Aparat Orsata (analizator Orsata) to klasyczna aparatura do analizy objętościowej mieszanin gazowych, szczególnie powietrza i gazów spalinowych. Zasada działania opiera się na tym, że próbkę gazu odmierza się w biurecie, a następnie kolejno usuwa (pochłania) wybrane składniki w odpowiednich naczyniach/pipetach z odczynnikami absorpcyjnymi. Po każdym etapie obserwuje się ubytek objętości, który odpowiada zawartości pochłoniętego składnika. Dlatego aparat ten jest kojarzony z oznaczaniem m.in. dwutlenku węgla, tlenku węgla oraz tlenu w mieszaninach gazowych.
Odpowiedź "Orsata" jest poprawna, bo jako jedyna wskazuje aparat zaprojektowany właśnie do takiej, sekwencyjnej analizy składu gazu metodą pochłaniania i pomiaru zmian objętości.
Pozostałe propozycje dotyczą innego przeznaczenia aparatury i typowych zastosowań w laboratorium:
- "Kippa" odnosi się do aparatu używanego przede wszystkim do wytwarzania gazów w reakcji chemicznej (generator gazu), a nie do pomiaru składu mieszaniny gazowej.
- "Kiejdala" (Kjeldahla) kojarzy się z oznaczaniem azotu w próbkach (metoda Kjeldahla) i ma zupełnie inny cel analityczny niż analiza CO2/CO/O2 w powietrzu lub spalinach.
- "Hoffmana" (aparat/voltametr Hoffmanna) służy do elektrolitycznego rozkładu wody i zbierania wodoru oraz tlenu, czyli do demonstracji/otrzymywania gazów w elektrolizie, a nie do oznaczania ich udziału w próbce spalin.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się jednocześnie CO2, CO i O2 oraz kontekst "powietrze/spaliny", najczęściej chodzi o klasyczny analizator składu gazu, czyli aparat Orsata. Nazwy eponimiczne warto łączyć w pary: Orsat = analiza gazów, Kipp = wytwarzanie gazów, Kjeldahl = azot, Hoffmann = elektroliza.
