Podział na podatki bezpośrednie i pośrednie opiera się na tym, kto faktycznie ponosi ekonomiczny ciężar podatku.
Podatek "dochodowy od osób fizycznych" (PIT) jest klasycznym podatkiem bezpośrednim, ponieważ jest naliczany od dochodu konkretnej osoby fizycznej i co do zasady ciężar podatku pozostaje przy podatniku. Nawet jeśli zaliczkę na podatek oblicza i przekazuje pracodawca, nie zmienia to charakteru podatku: obciążenie dotyczy dochodu pracownika.
Pozostałe propozycje to podatki pośrednie:
- "od towarów i usług" (VAT) jest doliczany do ceny sprzedaży. Formalnie rozlicza go przedsiębiorca, ale w praktyce jest przenoszony w cenie na kupującego.
- "akcyzowy" działa podobnie: jest elementem ceny określonych wyrobów (np. paliw, alkoholu), więc finalnie obciąża konsumenta.
- "od gier" również ma charakter pośredni, bo jest związany z czynnością (udziałem w grze/zakładem) i może być wbudowany w koszt usługi, a nie pobierany bezpośrednio od dochodu lub majątku podatnika.
Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: podatki dochodowe i majątkowe zwykle są bezpośrednie, a podatki "w cenie" (związane z zakupem, obrotem, konsumpcją) zwykle są pośrednie.