KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 34.
Do odspajania nadkładu przy robotach górniczych w odkrywkowych zakładach górniczych nie stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odspajanie nadkładu to urabianie/oddzielanie gruntu od calizny. Do tego typowo wykorzystuje się koparki, spycharki lub zgarniarki (zależnie od technologii i warunków). Równiarka służy głównie do profilowania i wyrównywania powierzchni (np. dróg), więc nie jest maszyną do odspajania nadkładu.

Pełne wyjaśnienie:

Odspajanie nadkładu (często nazywane też urabianiem gruntu) oznacza fizyczne oddzielenie materiału nadkładowego od podłoża i przygotowanie go do dalszych operacji: załadunku, transportu i zwałowania. W robotach nadkładowych w odkrywkowych zakładach górniczych stosuje się maszyny, które mają narzędzia robocze przystosowane do urabiania oraz przemieszczania urobku w cyklu roboczym.

Odpowiedź "równiarki" jest właściwa, ponieważ równiarka jest maszyną przeznaczoną przede wszystkim do profilowania, wyrównywania i nadawania spadków powierzchni. W praktyce wykorzystuje się ją m.in. do utrzymania dróg technologicznych, placów manewrowych oraz do dokładnej niwelacji warstw, ale nie jako podstawową maszynę do odspajania (urabiania) nadkładu.

Odpowiedź "spycharki" jest nieprawidłowa, bo spycharki są powszechnie używane w odkrywce do robót ziemnych: mogą odspajać i przemieszczać grunt lemieszem, wykonywać zrywkę, rozgarniać materiał oraz wspierać formowanie zwałowisk.

Odpowiedź "zgarniarki" jest nieprawidłowa, ponieważ zgarniarka w cyklu pracy potrafi skrawać (odspajać) warstwę gruntu, napełniać czaszę, a następnie przetransportować materiał i rozłożyć go w miejscu zrzutu, więc może uczestniczyć w operacjach nadkładowych.

Odpowiedź "koparki" także jest nieprawidłowa, gdyż koparki (w różnych odmianach, zależnie od technologii) służą do urabiania i załadunku materiału nadkładowego na środki transportu lub na przenośniki. To jedna z podstawowych grup maszyn w odkrywkach.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na różnicę między maszynami do urabiania/odspajania a maszynami do profilowania i utrzymania nawierzchni. Równiarka "kształtuje" powierzchnię, ale nie jest typowym narzędziem do zdejmowania nadkładu w górnictwie odkrywkowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nadkład to warstwy gruntu i skał zalegające nad kopaliną, które trzeba usunąć, aby uzyskać dostęp do złoża. W praktyce obejmuje to urabianie (odspajanie), załadunek, transport oraz zwałowanie materiału poza frontem robót.
Odspajanie nadkładu to urabianie, czyli oddzielenie gruntu lub skały od calizny tak, aby materiał stał się urobkiem możliwym do załadunku i przemieszczenia. To etap wcześniejszy niż transport i zwałowanie.
Najczęściej wykorzystuje się koparki (do urabiania i załadunku) oraz spycharki (do odspajania i przemieszczania na krótkie odległości). W określonych warunkach mogą być używane także zgarniarki, które skrawają i przewożą grunt w cyklu roboczym.
Równiarka jest przeznaczona głównie do profilowania, wyrównywania i nadawania spadków powierzchni (np. dróg technologicznych i placów). Choć ma lemiesz, jej zadaniem jest dokładna niwelacja, a nie urabianie dużych ilości nadkładu.
Odspajanie (urabianie) dotyczy "oderwania" materiału od podłoża i wytworzenia urobku. Niwelacja dotyczy kształtowania powierzchni: wyrównania, wykonania spadków, utrzymania dróg. Wątpliwość często rozstrzyga cel pracy maszyny.
Tak, spycharka może odspajać i przemieszczać grunt lemieszem, szczególnie w robotach ziemnych na krótkie odległości oraz przy rozgarnianiu i formowaniu pryzm. W odkrywce bywa też używana do prac pomocniczych przy frontach robót.
Zgarniarka sprawdza się, gdy można skrawać warstwę gruntu, napełnić czaszę i przewieźć materiał na umiarkowaną odległość w jednym cyklu roboczym. Wymaga odpowiednich warunków terenowych i organizacji ruchu, aby cykl był efektywny.
Koparka służy do urabiania i załadunku nadkładu na środki transportu lub na układ przenośników. Jej dobór wpływa na wydajność całego ciągu technologicznego, bo determinuje tempo dostarczania materiału do transportu i miejsca zwałowania.
Częsty błąd to utożsamienie każdej maszyny z lemieszem z "odspajaniem". Uczniowie mylą też etapy: wybierają maszynę od utrzymania dróg (profilowanie) zamiast od urabiania. Pomaga pytanie kontrolne: czy maszyna tworzy urobek, czy tylko kształtuje powierzchnię?
Pomaga zestawienie "maszyna → operacja": koparka (urabianie/załadunek), spycharka (odspajanie/przemieszczanie/rozgarnianie), zgarniarka (skrawanie+transport w cyklu), równiarka (profilowanie/niwelacja). Warto ćwiczyć na krótkich opisach przypadków.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odspajanie nadkładu to urabianie/oddzielanie gruntu od calizny.

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (skrypty/ podręczniki do górnictwa odkrywkowego i maszyn robót ziemnych)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe producentów maszyn (spycharki, koparki, zgarniarki, równiarki) – zakres zastosowań
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych/techników górniczych dotyczące technologii robót nadkładowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego