KWALIFIKACJA MOT5 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 20.
Na rysunku przedstawiony jest pomiar
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny, który ukazuje pomiar luzu w zamku pierścienia uszczelniającego w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Luz w zamku pierścienia sprawdza się zwykle po włożeniu pierścienia do cylindra i zmierzeniu szczeliny między jego końcami (najczęściej szczelinomierzem). Taki pomiar ocenia dopasowanie pierścienia do cylindra i pozwala wykryć zużycie lub nieprawidłowy dobór elementów.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar "luzu w zamku pierścienia uszczelniającego" dotyczy szczeliny pomiędzy końcami pierścienia (w miejscu zamka). W praktyce warsztatowej pierścień wprowadza się do cylindra (tak, aby był ustawiony prostopadle do osi cylindra), a następnie mierzy się wielkość przerwy między jego końcami. Najczęściej stosuje się do tego szczelinomierz, bo mierzymy niewielką szczelinę.

Dlaczego to jest ważne? Luz w zamku wpływa na szczelność zespołu tłok–pierścienie–cylinder. Zbyt mały luz może prowadzić do "zejścia się" końców pierścienia po rozgrzaniu (ryzyko zatarcia i uszkodzeń). Zbyt duży luz pogarsza uszczelnienie (spadek sprężania, większe przedmuchy, możliwe zwiększone zużycie oleju).

Pozostałe odpowiedzi opisują inne pomiary:

  • "głębokości komory spalania w silniku" – to pomiar geometrii głowicy/tłoka, wykonywany innymi metodami i narzędziami (np. głębokościomierz), a nie przez kontrolę szczeliny końców pierścienia.
  • "luzu tłoka w cylindrze" – to luz montażowy/eksploatacyjny wynikający z różnicy wymiarów tłoka i cylindra; wymaga pomiaru średnic (mikrometr/średnicówka) i obliczenia różnicy, a nie pomiaru szczeliny zamka pierścienia.
  • "średnicy cylindra" – to pomiar średnicówką/czujnikiem średnicowym w kilku przekrojach w celu oceny zużycia (owalność, stożkowatość). Nie jest to to samo co przerwa w zamku pierścienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na ilustracji widać pierścień i ocenę szczeliny między jego końcami, prawie zawsze chodzi o luz w zamku pierścienia, a nie o średnice czy głębokości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To szczelina (przerwa) pomiędzy końcami pierścienia w miejscu zamka, gdy pierścień znajduje się w cylindrze. Wielkość tej szczeliny wpływa na szczelność i bezpieczeństwo pracy silnika, bo pierścień rozszerza się cieplnie podczas pracy.
Najczęściej używa się szczelinomierza, ponieważ mierzy się niewielką szczelinę między końcami pierścienia. Kluczowe jest stabilne ustawienie pierścienia w cylindrze, aby wynik nie był zafałszowany przez przekoszenie.
W cylindrze pierścień przyjmuje rzeczywistą średnicę pracy i układa się na powierzchni, z którą będzie współpracował. Pomiar poza cylindrem nie odzwierciedla warunków montażowych i może dać błędny wniosek o dopasowaniu pierścienia.
Pierścień podczas pracy nagrzewa się i rozszerza. Jeśli luz jest zbyt mały, końce pierścienia mogą się zetknąć, co zwiększa tarcie i ryzyko zatarcia oraz uszkodzeń pierścienia, tłoka i gładzi cylindra. To typowa przyczyna awarii po remoncie.
Zbyt duża szczelina zwykle pogarsza uszczelnienie cylindra, co może skutkować spadkiem kompresji, większymi przedmuchami do skrzyni korbowej i objawami typu spadek mocy lub zwiększone zużycie oleju. Może to też wskazywać na zużycie cylindra.
Luz w zamku dotyczy szczeliny końców pierścienia. Luz tłoka w cylindrze to różnica między średnicą cylindra a średnicą tłoka (pasowanie), którą ocenia się pomiarami średnic i porównaniem wyników. To dwa różne parametry diagnostyczne.
Przy średnicy cylindra zwykle widać średnicówkę/czujnik i pomiar w kilku przekrojach. Przy luzie w zamku widoczny jest pierścień oraz sprawdzanie szczeliny między jego końcami (często szczelinomierzem). Obiekt pomiaru jest kluczową wskazówką.
Kontrolę wykonuje się przy remoncie silnika, wymianie pierścieni lub tłoka, a także przy podejrzeniu problemów z kompresją i zużyciem oleju. To element weryfikacji, czy części są właściwie dobrane i czy cylinder nie jest nadmiernie zużyty.
Nie. To ważny wskaźnik, ale pełna ocena wymaga także pomiaru średnicy cylindra (owalność, stożkowatość), sprawdzenia stanu gładzi oraz oceny tłoka. Dopiero zestaw wyników pozwala podjąć decyzję o honowaniu, szlifie lub wymianie elementów.
Najczęstsze błędy to mylenie "luzu" (zamek pierścienia vs tłok–cylinder), ignorowanie obiektu pomiaru i skupianie się tylko na narzędziu. Uczniowie też często zakładają, że każdy pomiar w cylindrze to średnica cylindra, co prowadzi do złego wyboru.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że luz w zamku pierścienia sprawdza się zwykle po włożeniu pierścienia do cylindra i zmierzeniu szczeliny między jego końcami (najczęściej szczelinomierzem).

Źródła:

  • Robert Bosch (red.), "Bosch Automotive Handbook" (kompendium), hasła/rozdziały dotyczące silnika spalinowego, pierścieni tłokowych i podstaw pomiarów warsztatowych

Materiały:

  • Podręczniki do diagnostyki i napraw silników spalinowych (działy: pierścienie tłokowe, cylindry, pomiary)
  • Materiały producentów narzędzi metrologicznych (instrukcje użycia szczelinomierza, średnicówki, mikrometru)
  • Instrukcje napraw/serwisowe silników (procedury kontroli pierścieni i cylindra)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego