KWALIFIKACJA SPC6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 29.
Do pobierania z cysterny próbek mleka surowego do badań organoleptycznych stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do pobierania próbki mleka surowego z cysterny do oceny organoleptycznej stosuje się ssawkę metalową, bo umożliwia higieniczny pobór cieczy z odpowiedniej głębokości. Świder i zgłębnik są typowe dla materiałów stałych/sypkich, a łopatka nie służy do poboru mleka z cystern.

Pełne wyjaśnienie:

Próbka mleka surowego do badań organoleptycznych powinna być reprezentatywna i pobrana w sposób ograniczający ryzyko wtórnego zanieczyszczenia oraz "przeniesienia" obcych zapachów. W praktyce do pobierania mleka z cysterny wykorzystuje się ssawkę metalową, ponieważ jest przeznaczona do poboru cieczy i pozwala pobrać mleko z odpowiedniego miejsca (nie tylko z samej powierzchni), co ma znaczenie przy ewentualnym rozwarstwieniu lub obecności piany.

Odpowiedź "ssawkę metalową" jest właściwa, bo odpowiada zastosowaniu w próbkowaniu mleka w zbiornikach/cysternach i jest zgodna z wymaganiami higienicznymi (łatwe mycie i dezynfekcja, odporność materiału, brak nasiąkliwości).

Pozostałe propozycje nie pasują do tego zastosowania:

  • "świder rurowy" jest kojarzony z pobieraniem próbek produktów o innej konsystencji (np. sypkich lub półstałych), gdzie materiał "wycina się" lub wydobywa z masy. Nie jest to typowy przyrząd do poboru mleka z cysterny.
  • "zgłębnik metalowy" bywa używany do oceny lub poboru próbek z głębi materiałów o innym charakterze niż ciecz w cysternie; w tym pytaniu nie odpowiada wymaganiom praktycznego poboru próbki mleka do oceny organoleptycznej.
  • "łopatkę porcelanową" można kojarzyć z pracami laboratoryjnymi lub materiałami sypkimi/pastami; nie jest narzędziem właściwym do pobierania mleka z cysterny (nie zapewnia typowego, kontrolowanego poboru cieczy z głębokości).

Na egzaminie warto pamiętać o prostym kluczu: cysterna i mleko (ciecz) → przyrząd do poboru cieczy, łatwy do mycia i dezynfekcji. To minimalizuje ryzyko pomyłki z narzędziami do produktów stałych lub sypkich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Badanie organoleptyczne to ocena mleka z użyciem zmysłów: wyglądu, zapachu i smaku (w bezpiecznych warunkach). Pozwala szybko wykryć wady, np. obcy zapach, nietypową barwę czy oznaki zanieczyszczenia, zanim surowiec trafi do dalszej produkcji.
Próbka powinna pochodzić z miejsca, które dobrze odzwierciedla całą objętość mleka. W praktyce dąży się do poboru po wymieszaniu/ujednorodnieniu partii, z użyciem czystego, zdezynfekowanego przyrządu do cieczy oraz jałowego naczynia, aby uniknąć zafałszowania wyniku.
Metalowa ssawka jest przeznaczona do poboru cieczy i umożliwia pobranie mleka z odpowiedniej głębokości, a nie tylko z powierzchni. Dodatkowo metal jest łatwy do mycia i dezynfekcji, co ogranicza ryzyko wtórnego zanieczyszczenia i przeniesienia zapachów.
Nie jest to typowy wybór do poboru mleka z cysterny. Łopatka kojarzy się raczej z pracami laboratoryjnymi lub materiałami innymi niż ciecz w dużym zbiorniku. Przy próbkowaniu mleka kluczowe jest narzędzie do poboru cieczy oraz higiena, aby wynik organoleptyczny nie został zafałszowany.
Najczęściej spotyka się: pobór z powierzchni (piana, rozwarstwienie), brak higieny przyrządów i naczyń, pobór w pośpiechu bez ujednorodnienia partii oraz zbyt długi czas od pobrania do oceny. Każdy z tych błędów może zmienić zapach i smak próbki.
Wykonuje się ją na etapie przyjęcia surowca, aby szybko ocenić, czy mleko spełnia podstawowe wymagania jakościowe. Taka kontrola pomaga wychwycić partie z wadami zanim dojdzie do rozładunku lub zmieszania z innym surowcem, co ogranicza straty i ryzyko reklamacji.
Najczęściej ocenia się: barwę i wygląd (np. obecność zanieczyszczeń, nietypowa konsystencja), zapach (obce wonie, kwaśny zapach) oraz smak, jeśli procedury i bezpieczeństwo na to pozwalają. Wynik jest wstępną, szybką informacją o jakości surowca.
Tak. Materiał powinien być nienasiąkliwy, neutralny zapachowo i możliwy do skutecznej dezynfekcji. W przeciwnym razie przyrząd może wnieść obce zapachy lub mikroflorę, co zafałszuje ocenę organoleptyczną oraz wyniki dalszych badań jakościowych.
Przyrządy do cieczy zwykle umożliwiają nabranie lub zassanie płynu (czerpak/ssawka/sonda do cieczy) i łatwo je wypłukać. Przyrządy do produktów stałych często "wycinają" lub wydobywają rdzeń/fragment (np. świder), co jest typowe dla proszków, mas i bloków, nie dla mleka.
Ucz się przez skojarzenia: surowiec + miejsce poboru + cel badania. Dla mleka w cysternie celem jest zwykle szybka ocena jakości, więc wybiera się narzędzie do cieczy i nacisk kładzie na higienę. Przećwicz też, do jakich produktów pasują świder, zgłębnik i łopatka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 67% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Do pobierania próbki mleka surowego z cysterny do oceny organoleptycznej stosuje się ssawkę metalową, bo umożliwia higieniczny pobór cieczy z odpowiedniej głębokości."

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe (SOP) pobierania próbek mleka surowego z cystern
  • Podręczniki z zakresu kontroli jakości w mleczarstwie (ocena organoleptyczna, próbkowanie)
  • Materiały szkoleniowe laboratoriów zakładowych dotyczące reprezentatywności próbek i higieny poboru

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego