KWALIFIKACJA MEP2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 25.
Do pomiaru pola widzenia lunet można zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kolimator szerokokątny wytwarza obraz "w nieskończoności" i umożliwia kontrolę parametrów obserwacyjnych lunety, w tym wyznaczanie jej pola widzenia. Pozostałe przyrządy służą do innych typów kontroli (np. autokolimacja do osiowania/ustawień, a dynametr do pomiarów mechanicznych), więc nie są typowym wyborem do FOV.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar pola widzenia lunety polega na wyznaczeniu, jaki wycinek przestrzeni (kątowo) jest widoczny przez układ optyczny przy określonym ustawieniu ostrości i prawidłowej kolimacji. W praktyce warsztatowej robi się to przez odniesienie do wzorca kątowego lub obrazu testowego, który odpowiada obiektom "w nieskończoności", tak aby wynik nie zależał od przypadkowej odległości rzeczywistego obiektu.

Odpowiedź "kolimator szerokokątny" jest właściwa, ponieważ kolimator jest przyrządem służącym do wytworzenia wiązki promieni równoległych (czyli warunków obserwacji obiektu w nieskończoności) oraz do prezentacji odpowiednich znaków/pól testowych. W wersji szerokokątnej łatwiej objąć większe kąty, co jest bezpośrednio związane z oceną pola widzenia badanej lunety.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "dynametr Czapskiego" – dynametr jest kojarzony z pomiarami mechanicznymi (siła/moment). Taki przyrząd nie jest typowym narzędziem do wyznaczania kąta pola widzenia, które jest parametrem optycznym.
  • "luneta autokolimacyjna" – autokolimacja służy głównie do precyzyjnego ustawiania osi optycznych, kontroli prostopadłości/równoległości i sprawdzania ustawień elementów, a nie jako podstawowy przyrząd do wyznaczania samego pola widzenia lunety obserwacyjnej.
  • "lunetka wychylna" – jest to przyrząd specjalizowany do określonych obserwacji/ustawień (zależnie od konstrukcji stanowiska), ale nie stanowi typowego, jednoznacznego wyboru do pomiaru FOV w sensie metody wzorcowej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy parametru obserwacyjnego (jak pole widzenia), szukaj narzędzia, które tworzy warunki obserwacji obiektu w nieskończoności i daje znany wzorzec kątowy/znakowy — najczęściej będzie to kolimator, a nie przyrząd do osiowania czy pomiaru siły.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole widzenia lunety to zakres kątowy przestrzeni, który można zobaczyć przez lunetę przy prawidłowym ustawieniu oka i ostrości. W praktyce opisuje, "jak szeroki obraz" daje przyrząd: większe pole widzenia ułatwia obserwację i wyszukiwanie celu.
Kolimator pozwala obserwować znak lub siatkę testową tak, jakby znajdowała się w nieskończoności (wiązka równoległa). Dzięki temu lunetę bada się w warunkach zbliżonych do pracy rzeczywistej, a odczyt granic widocznego pola można powiązać z kątem.
Kolimator szerokokątny umożliwia prezentację obrazu testowego w większym zakresie kątów. To ważne, bo pole widzenia lunety może być duże i zwykły układ testowy może nie obejmować całego zakresu. Szerokokątny kolimator ułatwia wiarygodne wyznaczenie granic FOV.
Zwykle nie jest to przyrząd pierwszego wyboru do FOV. Luneta autokolimacyjna jest kojarzona z autokolimacją, czyli precyzyjnym ustawianiem i kontrolą osi optycznych oraz geometrii ustawień. Do pola widzenia typowo stosuje się kolimator i odpowiedni wzorzec.
Najczęstsza pomyłka to wybór odpowiedzi zawierającej słowo "luneta" tylko dlatego, że pytanie dotyczy lunet. W testach liczy się funkcja przyrządu: do FOV potrzebny jest wzorzec kątowy/obraz w nieskończoności, czyli typowo kolimator.
Przyrządy do osiowania (np. autokolimacyjne) służą do ustawiania osi, prostopadłości i współosiowości. Przyrządy do pomiarów obserwacyjnych zapewniają warunki obserwacji i wzorce obrazu (np. kolimatory z tarczami/siatkami). Pytanie o FOV zwykle wskazuje na tę drugą grupę.
Kontrolę pola widzenia wykonuje się po naprawie lub regulacji układu optycznego, po wymianie elementów (np. okularu lub pryzmatów) oraz przy odbiorze jakościowym. To pozwala wykryć błędy montażu, winietowanie albo niezgodność z parametrami użytkowymi.
Typowe objawy to "tunelowy" obraz, szybkie ucinanie obrazu przy niewielkim przesunięciu oka (mała tolerancja ustawienia), widoczne zaciemnienia brzegów oraz trudność w obserwacji obiektów poza centrum. Wtedy warto sprawdzić układ okularu i przysłony oraz wykonać pomiar FOV.
Dynametr może mieć zastosowanie przy kontrolach mechanicznych (np. siły w mechanizmach, oporu ruchu), ale nie jest typowym przyrządem do pomiaru parametrów optycznych, takich jak pole widzenia. W pytaniach egzaminacyjnych to ważny sygnał, że nie pasuje do FOV.
Najlepiej uczyć się "mapy zastosowań": kolimator → warunki nieskończoności i wzorce obserwacyjne; autokolimacja → ustawienia osi i geometria; przyrządy mechaniczne → siły/luz/opór. Na egzaminie czytaj, czy pytanie dotyczy parametru optycznego czy mechanicznego.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Kolimator szerokokątny wytwarza obraz "w nieskończoności" i umożliwia kontrolę parametrów obserwacyjnych lunety, w tym wyznaczanie jej pola widzenia."

Materiały:

  • Skrypt/ podręcznik z optyki instrumentalnej: kolimatory i metody badań lunet (materiały szkolne/branżowe)
  • Instrukcje stanowiskowe do badań lunet i celowników w pracowni optycznej
  • Materiały dydaktyczne z metrologii optycznej (definicje: pole widzenia, obraz pozorny, kolimacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego