Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 33.
Do pomiaru stężenia CO2 nie stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Psychrometr służy do oceny mikroklimatu (głównie wilgotności względnej i pośrednio temperatury), a nie do oznaczania stężenia CO2. Do wykrywania i pomiaru gazów w wyrobiskach stosuje się przyrządy gazometryczne, np. metanomierze oraz zestawy z rurkami wskaźnikowymi, a nie psychrometry.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy doboru przyrządu do pomiaru stężenia CO2 w warunkach pracy pod ziemią. Kluczowe jest rozróżnienie dwóch grup pomiarów: mikroklimatu (temperatura, wilgotność, czasem prędkość powietrza) oraz składu atmosfery (gazy palne i szkodliwe).

Odpowiedź "psychrometru" jest poprawna, ponieważ psychrometr jest przyrządem wykorzystywanym do wyznaczania wilgotności (na podstawie różnicy wskazań termometru "suchego" i "mokrego"). Nie jest to przyrząd do analizy składu gazowego powietrza, więc nie służy do oznaczania CO2.

Pozostałe propozycje odnoszą się do przyrządów, które w praktyce mogą być używane w kontroli atmosfery:

  • "benzynowej lampy wskaźnikowej" – jest kojarzona z oceną warunków atmosfery w wyrobiskach i pełni funkcję wskaźnikową (nie jest przyrządem mikroklimatycznym). W logice zadania należy ją odróżnić od psychrometru.
  • "metanomierza interferencyjnego" – to typ przyrządu przeznaczony do pomiaru określonych składników atmosfery, więc należy do grupy narzędzi "gazowych", a nie wilgotnościowych.
  • "wykrywacza harmonijkowego i rurek wskaźnikowych" – zestawy z rurkami wskaźnikowymi są typowym przykładem metody wskaźnikowej do oznaczania wybranych gazów (dobiera się rurkę do konkretnej substancji), więc są logicznie związane z pomiarem stężeń.

Najczęstszy błąd polega na założeniu, że każdy przyrząd używany w kopalni "mierzy gaz". Warto zapamiętać: psychrometr = wilgotność, natomiast CO2 i inne gazy = przyrządy gazometryczne (analizatory, mierniki, rurki wskaźnikowe).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co mierzy psychrometr w warunkach kopalnianych?
Psychrometr służy do oceny wilgotności (i pośrednio warunków cieplnych) na podstawie różnicy wskazań "suchego" i "mokrego" termometru. Nie jest to analizator składu powietrza, więc nie służy do oznaczania stężenia CO2 ani innych gazów.
Dlaczego psychrometr nie nadaje się do pomiaru CO2?
Ponieważ zasada działania psychrometru opiera się na zjawisku parowania wody i zmianie temperatury "mokrego" czujnika, co pozwala wnioskować o wilgotności. Pomiar CO2 wymaga metody chemicznej lub fizycznej związanej z analizą gazu, a nie z wymianą ciepła i parowaniem.
Jakie przyrządy stosuje się do pomiaru gazów w wyrobiskach?
Do kontroli składu atmosfery wykorzystuje się przyrządy gazometryczne, np. mierniki gazów, analizatory oraz rozwiązania wskaźnikowe. W praktyce spotyka się też metanomierze i zestawy z rurkami wskaźnikowymi dobieranymi do konkretnej substancji.
Co to są rurki wskaźnikowe i do czego służą?
Rurki wskaźnikowe to elementy jednorazowe używane z prostym aspiratorem (np. harmonijkowym) do wskaźnikowego oznaczania wybranych gazów. Zmiana barwy odczynnika w rurce pozwala wnioskować o stężeniu w określonym zakresie, o ile rurka jest dobrana do danego gazu.
Czy metanomierz interferencyjny mierzy tylko metan?
W zadaniach egzaminacyjnych metanomierz interferencyjny jest kojarzony przede wszystkim z pomiarem metanu jako gazu palnego. Niezależnie od szczegółów konstrukcji, kluczowe jest rozróżnienie: to przyrząd do kontroli atmosfery pod kątem gazów, a nie do pomiaru wilgotności jak psychrometr.
Dlaczego w kopalni rozróżnia się pomiary mikroklimatu i pomiary gazów?
Bo służą innym celom bezpieczeństwa. Mikroklimat (temperatura, wilgotność) wpływa na obciążenie cieplne i komfort pracy, a skład atmosfery (np. gazy palne i szkodliwe) decyduje o ryzyku wybuchu, zatrucia lub niedotlenienia. Każdy obszar wymaga innych przyrządów i procedur.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o przyrządy pomiarowe?
Najczęściej myli się przeznaczenie przyrządów: uznaje się narzędzie mikroklimatyczne za "gazowe" lub odwrotnie. Pomaga zapamiętanie par: psychrometr–wilgotność, metanomierz–metan, rurki wskaźnikowe–konkretny gaz (dobór właściwej rurki).
Kiedy stosuje się lampę wskaźnikową w praktyce górniczej?
Lampa wskaźnikowa jest kojarzona z oceną warunków atmosfery i sygnalizacją zagrożeń w wyrobiskach w sposób wskaźnikowy. W kontekście egzaminu ważne jest, że nie jest to przyrząd do wilgotności. Do CO2 stosuje się rozwiązania stricte gazometryczne.
Jak przygotować się do pytań o kontrolę atmosfery kopalnianej?
Ułóż sobie tabelę: co mierzymy (wilgotność/temperatura vs gazy), czym mierzymy (psychrometr vs mierniki gazów/rurki wskaźnikowe) i po co (komfort cieplny vs bezpieczeństwo). Potem ćwicz rozpoznawanie przyrządu po nazwie i zastosowaniu.
Czy w pytaniu "nie stosuje się" trzeba czytać odpowiedzi inaczej?
Tak. To pytanie negatywne: szukasz przyrządu, który nie służy do danego pomiaru. Warto podkreślić w myślach "nie", a następnie dla każdej opcji dopasować: mikroklimat czy gazy. To zmniejsza ryzyko automatycznego zaznaczenia pierwszej skojarzonej odpowiedzi.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Psychrometr służy do oceny mikroklimatu (głównie wilgotności względnej i pośrednio temperatury), a nie do oznaczania stężenia CO2."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu wentylacji i zagrożeń gazowych w górnictwie podziemnym
  • Instrukcje użytkowania i karty katalogowe przyrządów do kontroli atmosfery (metanomierze, rurki wskaźnikowe)
  • Podręczniki i skrypty z metrologii górniczej oraz bezpieczeństwa pracy w podziemnych zakładach górniczych
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego