potrafią rozpuścić barwniki oraz powłoki. W pytaniach o włókna naturalne bezpieczniejsza jest opcja "łagodna" niż "agresywna".
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Szare mydło to łagodny środek myjący przygotowywany w roztworze wodnym, zwykle bezpieczniejszy dla tkanin z włókien naturalnych i plam po sokach (zabrudzenia głównie wodne)."

Materiały:

  • Instrukcje producentów tkanin tapicerskich dotyczące pielęgnacji i czyszczenia
  • Podstawy materiałoznawstwa włókienniczego (właściwości włókien naturalnych)
  • Poradniki branżowe dotyczące odplamiania tapicerki i bezpieczeństwa chemicznego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego