KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 32.
Do pomiaru luzu między kołem zębatym i obudową pompy oleju należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Luz między kołem zębatym a obudową pompy oleju jest szczeliną między dwiema powierzchniami. Do takiego pomiaru stosuje się szczelinomierz, który pozwala dobrać listek o grubości odpowiadającej szczelinie. Mikrometr mierzy wymiary elementu, a czujnik zegarowy przemieszczenia/bicie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o dobór właściwego przyrządu do pomiaru luzu (szczeliny) pomiędzy kołem zębatym a obudową pompy oleju. Taki luz jest typowo sprawdzany jako odległość między współpracującymi powierzchniami, czyli jako szczelina.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "szczelinomierza". Szczelinomierz (zestaw listków o znanej grubości) umożliwia bezpośrednie sprawdzenie, jaki listek wchodzi w szczelinę z lekkim oporem, co daje praktyczny i szybki pomiar w warunkach warsztatowych.

Dlaczego pozostałe narzędzia nie pasują:

  • "czujnika zegarowego" używa się głównie do pomiaru przemieszczeń, bicia, luzów osiowych wyrażonych jako ruch elementu względem punktu odniesienia. W samym pomiarze szczeliny między kołem a obudową nie jest to narzędzie pierwszego wyboru.
  • "mikrometru" służy do pomiaru wymiarów zewnętrznych (np. grubości, średnicy) elementu, a nie bezpośrednio szczeliny między dwiema powierzchniami w zmontowanym zespole.
  • "wzornika koła zębatego" stosuje się do identyfikacji/oceny geometrii uzębienia (np. zarys), a nie do sprawdzania luzu koło–obudowa.

W praktyce diagnostycznej układu smarowania duże luzy w pompie oleju mogą wskazywać na zużycie i mogą być jedną z przyczyn problemów z utrzymaniem właściwych parametrów pracy układu. Z tego powodu znajomość właściwego przyrządu pomiarowego jest istotna w naprawie i weryfikacji podzespołów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczelinomierz to zestaw cienkich listków o znanej grubości. Używa się go do mierzenia szczelin i luzów między powierzchniami, np. w mechanizmach silnika i osprzętu. Pomiar polega na dobraniu listka, który wchodzi w szczelinę z wyczuwalnym, lekkim oporem.
W praktyce robi się to przez wsunięcie listka szczelinomierza w miejsce, gdzie występuje szczelina między kołem a obudową, i dobranie grubości listka. Wynik to grubość listka, który pasuje najlepiej. Dokładny punkt i warunki pomiaru zależą od procedury serwisowej.
Mikrometr mierzy wymiary elementu (np. grubość, średnicę) poprzez dociśnięcie szczęk do badanego przedmiotu. Luz między kołem zębatym a obudową jest szczeliną między dwiema powierzchniami w zespole, więc wygodniej i poprawniej mierzy się go szczelinomierzem.
Czujnik zegarowy jest typowy do pomiaru przemieszczeń, bicia i zmian położenia elementu względem punktu odniesienia. Może być używany w niektórych procedurach do oceny ruchu (np. luzu osiowego), ale do samej szczeliny koło–obudowa standardowo stosuje się szczelinomierz.
Wzornik koła zębatego służy do kontroli/identyfikacji geometrii uzębienia (kształtu zęba, dopasowania do określonego typu). Nie jest to narzędzie do pomiaru szczelin między kołem a obudową. Do luzów powierzchniowych lepszy jest szczelinomierz.
Najczęściej myli się "luz" z "wymiarem" i wybiera mikrometr, mimo że nie mierzy on szczeliny w zmontowanym zespole. Drugi błąd to automatyczny wybór czujnika zegarowego, bo kojarzy się z luzami, choć w wielu przypadkach chodzi o szczelinę, a nie o przemieszczenie.
Luzy w pompie oleju sprawdza się m.in. przy podejrzeniu zużycia pompy, po awarii układu smarowania, podczas remontu silnika lub gdy występują objawy mogące wskazywać na problemy z pracą układu. Zawsze warto opierać się na procedurze serwisowej danego silnika.
Pomiar szczeliny dotyczy odległości między dwiema powierzchniami i często wykonuje się go szczelinomierzem. Pomiar bicia dotyczy tego, jak bardzo element "bije" podczas obrotu względem osi odniesienia i zwykle wykonuje się go czujnikiem zegarowym na podstawce.
Tak, bo dokumentacja serwisowa podaje punkty pomiarowe, warunki (np. stan złożenia, czystość, sposób ułożenia elementów) oraz dopuszczalne wartości. Sam wybór przyrządu (szczelinomierz do szczeliny) jest uniwersalny, ale interpretacja wyniku wymaga danych producenta.
Ucz się "mapy zastosowań": szczelinomierz do szczelin, mikrometr do wymiarów zewnętrznych, suwmiarka do pomiarów ogólnych, czujnik zegarowy do przemieszczeń i bicia. Pomaga też rozwiązywanie zadań, w których najpierw określasz, co jest mierzone (wymiar czy szczelina).
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że luz między kołem zębatym a obudową pompy oleju jest szczeliną między dwiema powierzchniami.

Materiały:

  • Podręcznik/zeszyt ćwiczeń z metrologii warsztatowej (dobór przyrządów pomiarowych)
  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji silników spalinowych (układ smarowania)
  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów dotyczące weryfikacji pompy oleju (procedury pomiarów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego