KWALIFIKACJA MEP2 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 30.
Do pomiaru pola widzenia mikroskopów należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pole widzenia mikroskopu wyznacza się przez pomiar wymiaru widocznego obszaru w płaszczyźnie obrazu, do czego stosuje się wzorzec ze skalą (podziałkę mikrometryczną) i wykonuje odczyt w milimetrach lub działkach skali. Pozostałe przyrządy służą do innych zadań (np. kolimacji lub testów optycznych), a nie do bezpośredniego pomiaru pola widzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Pole widzenia mikroskopu to obszar, który jest jednocześnie widoczny w obrazie podczas obserwacji. W praktyce serwisowej i montażowej często interesuje nas pole widzenia liniowe, czyli średnica widocznego pola w jednostkach długości w płaszczyźnie obrazu (np. w mm), a nie wyłącznie opis kątowy.

Do takiego pomiaru stosuje się podziałkę mikrometryczną (wzorzec ze znaną skalą), ponieważ umożliwia ona bezpośredni odczyt, jak duży odcinek skali mieści się w widocznym okręgu pola. W zależności od konstrukcji mikroskopu i wyposażenia, skala może być obserwowana w torze optycznym i pozwala powiązać "ile widzę" z wartością liczbową. To jest typowy, praktyczny sposób weryfikacji parametru po naprawie, czyszczeniu lub wymianie elementów optycznych.

Odpowiedź "dynametr Czapskiego" nie pasuje do pomiaru pola widzenia, ponieważ dynamometr (niezależnie od odmiany) kojarzy się z pomiarem siły/obciążenia, a nie z pomiarem wielkości obrazu czy geometrii pola obserwacji.

Odpowiedź "kolimator szerokokątny" jest narzędziem wykorzystywanym typowo do ustawiania, sprawdzania kolimacji i parametrów układów optycznych. Kolimator może być przydatny w testach optycznych, ale nie stanowi bezpośredniego wzorca skali do odczytu wymiaru pola widzenia w mikroskopie w sposób, o jaki chodzi w tym pytaniu.

Odpowiedź "płytkę Abbego" można kojarzyć z elementami badawczymi/kalibracyjnymi w optyce, jednak nie jest to standardowy wybór do prostego, bezpośredniego pomiaru pola widzenia mikroskopu. W zadaniach egzaminacyjnych dotyczących pola widzenia najczęściej oczekuje się wskazania skali mikrometrycznej jako właściwego wzorca do odczytu rozmiaru obserwowanego pola.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "pomiar pola widzenia", szukaj odpowiedzi związanej ze skalą/wzorcem długości i odczytem w obrazie, a nie z przyrządami do ustawiania osi czy badania innych parametrów układu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pole widzenia to obszar widoczny jednocześnie w obrazie mikroskopu. Najczęściej opisuje się je jako średnicę widocznego okręgu w płaszczyźnie obrazu (pole liniowe) albo jako parametr kątowy zależny od okularu. W praktyce serwisowej ważne jest, by dało się je porównać liczbowo.
Typowo wykorzystuje się wzorzec z podziałką (np. podziałkę mikrometryczną) i obserwuje, jaki odcinek skali mieści się w widocznym polu. Odczyt pozwala wyznaczyć średnicę pola w jednostkach długości lub w działkach skali, a potem porównać wyniki między konfiguracjami.
Bo podziałka jest wzorcem długości: ma znaną i równomierną skalę, dzięki czemu można bezpośrednio odczytać rozmiar widocznego obszaru. To prosty i powtarzalny sposób kontroli parametru po naprawie lub wymianie okularu/obiektywu, bez skomplikowanych przeliczeń.
Tak. Obiektyw wpływa na powiększenie i skalę obrazu, a okular na to, jak duży obszar jest wygodnie widoczny (oraz na parametry konstrukcyjne pola). Zmiana jednego elementu toru optycznego może zmienić pole widzenia, dlatego po serwisie warto je sprawdzić narzędziem skalowym.
Częste pomyłki to: odczyt nie po średnicy, tylko po promieniu; ustawienie skali poza właściwą płaszczyzną ostrości; nieuwzględnienie, że widoczne pole jest okrągłe; oraz mylenie pola widzenia z powiększeniem. Warto zawsze ustawić ostrość na skali i mierzyć przez środek pola.
Kolimator służy głównie do wytwarzania wiązki równoległej i do testów ustawienia/kolimacji układów optycznych. W pomiarze pola widzenia potrzebujesz natomiast wzorca długości, który pozwoli odczytać rozmiar widocznego obszaru. Kolimator nie daje tak bezpośredniej "linijki" w obrazie.
Warto to robić po wymianie okularu, obiektywu lub elementów w torze optycznym, po regulacjach mechanicznych wpływających na osiowość oraz po czyszczeniu, gdy mogło dojść do zmiany położenia elementów. Pomiar pola widzenia pomaga potwierdzić, że układ działa zgodnie z oczekiwaniami użytkowymi.
Oznacza to pole widzenia liniowe: średnicę obszaru w płaszczyźnie obrazu odpowiadającą temu, co widzisz w okularze. Takie ujęcie jest praktyczne, bo pozwala łatwo ocenić, czy obserwowany detal zmieści się w kadrze i czy konfiguracja jest odpowiednia do danego zadania pomiarowego.
Przyrządy do pomiaru pola widzenia zwykle zawierają skalę lub wzorzec geometryczny, który można odczytać w obrazie. Przyrządy do ustawiania optyki (np. do kolimacji) służą do uzyskania prawidłowej geometrii wiązki lub osi, ale nie dają bezpośredniego odczytu rozmiaru pola w jednostkach długości.
Ucz się skojarzeń "parametr → narzędzie": pole widzenia i skala (podziałka), powiększenie i obiektyw/okular, osiowość i kolimacja. Rób krótkie notatki, do czego służy każde akcesorium. Na egzaminie najpierw nazwij, co ma być mierzone (długość/obszar/ustawienie), a dopiero potem wybieraj przyrząd.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe przyrządy służą do innych zadań (np. kolimacji lub testów optycznych), a nie do bezpośredniego pomiaru pola widzenia.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z optyki instrumentalnej (mikroskopy: budowa, parametry, metody pomiarów)
  • Instrukcje serwisowe mikroskopów (sekcje: regulacje, testy odbiorcze, pomiary parametrów obrazu)
  • Materiały dydaktyczne dot. metrologii warsztatowej w optyce (wzorce, skale, odczyt w płaszczyźnie obrazu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego