KWALIFIKACJA GIW9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 35.
Do pomiaru ciśnienia powietrza kopalnianego służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, czyli ciśnienia powietrza. Pozostałe przyrządy mierzą inne wielkości: pirometr temperaturę (zwykle bezdotykowo), psychrometr wilgotność powietrza, a katatermometr ocenia zdolność chłodzącą powietrza (warunki mikroklimatu).

Pełne wyjaśnienie:

Ciśnienie powietrza jest jedną z podstawowych wielkości charakteryzujących środowisko pracy w wyrobiskach podziemnych. Przyrządem kojarzonym z pomiarem ciśnienia powietrza jest barometr, który mierzy ciśnienie atmosferyczne (barometryczne). W ujęciu ogólnym właśnie ta wielkość jest "ciśnieniem powietrza", o które pyta zadanie.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych parametrów powietrza i mikroklimatu:

  • Pirometr jest przyrządem do pomiaru temperatury, często metodą bezkontaktową (na podstawie promieniowania). Wybór tej odpowiedzi wynika zwykle z mylenia "warunków cieplnych" z "ciśnieniem".
  • Psychrometr służy do wyznaczania wilgotności powietrza (w praktyce na podstawie wskazań termometru suchego i wilgotnego). To częsta pułapka, bo psychrometr bywa używany razem z innymi przyrządami podczas oceny klimatu, ale nie mierzy ciśnienia.
  • Katatermometr jest narzędziem wykorzystywanym do oceny zdolności chłodzącej powietrza (odczuwalnych warunków cieplnych), a więc dotyczy komfortu/obciążenia cieplnego, nie ciśnienia.

Na egzaminie pomaga prosta strategia: najpierw przypisz każdemu przyrządowi jedną wielkość fizyczną (ciśnienie–barometr, temperatura–pirometr, wilgotność–psychrometr, chłodzenie–katatermometr). Dopiero potem wybierz odpowiedź zgodną z treścią pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Barometr to przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, czyli ciśnienia wywieranego przez słup powietrza. W kontekście pomiarów środowiska pracy wskazuje wartość ciśnienia powietrza, a nie np. wilgotność czy temperaturę.
Barometr łączy się z ciśnieniem atmosferycznym (powietrza). Manometr częściej kojarzy się z ciśnieniem w instalacjach (np. sprężone powietrze, hydraulika). W zadaniach testowych kluczowe jest, czy mowa o ciśnieniu powietrza w otoczeniu czy o ciśnieniu w układzie technicznym.
Psychrometr jest przeznaczony do wyznaczania wilgotności powietrza. Wykorzystuje różnicę wskazań termometru suchego i wilgotnego, a wynik dotyczy pary wodnej w powietrzu, nie wartości ciśnienia.
Pirometr służy do pomiaru temperatury, często bezdotykowo (na podstawie promieniowania). Stosuje się go np. do gorących powierzchni, elementów maszyn czy miejsc trudno dostępnych, ale nie do wyznaczania ciśnienia powietrza.
Katatermometr wykorzystuje się do oceny zdolności chłodzącej powietrza, czyli wpływu warunków mikroklimatu na oddawanie ciepła. Dotyczy to komfortu cieplnego i obciążenia pracownika, a nie samego ciśnienia.
Najczęściej myli się przyrządy "od powietrza": psychrometr (wilgotność) bywa wybierany zamiast barometru (ciśnienie). Pomyłki wynikają też z kojarzenia pirometru z "warunkami powietrza", choć on dotyczy temperatury obiektów.
Mikroklimat opisuje się m.in. przez temperaturę, wilgotność, ruch powietrza i w pewnym zakresie także ciśnienie. W testach dobór przyrządu polega na przypisaniu go do właściwej wielkości.
Pomaga metoda skojarzeń: baro- jak "bar" (ciśnienie), psycho- kojarz z wilgocią w powietrzu (psychrometr), piro- jak "ogień" (temperatura), a kata- jako ocena "chłodzenia" organizmu (katatermometr).
Nie. W praktyce spotyka się zarówno pomiary parametrów otoczenia (np. ciśnienie barometryczne), jak i ciśnień w instalacjach technicznych (gdzie typowy jest manometr). W zadaniach egzaminacyjnych liczy się, jak w pytaniu nazwano mierzoną wielkość.
Najpierw przetłumacz pytanie na schemat: "jaka wielkość?" → "jaki przyrząd?". Potem odrzuć opcje, które mierzą inną wielkość (temperaturę, wilgotność, chłodzenie). Ta metoda działa dobrze w zadaniach z aerologii i BHP.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Barometr służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego, czyli ciśnienia powietrza."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: "barometr" (definicja i zastosowanie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/barometr;3872639.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: "psychrometr" (przeznaczenie przyrządu) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/psychrometr;3963514.html (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyklopedia PWN: "pirometr" (pomiar temperatury) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pirometr;3957728.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z aerologii górniczej i wentylacji kopalń (rozdziały o pomiarach)
  • Instrukcje obsługi i karty katalogowe przyrządów pomiarowych stosowanych w górnictwie
  • Materiały dydaktyczne BHP dotyczące oceny mikroklimatu w wyrobiskach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego