KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 17.
Na którym wykresie przedstawiono doskonale sztywny popyt na dobro "x"?
Ilustracja przedstawia cztery wykresy, oznaczone literami A, B, C i D, które obrazują różne rodzaje popytu na dobro 'x'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Popyt doskonale sztywny (doskonale nieelastyczny) oznacza, że zmiana ceny nie zmienia kupowanej ilości, więc elastyczność cenowa popytu wynosi 0. Na wykresie cena–ilość przedstawia go pionowa linia (stała ilość Q niezależnie od ceny).

Pełne wyjaśnienie:

Popyt doskonale sztywny (inaczej: doskonale nieelastyczny) to przypadek graniczny, w którym ilość nabywana nie reaguje na zmianę ceny. Oznacza to, że niezależnie od tego, czy cena rośnie, czy spada, konsumenci kupują tę samą ilość dobra. W języku elastyczności cenowej zapisuje się to jako elastyczność równa 0.

Na standardowym wykresie mikroekonomicznym o osiach: cena (P) na osi pionowej i ilość (Q) na osi poziomej, taki popyt ma postać linii pionowej. Dlaczego pionowej? Ponieważ pionowa linia oznacza stałą wartość Q: można poruszać się w górę lub w dół (zmieniać P), ale pozostaje się w tym samym miejscu na osi ilości, czyli ilość się nie zmienia.

Odpowiedź oznaczona jako poprawna powinna więc wskazywać ten wykres, na którym krzywa popytu jest pionowa (przy stałej ilości). Pozostałe typowe kształty są błędne, bo reprezentują inne przypadki:

  • Linia malejąca (klasyczna krzywa popytu) oznacza, że ilość zmienia się wraz z ceną, więc popyt nie jest doskonale sztywny.
  • Linia pozioma odpowiada popytowi doskonale elastycznemu (inny przypadek graniczny), a nie sztywnemu.
  • Krzywa rosnąca nie opisuje standardowego popytu w tym ujęciu (mogłaby sugerować szczególne wyjątki lub błąd interpretacji osi), więc również nie pasuje do definicji doskonale sztywnego popytu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy "doskonale sztywnego" popytu, szukaj na rysunku pionowej krzywej (stałe Q). Jeśli dotyczy "doskonale elastycznego", szukaj poziomej (stałe P).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Popyt doskonale sztywny (doskonale nieelastyczny) oznacza, że kupowana ilość nie zmienia się mimo zmiany ceny. Na wykresie cena–ilość jest to pionowa linia, bo Q pozostaje stałe niezależnie od poziomu P.
Na wykresie z ceną (P) na osi pionowej i ilością (Q) na osi poziomej popyt doskonale sztywny to linia pionowa. Przesuwając się w górę/dół (zmieniając cenę) nie przesuwasz się w lewo/prawo, więc ilość jest stała.
Elastyczność cenowa popytu mierzy, o ile procent zmienia się ilość, gdy zmienia się cena. Przy popycie doskonale sztywnym zmiana ilości wynosi 0%, więc wskaźnik elastyczności jest równy 0 (brak reakcji ilości na cenę).
Popyt sztywny (mało elastyczny) oznacza, że ilość zmienia się niewiele przy zmianie ceny (krzywa jest stroma, ale nadal malejąca). Popyt doskonale sztywny to przypadek skrajny: ilość nie zmienia się wcale (linia pionowa).
Pionowa krzywa popytu oznacza stałą ilość dobra kupowaną na rynku, niezależnie od poziomu ceny. Ekonomicznie to sytuacja, w której konsumenci "muszą" kupić dokładnie Q, więc cena nie wpływa na decyzję ilościową.
W praktyce to głównie model teoretyczny. Może przybliżać bardzo krótkookresowe sytuacje lub dobra o koniecznym, ściśle ustalonym zużyciu, ale zwykle choć niewielka reakcja ilości na cenę jednak występuje.
Zapamiętaj: sztywny = pionowy, bo "ilość stoi sztywno". Elastyczny = poziomy, bo "cena trzyma się jednego poziomu". Sprawdź też osie: pionowa linia musi oznaczać stałe Q, a nie stałe P.
Najczęściej: 1) wybiera się bardzo stromą krzywą malejącą zamiast pionowej, 2) myli się pojęcia "sztywny" i "elastyczny", 3) ignoruje się opisy osi i odczytuje wykres "odwrotnie".
Gdy w treści pojawia się: "doskonale sztywny", "doskonale nieelastyczny" albo "elastyczność równa 0". Wszystkie te sformułowania prowadzą do tego samego kształtu: pionowej krzywej popytu.
Wystarczą 3 kroki: 1) sprawdź, gdzie jest cena i ilość, 2) przypomnij definicję: ilość nie zmienia się mimo zmiany ceny, 3) wybierz wykres z pionową linią popytu (stałe Q).
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Popyt doskonale sztywny (doskonale nieelastyczny) oznacza, że zmiana ceny nie zmienia kupowanej ilości, więc elastyczność cenowa popytu wynosi 0."

Źródła:

  • N. Gregory Mankiw, "Principles of Economics", rozdział: Supply and Demand / Elasticity (editions vary)
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus, "Economics", część dot. popytu, podaży i elastyczności (wydania różne)
  • Hal R. Varian, "Intermediate Microeconomics", rozdział o preferencjach/ popycie i elastyczności (wydania różne)

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw mikroekonomii (popyt, elastyczność) dla szkół ponadpodstawowych
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z interpretacji wykresów popytu i podaży
  • Krótkie repetytorium: elastyczność cenowa popytu i jej przypadki skrajne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego