W zadaniu podano normę zużycia surowców na 1 litr dżemu: 0,8 kg wiśni oraz 0,4 kg cukru. Skoro produkcja ma wynieść 600 litrów, to zapotrzebowanie na każdy surowiec rośnie proporcjonalnie (proporcjonalność prosta).
Obliczenia wykonujemy oddzielnie dla wiśni i dla cukru:
- Wiśnie: 0,8 kg/l × 600 l = 480 kg.
- Cukier: 0,4 kg/l × 600 l = 240 kg.
Dlatego poprawny wynik to 480 kg wiśni i 240 kg cukru.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "480 kg wiśni i 120 kg cukru" – poprawnie przeliczono wiśnie, ale cukier policzono tak, jakby produkcja wynosiła 300 l (0,4 × 300 = 120). To typowy błąd skali.
- "720 kg wiśni i 720 kg cukru" – sugeruje błędne założenie, że ilości surowców mają być równe albo pomieszanie współczynników. Z normy wynika, że cukru jest połowa masy wiśni (0,4 vs 0,8), więc równe wartości nie pasują.
- "750 kg wiśni i 1 500 kg cukru" – wartości są niezgodne z normą już na pierwszy rzut oka: cukru wychodzi więcej niż wiśni, choć norma mówi odwrotnie. To może wynikać z pomylenia działań (np. dzielenie/mnożenie przez zły współczynnik).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zacznij od pytania: "ile przypada na 1 jednostkę?", a potem pomnóż przez liczbę jednostek. Jeżeli w normie jeden surowiec jest dwa razy mniejszy, to w wyniku też powinien być dwa razy mniejszy.
