KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 21.
Do podstawowych odnawialnych źródeł energii zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do odnawialnych źródeł energii zalicza się te, które odnawiają się w skali czasu człowieka, m.in. wiatr i energia wody. Uran i pluton dotyczą energetyki jądrowej, a ropa, gaz ziemny i węgiel to paliwa kopalne. Odpowiedź z węglem odpada, mimo obecności biomasy.
Klucz: OZE ≠ paliwa kopalne i ≠ paliwa jądrowe.

Pełne wyjaśnienie:

Odnawialne źródła energii (OZE) to takie, których zasób odnawia się naturalnie w skali czasu istotnej dla człowieka. Typowe przykłady to energia wiatru, promieniowania słonecznego, geotermii, biomasy oraz energia wody (np. rzek, spadku wody, przepływu).

Odpowiedź "wodę i wiatr" wskazuje dwa klasyczne OZE. W praktyce chodzi o energię wiatru i wody (hydroenergię), a nie o traktowanie wody jako paliwa w znaczeniu chemicznym.

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo zawierają źródła nieodnawialne:

  • "uran i ropę naftową" łączy paliwo jądrowe i paliwo kopalne; oba są zasobami nieodnawialnymi.
  • "gaz ziemny i pluton" łączy paliwo kopalne z materiałem jądrowym; również nie są to OZE.
  • "węgiel kamienny i biomasę" jest odpowiedzią mieszaną: biomasa może być odnawialna, ale węgiel kamienny jest paliwem kopalnym, więc całość nie spełnia kryterium "odnawialnych źródeł".

Na egzaminie warto pamiętać prostą zasadę: jeśli w odpowiedzi pojawia się węgiel, ropa lub gaz, to jest to sygnał, że mowa o paliwach kopalnych, a nie OZE. Jeśli pojawia się uran lub pluton, to dotyczy energetyki jądrowej, która nie jest klasyfikowana jako OZE.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
OZE to źródła energii, których zasoby odnawiają się naturalnie w krótkiej (ludzkiej) skali czasu. Należą do nich m.in. wiatr, energia wody, słońce, geotermia i biomasa. W odróżnieniu od nich paliwa kopalne zużywają się i nie odtwarzają się szybko.
Najczęściej wymagane przykłady to: wiatr, energia wody (hydroenergia), promieniowanie słoneczne, geotermia oraz biomasa. W zadaniach testowych zwykle kontrastuje się je z paliwami kopalnymi (węgiel, ropa, gaz) i paliwami jądrowymi (uran, pluton).
Wiatr powstaje w wyniku naturalnych procesów atmosferycznych napędzanych energią słoneczną, więc jest stale "odnawiany". Elektrownia wiatrowa nie spala paliwa, tylko zamienia energię ruchu powietrza na energię elektryczną, bez zużywania zasobu wiatru.
Chodzi o wykorzystanie energii przepływu lub spadku wody (np. rzek) w elektrowniach wodnych. W testach skrótowo pisze się "woda", ale sens dotyczy hydroenergii, czyli zamiany energii mechanicznej wody na elektryczną, bez "spalania" paliwa.
Biomasa bywa zaliczana do OZE, gdy pochodzi z zasobów odnawianych (np. odpady rolnicze, drewno z odpowiedzialnej gospodarki). Na egzaminie trzeba uważać na odpowiedzi mieszane: jeśli obok biomasy występuje węgiel, ropa lub gaz, cała propozycja nie opisuje wyłącznie OZE.
Węgiel kamienny to paliwo kopalne powstające w procesach geologicznych trwających miliony lat. W skali czasu człowieka jego zasób nie odnawia się, więc zalicza się go do źródeł nieodnawialnych. Dodatkowo jego spalanie wiąże się z wysoką emisją zanieczyszczeń.
Nie. Uran i pluton to materiały wykorzystywane w energetyce jądrowej. Choć elektrownie jądrowe mają niskie emisje CO2 w fazie wytwarzania energii, paliwo jądrowe jest zasobem wydobywanym i ograniczonym, więc nie spełnia kryterium odnawialności.
Pomaga szybka lista skojarzeń: OZE to zwykle "wiatr, woda, słońce, geotermia, biomasa". Paliwa kopalne to "węgiel, ropa, gaz". Jeśli w odpowiedzi pojawia się choć jedno paliwo kopalne, to nie jest to czyste wskazanie podstawowych OZE.
Najczęstsze pomyłki to: mylenie energetyki jądrowej z OZE, wybór odpowiedzi "mieszanej" (np. biomasa + węgiel), oraz traktowanie słowa "woda" jak paliwa zamiast jako skrótu myślowego oznaczającego hydroenergię. Warto czytać opcje do końca.
Zrób fiszki z podziałem: OZE (wiatr, woda, słońce, geotermia, biomasa) vs nie-OZE (węgiel, ropa, gaz, uran, pluton). Ćwicz klasyfikowanie przykładów oraz rozumiej, że w testach chodzi o rodzaj energii, nie o "paliwo" w sensie chemicznym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 84% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Do odnawialnych źródeł energii zalicza się te, które odnawiają się w skali czasu człowieka, m.in. wiatr i energia wody."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Odnawialne źródła energii" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Odnawialne_%C5%BAr%C3%B3d%C5%82a_energii (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Energia wiatru" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_wiatru (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Energia wodna" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Energia_wodna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki szkolne z ochrony środowiska i podstaw energetyki
  • Materiały edukacyjne o OZE (encyklopedie, opracowania branżowe)
  • Notatki własne: tabela porównawcza OZE vs paliwa kopalne vs energia jądrowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego