Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC5 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 16.
Do pomiaru średnicy wałka O26±0,02 należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do średnicy wałka 26 mm należy dobrać mikrometr zewnętrzny obejmujący ten zakres, czyli 25–50 mm. Przy tolerancji ±0,02 mm wymagana jest odpowiednia rozdzielczość odczytu, typowo 0,01 mm. Suwmiarka 0,05 mm jest zbyt mało dokładna, a wysokościomierz i średnicówka służą do innych zastosowań.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiar 26 ± 0,02 mm oznacza, że średnica wałka musi mieścić się w wąskim polu tolerancji. Żeby wiarygodnie ocenić, czy detal mieści się w tej tolerancji, trzeba dobrać przyrząd, który:

  • jest przeznaczony do pomiaru średnic zewnętrznych,
  • ma zakres obejmujący 26 mm,
  • zapewnia odpowiednią rozdzielczość odczytu (działkę elementarną), zwykle 0,01 mm.

Odpowiedź "mikrometru o zakresie pomiaru 25-50 mm/0,01" spełnia wszystkie warunki: 26 mm leży w zakresie 25–50 mm, a działka 0,01 mm pozwala prowadzić kontrolę przy tolerancji ±0,02 mm z praktycznie użyteczną dokładnością w warunkach warsztatowych.

Odpowiedź "wysokościomierza mikrometrycznego" jest nieprawidłowa, ponieważ wysokościomierz służy głównie do pomiarów wysokości/odległości względem płaszczyzny odniesienia (np. na płycie traserskiej), a nie do bezpośredniego pomiaru średnicy wałka.

Odpowiedź "suwmiarki o działce elementarnej 0,05" jest nieprawidłowa, bo przy tak małej rozdzielczości trudno rzetelnie ocenić odchyłki rzędu setnych części milimetra; przy tolerancji ±0,02 mm suwmiarka 0,05 mm nie daje wymaganej precyzji kontroli.

Odpowiedź "średnicówki mikrometrycznej" w typowym ujęciu dotyczy pomiaru średnic wewnętrznych (np. otworów). Pytanie dotyczy wałka, czyli średnicy zewnętrznej, dlatego właściwy jest mikrometr zewnętrzny.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź, czy przyrząd pasuje do rodzaju wymiaru (zewnętrzny/wewnętrzny/wysokość), potem do zakresu (czy 26 mm "mieści się" w przedziale), a na końcu do rozdzielczości (czy pozwoli ocenić tolerancję).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak dobrać zakres mikrometru do pomiaru średnicy wałka 26 mm?
Dobiera się mikrometr zewnętrzny tak, aby mierzony wymiar leżał w jego zakresie. Dla 26 mm właściwy jest zakres 25–50 mm (a nie 0–25 mm). To podstawowa zasada doboru: wymiar nominalny musi mieścić się w przedziale pracy przyrządu.
Dlaczego do wałka lepszy jest mikrometr niż suwmiarka 0,05 mm?
Przy tolerancji ±0,02 mm potrzebna jest wyższa rozdzielczość odczytu niż 0,05 mm. Mikrometr 0,01 mm umożliwia dokładniejszy odczyt i stabilniejszy pomiar średnicy zewnętrznej. Suwmiarka 0,05 mm może nie pozwolić wiarygodnie ocenić, czy detal mieści się w tolerancji.
Co oznacza zapis 26±0,02 w kontekście doboru przyrządu pomiarowego?
Oznacza, że dopuszczalny zakres średnicy jest bardzo wąski. Dobierając przyrząd, trzeba uwzględnić, czy jego rozdzielczość i typ pomiaru pozwolą ocenić odchyłki rzędu setnych milimetra. W praktyce warsztatowej do takich tolerancji najczęściej wybiera się mikrometr zewnętrzny 0,01 mm.
Kiedy stosuje się średnicówkę mikrometryczną zamiast mikrometru?
Średnicówkę mikrometryczną stosuje się głównie do pomiaru średnic wewnętrznych, np. otworów, tulei lub gniazd łożysk. Mikrometr zewnętrzny służy do średnic zewnętrznych, takich jak wałki i czopy. Kluczowe jest rozróżnienie: wewnętrzny vs zewnętrzny wymiar.
Czy wysokościomierz mikrometryczny nadaje się do pomiaru średnicy wałka?
Zwykle nie. Wysokościomierz mikrometryczny jest przeznaczony do pomiarów wysokości i odległości na płycie pomiarowej/traserskiej, a nie do bezpośredniego obejmowania wałka i mierzenia jego średnicy. Do wałka dobiera się przyrząd typowo "średnicowy" dla powierzchni zewnętrznych.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy wyborze przyrządu do średnicy wałka?
Najczęstsze pomyłki to: wybór przyrządu "pierwszego z brzegu" (np. suwmiarki) bez sprawdzenia rozdzielczości, nieuwzględnienie zakresu (np. mikrometr 0–25 mm do 26 mm) oraz mylenie przyrządów do średnic wewnętrznych ze zewnętrznymi. Na egzaminie zawsze sprawdzaj typ, zakres i działkę.
Jak odczytać wynik z mikrometru 0,01 mm w praktyce warsztatowej?
Odczyt wykonuje się z podziałki tulei (mm i 0,5 mm) oraz z bębna (setne mm). Następnie sumuje się te wartości, uzyskując wynik w mm. Dla kontroli tolerancji ważne jest też stosowanie stałej siły docisku (np. grzechotki), aby nie zaniżać/zawyżać wyniku.
Dlaczego zakres 25–50 mm jest właściwy, a nie 0–25 mm dla 26 mm?
Mikrometr 0–25 mm kończy się na 25 mm, więc nie obejmie wymiaru 26 mm fizycznie i metrologicznie. Dla 26 mm potrzebny jest następny typowy przedział, czyli 25–50 mm. Zasada doboru jest prosta: wymiar musi leżeć wewnątrz zakresu roboczego przyrządu.
Jakie są zalety mikrometru przy kontroli pasowań wałek–łożysko?
Mikrometr zapewnia większą dokładność i powtarzalność pomiaru średnicy zewnętrznej, co jest kluczowe przy pasowaniach. Ułatwia wykrycie niewielkich odchyłek, które mogą decydować o wcisku lub luzie. Dodatkowo konstrukcja mikrometru sprzyja osiowemu ustawieniu i stabilnemu dociskowi.
Co zrobić, gdy wynik z mikrometru jest na granicy tolerancji ±0,02 mm?
Warto wykonać kilka pomiarów w różnych przekrojach i kierunkach (sprawdzenie ewentualnej owalności/stożkowatości) oraz zadbać o warunki: czyste powierzchnie, brak zadziorów, stały docisk. Jeżeli nadal jest "na granicy", w praktyce decydują procedury kontroli jakości i ocena niepewności pomiaru.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki/metodyki z metrologii warsztatowej (pomiary długości, średnic, tolerancje)
  • Instrukcje użytkowania mikrometru zewnętrznego (zerowanie, odczyt, siła pomiaru/grzechotka)
  • Tablice i opracowania dotyczące doboru przyrządów do tolerancji (rozdzielczość a tolerancja)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego