KWALIFIKACJA CHM4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 17.
Z dwóch zbiorników pobrano próbki wody pitnej przygotowanej do wprowadzenia do jednostkowych opakowań. W toku analizy próbek wody otrzymano następujące wyniki. Na podstawie otrzymanych wyników analizy można stwierdzić, że do obrotu handlowego w jednostkowych opakowaniach
Ilustracja przedstawia wyniki analizy mikrobiologicznej i fizykochemicznej próbek wody pitnej pobranych z dwóch zbiorników.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wprowadzenia do obrotu wody w opakowaniach jednostkowych wymagane jest spełnienie wszystkich kryteriów jakościowych.
Jeżeli choć jeden parametr w próbce ze zbiornika przekracza wartość dopuszczalną, partia nie spełnia wymagań. Z przedstawionych wyników wynika, że w obu zbiornikach występuje co najmniej jedna niezgodność, więc żadnej wody nie można wprowadzić do obrotu.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena, czy wodę można wprowadzić do obrotu w opakowaniach jednostkowych, polega na porównaniu wyników badań (dla każdego oznaczanego parametru) z odpowiednimi wymaganiami jakościowymi. W praktyce laboratoryjnej jest to decyzja typu "zgodne/niezgodne": próbka jest uznawana za spełniającą wymagania dopiero wtedy, gdy wszystkie parametry mieszczą się w granicach dopuszczalnych.

Odpowiedź "nie można wprowadzić wody z żadnego ze zbiorników" jest poprawna, ponieważ z wyników analizy wynika, że każdy z badanych zbiorników ma przynajmniej jeden parametr niespełniający kryterium. W takiej sytuacji nie ma podstaw do dopuszczenia do obrotu ani wody ze zbiornika pierwszego, ani ze zbiornika drugiego – nawet jeśli pozostałe parametry w danym zbiorniku są prawidłowe.

  • Odpowiedź "można wprowadzić tylko wodę z drugiego zbiornika" jest błędna, bo ignoruje fakt, że w próbkach z drugiego zbiornika również występuje niezgodność (przekroczenie lub niespełnienie co najmniej jednego wymagania).
  • Odpowiedź "można wprowadzić tylko wodę z pierwszego zbiornika" jest błędna z analogicznego powodu: w pierwszym zbiorniku także wykryto parametr niezgodny z wymaganiami.
  • Odpowiedź "można wprowadzić wodę z obu zbiorników" jest błędna, bo oznaczałaby, że wszystkie analizowane parametry w obu przypadkach spełniają wymagania, a to przeczy przedstawionym wynikom.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj wszystkie wiersze tabeli wyników, zwłaszcza parametry krytyczne. Najczęstszy błąd to uznanie próbki za dobrą "bo większość wyników jest w normie". W ocenie zgodności zwykle wystarczy jedno przekroczenie, by zdyskwalifikować partię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To dopuszczenie produktu do sprzedaży i dystrybucji. W praktyce oznacza, że partia wody musi spełniać wymagania jakościowe (np. fizykochemiczne i mikrobiologiczne) potwierdzone badaniami, a dokumentacja z kontroli jakości nie może wskazywać niezgodności.
Porównuje się każdy wynik z wartością dopuszczalną dla danego parametru. Zgodność jest zwykle "zero-jedynkowa": jeśli choć jeden parametr jest poza limitem, próbka/partia jest niezgodna. Dopiero komplet wyników w granicach dopuszczalnych pozwala uznać wodę za spełniającą wymagania.
Wymagania jakościowe są ustalone tak, by chronić zdrowie i zapewnić stałą jakość produktu. Przekroczenie pojedynczego parametru (np. mikrobiologicznego lub chemicznego) oznacza ryzyko lub niespełnienie specyfikacji, więc partia nie spełnia kryterium "wszystkie parametry w normie".
W zależności od specyfikacji mogą to być parametry mikrobiologiczne (np. wskaźniki zanieczyszczeń) oraz fizykochemiczne (np. pH, przewodność, zawartość wybranych jonów). Kluczowe jest, by znać interpretację wyników i umieć je odnieść do wymagań dla danego produktu.
Zwykle nie. W ocenie zgodności liczy się spełnienie wszystkich kryteriów, a nie "średnia" lub "większość". Typowy błąd egzaminacyjny to uznanie próbki za dobrą, bo kilka parametrów mieści się w granicach, mimo że jeden wynik jest poza limitem i przesądza o niezgodności.
Idź wiersz po wierszu: parametr → wynik → jednostka → wartość dopuszczalna → decyzja. Zwracaj uwagę na znaki typu ">" lub "<" i na jednostki (np. mg/L vs µg/L). Na końcu zadaj sobie pytanie: czy jest choć jeden parametr niezgodny?
Gdy zbiorniki mogą reprezentować różne partie, różne etapy procesu lub różne warunki przechowywania. W kontroli jakości porównuje się je osobno, bo każdy zbiornik może mieć inną historię procesu (np. uzdatnianie, dezynfekcja, czas magazynowania) i inne ryzyko niezgodności.
Różne zastosowania mogą mieć różne specyfikacje i kryteria oceny. Nawet jeśli woda jest przeznaczona do spożycia, to w przypadku sprzedaży w opakowaniach jednostkowych często wymaga się potwierdzenia zgodności z zestawem parametrów i limitów właściwych dla produktu oraz procesu jego przygotowania.
Najczęstsze to: pomijanie jednego wiersza tabeli, nieuwzględnienie jednostek, mylenie wartości granicznych dla różnych typów wody, oraz błędne założenie, że "drobne" przekroczenie nie ma znaczenia. Pomaga systematyczne sprawdzanie wszystkich parametrów i zapisywanie decyzji obok każdego z nich.
Ćwicz na zestawach wyników: porównywanie z limitami, rozpoznawanie przekroczeń i formułowanie decyzji "zgodne/niezgodne". Powtórz podstawowe parametry jakości wody i typowe jednostki. Trenuj metodę: najpierw identyfikacja niezgodności, potem decyzja dla całej partii.
info

Statystycznie 35% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Z przedstawionych wyników wynika, że w obu zbiornikach występuje co najmniej jedna niezgodność, więc żadnej wody nie można wprowadzić do obrotu."

Źródła:

  • WHO, Guidelines for Drinking-water Quality, Fourth edition incorporating the first and second addenda, World Health Organization, 2022.
  • Dyrektywa (UE) 2020/2184 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z analizy wody (fizykochemia i mikrobiologia) dla technika analityka
  • Procedury laboratorium (SOP) dotyczące pobierania próbek i oceny zgodności wyników
  • Materiały szkoleniowe z walidacji metod i niepewności pomiaru w badaniach wody

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego