Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA DRM7 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 26.
Do pomiaru odczynu mieszanek pigmentowych stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odczyn mieszanek pigmentowych w praktyce oznacza pomiar pH zawiesiny/roztworu. Do tego służy pehametr (pH-metr) z elektrodą pH. Pozostałe przyrządy mierzą inne cechy: aparat Bekka gładkość, zrywarka Schoppera wytrzymałość, a wiskozymetr rotacyjny lepkość.

Pełne wyjaśnienie:

W papiernictwie (także przy przygotowaniu mieszanek pigmentowych do powlekania lub jako dodatków do masy) kontroluje się parametry chemiczne i fizyczne. "Odczyn" mieszaniny w warunkach laboratoryjnych jest rozumiany jako pH zawiesiny lub roztworu wodnego. Standardowym przyrządem do takiego pomiaru jest pH-metr (pehametr), czyli miernik współpracujący z elektrodą pH, który pozwala określić kwasowość/zasadowość układu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "aparat Bekka" nie służy do pomiaru pH. Jest kojarzony z badaniami właściwości powierzchni (np. gładkości) materiałów papierniczych, a więc dotyczy innego rodzaju kontroli jakości niż odczyn chemiczny.
  • "zrywarka Schoppera" to urządzenie do prób mechanicznych, wykorzystywane do oceny wytrzymałości (zrywania) próbek. Nie mierzy parametrów chemicznych roztworu ani zawiesiny.
  • "wiskozymetr rotacyjny" służy do pomiaru lepkości (właściwości reologicznych) cieczy i zawiesin. Lepkość i pH mogą wpływać na proces technologiczny, ale są to różne wielkości i wymagają różnych przyrządów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo odczyn, najczęściej chodzi o pH. Wtedy szukaj odpowiedzi związanej z elektrodą pH, roztworami buforowymi i kalibracją przyrządu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest odczyn mieszanek pigmentowych w papiernictwie?
Odczyn to w praktyce pH zawiesiny lub roztworu, czyli miara kwasowości albo zasadowości układu wodnego. W mieszankach pigmentowych pH wpływa m.in. na stabilność dyspersji, skuteczność dodatków chemicznych i przebieg dalszych etapów procesu.
Jakim przyrządem mierzy się pH mieszanek pigmentowych?
Do pomiaru pH używa się pH-metru (pehametru) z odpowiednią elektrodą pH. Przyrząd mierzy potencjał elektrody i przelicza go na wartość pH, zwykle z możliwością kompensacji temperatury.
Dlaczego do pomiaru odczynu nie używa się wiskozymetru rotacyjnego?
Wiskozymetr rotacyjny mierzy lepkość, czyli opór płynięcia cieczy lub zawiesiny. pH (odczyn) to wielkość chemiczna, a nie reologiczna. Te parametry mogą się wzajemnie zmieniać w procesie, ale wymagają innych metod i aparatury.
Co mierzy aparat Bekka i czemu nie jest do pH?
Aparat Bekka jest kojarzony z oceną właściwości powierzchni papieru (np. gładkości), a więc dotyczy cech fizycznych materiału. Pomiar pH wymaga elektrody i układu pomiarowego dla roztworu/zawiesiny, czego aparat Bekka nie zapewnia.
Co mierzy zrywarka Schoppera w badaniach papierniczych?
Zrywarka Schoppera służy do prób wytrzymałościowych (mechanicznych) próbek, np. do oceny odporności na rozciąganie/zrywanie w określonych warunkach. Nie jest to przyrząd do analizy chemicznej, więc nie wyznacza pH ani "odczynu".
Jak przygotować próbkę mieszanek pigmentowych do pomiaru pH?
Najczęściej przygotowuje się jednorodną zawiesinę wodną: miesza się próbkę do ustabilizowania wskazań, unika napowietrzenia i dba o czystość naczynia. Kluczowe jest też dopasowanie elektrody do zawiesin, aby ograniczyć błędy od osadów.
Kiedy trzeba kalibrować pH-metr przed pomiarami w laboratorium?
Kalibrację wykonuje się zawsze, gdy wymagane są wiarygodne wyniki: przed serią pomiarów, po dłuższej przerwie, po wymianie elektrody lub gdy wyniki "pływają". Stosuje się roztwory buforowe i postępuje zgodnie z instrukcją danego modelu.
Czy temperatura wpływa na wynik pomiaru pH w zawiesinach pigmentowych?
Tak. pH i odpowiedź elektrody zależą od temperatury, dlatego w praktyce stosuje się kompensację temperatury albo mierzy w ustalonych warunkach. Przy porównywaniu wyników ważne jest, aby pomiary wykonywać w podobnej temperaturze i po ustabilizowaniu próbki.
Jakie błędy najczęściej psują pomiar pH mieszanek pigmentowych?
Typowe problemy to: zabrudzona lub źle przechowywana elektroda, brak kalibracji, niedostateczne wymieszanie zawiesiny, osady zatykające membranę/łącznik oraz zbyt krótki czas oczekiwania na stabilizację wskazań. Każdy z nich może dać systematycznie zafałszowany wynik.
Jak rozpoznać w zadaniu egzaminacyjnym, że "odczyn" oznacza pH?
W pytaniach technologicznych "odczyn" niemal zawsze odnosi się do pH roztworu lub zawiesiny. Wtedy poprawna odpowiedź dotyczy pH-metru/elektrody pH. Jeśli pojawiają się przyrządy do wytrzymałości, lepkości czy gładkości, są to zwykle dystraktory.
info

Statystycznie 84% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odczyn mieszanek pigmentowych w praktyce oznacza pomiar pH zawiesiny/roztworu.

Źródła:

  • IUPAC Gold Book: "pH", https://goldbook.iupac.org/terms/view/P04524 (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Pehametr", https://pl.wikipedia.org/wiki/Pehametr (dostęp: 2026-03-04)
  • Metrohm: "pH measurement" (opis metody i aparatury), https://www.metrohm.com/en/products/measurement-technique/ph-measurement (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje producentów pehametrów (kalibracja, dobór elektrod, konserwacja)
  • Podstawy chemii roztworów i zawiesin (pH, bufory, wpływ temperatury)
  • Materiały dydaktyczne z laboratoriów papierniczych dotyczące kontroli jakości dodatków i zawiesin
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego