KWALIFIKACJA ROL4 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 18.
Do oddzielenia nasion okrągłych od podłużnych (np. wyki od owsa) należy wykorzystać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tryjer rozdziela nasiona według kształtu i długości dzięki obracającemu się cylindrowi z kieszeniami: ziarna okrągłe wpadają w zagłębienia i są wynoszone do osobnego odbioru, a podłużne nie mieszczą się i pozostają w głównym strumieniu.
Wialnia działa wg masy/oporu powietrza, żmijka tylko transportuje, a młynek rozdrabnia.

Pełne wyjaśnienie:

Do oddzielenia nasion okrągłych od podłużnych stosuje się tryjer, czyli separator cylindryczny wykorzystujący różnice długości/kształtu ziaren. W jego wnętrzu znajduje się obracający cylinder z zagłębieniami (kieszeniami) o dobranym rozmiarze.

Mechanizm rozdziału jest prosty:

  • nasiona okrągłe (krótsze, bardziej "kuliste") wpadają do kieszeni, są unoszone podczas obrotu i następnie wypadają do oddzielnego kanału/zbiornika,
  • nasiona podłużne nie mieszczą się w zagłębieniach, więc pozostają w głównym strumieniu i są odprowadzane inną drogą.

Dlatego w przykładzie "wyka (okrągłe) od owsa (podłużne)" poprawnym urządzeniem jest właśnie tryjer.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych funkcji, co bywa typową pułapką na egzaminie:

  • Wialnia to urządzenie pneumatyczne – rozdziela materiał głównie według masy, gęstości i oporu powietrza (usuwa lekkie zanieczyszczenia), ale nie jest narzędziem do precyzyjnego rozdziału "okrągłe vs podłużne".
  • Żmijka (przenośnik ślimakowy) służy do transportu materiałów sypkich. Może przemieszczać ziarno, ale nie selekcjonuje go według kształtu.
  • Młynek rozdrabnia ziarno (mieli). To proces zmiany wielkości cząstek, a nie rozdziału dwóch frakcji o różnych kształtach.

Wskazówka do nauki: zawsze dopasuj cechę, według której ma nastąpić rozdział. Jeśli w treści pojawia się kształt/długość – myśl o tryjerze; jeśli "lekkość/plewy/kurz" – częściej o wialni; jeśli "przenieść z punktu A do B" – o żmijce; jeśli "zmielić" – o młynku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tryjer to separator cylindryczny do rozdziału nasion według długości i kształtu. Ma obracający się cylinder z kieszeniami: ziarna pasujące kształtem wpadają do zagłębień i są odbierane osobno, a pozostałe frakcje pozostają w głównym strumieniu materiału.
Rozdział zachodzi mechanicznie: okrągłe nasiona wpadają do kieszeni w cylindrze i są unoszone, po czym wypadają do oddzielnego odbioru. Podłużne zwykle nie mieszczą się w kieszeniach, więc przemieszczają się dalej i trafiają do innego kanału.
Wialnia działa głównie na zasadzie strumienia powietrza, czyli separuje materiał według masy, gęstości i oporu aerodynamicznego. Może usuwać lekkie zanieczyszczenia, ale nie zapewnia typowego rozdziału "okrągłe vs podłużne", który wymaga selekcji geometrycznej.
Żmijka to przenośnik ślimakowy używany do transportu materiałów sypkich (np. ziarna) między urządzeniami lub do silosów. Nie posiada elementów selekcjonujących według kształtu czy długości, więc sama w sobie nie rozdziela mieszaniny nasion na frakcje.
Nie. Młynek służy do rozdrabniania (mielenia) ziarna, czyli zmiany jego postaci, a nie do separacji. Zastosowanie młynka zniszczyłoby materiał siewny i nie dałoby dwóch czystych frakcji różniących się kształtem.
Kluczowe są długość i kształt ziaren oraz dopasowanie rozmiaru kieszeni w cylindrze. Operator dobiera cylinder tak, aby jedna frakcja wpadała w zagłębienia, a druga nie. W praktyce patrzy się na geometrię nasion, a nie tylko na ich masę.
W treści szukaj wskazówki, co ma być podstawą rozdziału. Jeśli pada "lekkie zanieczyszczenia", "plewy", "powietrze" – to zwykle metoda pneumatyczna (wialnia). Jeśli jest "okrągłe/podłużne", "długość" – pasuje tryjer, bo selekcjonuje geometrycznie.
Tryjer stosuje się, gdy trzeba rozdzielić mieszaninę ziaren o różnej długości/kształcie, np. w przygotowaniu materiału siewnego lub oczyszczaniu zbiorów. Pomaga uzyskać bardziej jednorodną partię nasion oraz ograniczyć domieszki gatunków o odmiennej geometrii.
Najczęściej myli się tryjer z wialnią (bo obie maszyny "czyszczą" ziarno), albo wybiera żmijkę, bo kojarzy się z pracą z ziarnem. Inna pomyłka to wskazanie młynka, gdy ktoś utożsamia "obróbkę ziarna" z "sortowaniem".
Najpierw nazwij w głowie kryterium separacji z treści (tu: kształt/długość). Potem dopasuj urządzenie do kryterium: tryjer = kształt/długość, wialnia = masa/opór powietrza, żmijka = transport, młynek = mielenie. To ogranicza strzelanie.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Wialnia działa wg masy/oporu powietrza, żmijka tylko transportuje, a młynek rozdrabnia."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii czyszczenia i sortowania nasion (rolnictwo/materiał siewny)
  • Instrukcje obsługi (DTR) maszyn: tryjer, wialnia (części o zasadzie działania i doborze nastaw)
  • Materiały dydaktyczne o cechach fizycznych nasion i metodach separacji mechanicznej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego