Pomiary porównawcze (komparatorowe) polegają na tym, że nie odczytuje się bezpośrednio wymiaru w jednostkach tak jak np. z suwmiarki, lecz porównuje się badany detal ze wzorcem (nastawą) i mierzy odchyłkę. W praktyce warsztatowej jest to szybka metoda kontroli w produkcji i montażu elementów precyzyjnych, także w pracach optyka-mechanika.
Odpowiedź "mikroskopu warsztatowego" jest właściwa, ponieważ mikroskop warsztatowy jest kojarzony przede wszystkim z obserwacją i kontrolą wizualną detalu (np. ocena zarysów, krawędzi, geometrii w polu widzenia). Może wspierać kontrolę jakości, ale nie jest typowym przyrządem do porównawczych pomiarów wymiarów zewnętrznych w sensie komparatorowym.
Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do przyrządów/elementów, które są charakterystyczne dla pomiarów porównawczych:
- Transametr stosuje się do kontroli wymiarów (w tym zewnętrznych) metodą porównawczą: detal "przechodzi" przez przyrząd nastawiony na wzorzec, a odchyłka jest wskazywana mechanicznie.
- Czujnik zegarowy jest klasycznym elementem układu porównawczego: po wyzerowaniu na wzorcu pokazuje odchyłkę przy przyłożeniu do mierzonej powierzchni. Sam czujnik często pracuje w oprawie/uchwycie, tworząc zestaw komparatorowy.
- Optimetr to przyrząd porównawczy przeznaczony do precyzyjnego wskazywania małych przemieszczeń/odchyłek po nastawieniu na wzorcu, czyli dokładnie do idei pomiaru porównawczego.
Na egzaminie warto pamiętać: jeśli w treści jest "pomiary porównawcze", szukaj przyrządów nastawianych na wzorzec i wskazujących odchyłkę, a nie narzędzi służących głównie do oględzin. Kluczowe jest też uważne czytanie negacji "nie stosuje się".
