KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 5.
Do odspajania gruntu i jego przemieszczania na terenie budowy na odległość 50 m należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spycharka służy do odspajania (zrywania/zgarniania) gruntu lemieszem oraz do jego przemieszczania na krótkie odległości po terenie budowy.
Zrywarka głównie rozluźnia grunt, koparka urabia i wybiera, a ładowarka zasadniczo ładuje urobek do transportu.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwa wymagania: odspajanie gruntu oraz jego przemieszczanie na terenie budowy na odległość ok. 50 m. Do takiej pracy typowo dobiera się spycharkę, ponieważ jej podstawowym cyklem roboczym jest:

  • odspojenie i zgarnianie gruntu lemieszem (lub rozluźnienie i zgarnianie w zależności od warunków),
  • przepchnięcie/zgarnięcie urobku na niewielką odległość,
  • rozplantowanie lub uformowanie odkładu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Zrywarka – jej główną funkcją jest rozluźnianie/odspajanie gruntu zębami (ripperem), ale nie jest maszyną przeznaczoną do efektywnego przemieszczania urobku na zadany dystans. Często pracuje jako osprzęt/urządzenie wspomagające, po którym dopiero następuje przemieszczanie inną maszyną.
  • Koparka – służy do urabiania i wybierania gruntu oraz do załadunku (np. na środki transportu). Koparka nie realizuje typowego "przemieszczenia na 50 m" poprzez pchanie urobku po podłożu; jej praca to cykl: nabranie–obrót–wysyp.
  • Ładowarka – jest maszyną do podbierania i załadunku urobku (np. na samochody), ewentualnie do krótkiego przestawienia materiału, ale zasadniczo nie jest przeznaczona do odspajania gruntu w podłożu na takiej zasadzie jak spycharka.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "odspajanie + przemieszczenie na krótki dystans" szukaj maszyny, która pracuje lemieszem i przemieszcza urobek po gruncie, a nie przez nabieranie do łyżki i wysyp.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej będzie to spycharka, bo łączy odspajanie/zgarnianie gruntu lemieszem z jego przesuwaniem po podłożu na krótkie odległości oraz rozplantowaniem. Koparka i ładowarka zwykle pracują przez nabieranie do łyżki, a nie przez pchanie urobku.
Spycharka jest projektowana do pracy w cyklu: odspojenie (zgarnianie) gruntu, pchanie urobku przed lemieszem i ukształtowanie odkładu. Taki sposób pracy jest wydajny na krótkich odcinkach w obrębie placu budowy, bez konieczności załadunku na transport.
Odspajanie to oddzielenie gruntu od podłoża i jego rozluźnienie/urabianie tak, aby można było go przemieścić lub załadować. W zależności od maszyny odbywa się to np. lemieszem (spycharka), łyżką (koparka) lub zębami zrywającymi (zrywarka).
Zwykle nie wprost. Koparka jest najlepsza do wybierania gruntu i załadunku, ale nie realizuje efektywnego "pchania" urobku na dystans w terenie. Może przestawiać urobek przez nabieranie i odkładanie, jednak przy typowym przesuwaniu na krótko częściej stosuje się spycharkę.
Ładowarka służy głównie do podebrania urobku z hałdy lub z pryzmy i załadunku na środki transportu albo do przeładunku na placu budowy. W przeciwieństwie do spycharki nie jest podstawową maszyną do odspajania gruntu w podłożu.
Zrywarka służy do rozluźniania i zrywania gruntów zwięzłych lub twardych warstw (np. zmarzliny, gruntu skalistego) za pomocą zębów. Stosuje się ją, gdy inne maszyny mają problem z urabianiem. Sama zrywarka nie jest typowo używana do przesuwania urobku na zadany dystans.
Szukaj słów-kluczy. Spycharka: lemiesz, zgarnianie, pchanie, rozplantowanie, niwelacja. Ładowarka: nabieranie łyżką, załadunek na samochód, przeładunek, pryzma/hałda. Jeśli jest "odspajanie i przemieszczenie po terenie", zwykle chodzi o spycharkę.
Najczęstsze pomyłki to: wybór koparki "bo zawsze jest na budowie", mylenie odspajania z załadunkiem, nieuwzględnienie wymaganego przemieszczenia urobku oraz utożsamianie zrywarki z maszyną do transportu. Warto analizować wszystkie czasowniki z treści pytania.
Koparkę dobiera się, gdy zadanie dotyczy wybierania gruntu z wykopu, pracy poniżej poziomu terenu, formowania skarp, kopania rowów lub gdy trzeba ładować urobek na transport. Spycharka jest silna w zgarnianiu i profilowaniu terenu, ale nie zastąpi koparki w typowych wykopach.
Ucz się funkcji maszyn poprzez porównanie: narzędzie robocze (lemiesz/łyżka/zęby), typowy cykl pracy i cel (odspajanie, załadunek, profilowanie, transport). Pomaga tworzenie fiszek "maszyna → czynność" oraz rozwiązywanie testów z uzasadnieniem.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Spycharka służy do odspajania (zrywania/zgarniania) gruntu lemieszem oraz do jego przemieszczania na krótkie odległości po terenie budowy."

Źródła:

  • Wikipedia: "Spycharka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Spycharka (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Koparka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koparka (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia: "Ładowarka" – https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81adowarka (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Instrukcje eksploatacji i karty charakterystyki maszyn robót ziemnych (spycharki, koparki, ładowarki)
  • Materiały dydaktyczne z zakresu maszyn do robót ziemnych i drogowych dla kwalifikacji BUD.13
  • Filmy szkoleniowe producentów prezentujące cykl roboczy spycharki i ładowarki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego