KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2009

PYTANIE NR 34.
W zakładzie produkcyjnym na uszycie kurtki młodzieżowej teoretycznie zużywa się 2,50 mb materiału, a zakładane straty związane z jej wykonaniem stanowią 20% planowanego zużycia materiału. Łącznie na uszycie jednej kurtki potrzeba 3 mb materiału zgodnie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Norma techniczna obejmuje zużycie teoretyczne powiększone o planowane straty. Skoro 20% z 2,50 mb to 0,50 mb, łącznie wychodzi 3,00 mb. Taka wartość (teoria + dopuszczalne straty technologiczne) odpowiada właśnie technicznej normie zużycia materiału, a nie normie teoretycznej ani zestawieniom.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zużycie teoretyczne materiału na wyrób oraz planowane straty (procent od zużycia planowanego). Kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć:

  • Teoretyczna norma zużycia – opisuje minimalne, idealne zużycie wynikające z konstrukcji wyrobu, bez uwzględniania strat technologicznych.
  • Techniczna norma zużycia – uwzględnia realia procesu, czyli zużycie teoretyczne powiększone o dopuszczalne/planowane straty związane z wykonaniem.

Najpierw wykonuje się obliczenie strat: 20% z 2,50 mb to 0,50 mb. Następnie dodaje się straty do zużycia teoretycznego: 2,50 mb + 0,50 mb = 3,00 mb. Otrzymana wartość oznacza ilość materiału potrzebną w praktyce produkcyjnej przy założonych stratach, czyli jest zgodna z techniczną normą zużycia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Odpowiedź "z teoretyczną normą zużycia materiału." jest błędna, bo teoretyczna norma nie powinna zawierać strat; odpowiadałaby raczej wartości 2,50 mb.
  • Odpowiedź "z zestawieniem kosztów zużycia materiałów." myli pojęcia: zestawienie kosztów to dokument/raport finansowy, a nie norma określająca ilość materiału na wyrób.
  • Odpowiedź "z zestawieniem zużycia materiałów bezpośrednich." również dotyczy ewidencji/raportowania zużycia, a nie wartości normatywnej (standardu technologicznego) dla jednostki wyrobu.

W praktyce ekonomista/księgowy w jednostce produkcyjnej wykorzystuje normy (zwłaszcza techniczne) do planowania zapotrzebowania materiałów i do kalkulacji kosztu wytworzenia oraz analizy odchyleń: rzeczywiste zużycie porównuje się z normą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Techniczna norma zużycia materiału to normatyw (standard) określający ilość materiału potrzebną na wyrób z uwzględnieniem planowanych strat wynikających z technologii, obróbki i organizacji produkcji. Służy do planowania zapotrzebowania i kalkulacji kosztu wytworzenia.
Teoretyczna norma zużycia opisuje minimalne, idealne zużycie materiału wynikające z konstrukcji wyrobu (np. układ kroju), bez doliczania strat technologicznych. Jest punktem odniesienia, ale w planowaniu produkcji zwykle stosuje się normę techniczną.
Straty w procentach liczysz jako: zużycie planowane × procent strat. Przykład: 2,50 mb × 20% = 2,50 × 0,20 = 0,50 mb strat. Potem dodajesz straty do zużycia teoretycznego, aby uzyskać wartość "z teorią + stratami".
Bo 3 mb powstaje po doliczeniu strat do zużycia teoretycznego: 2,50 mb + 0,50 mb strat = 3,00 mb. Norma teoretyczna nie zawiera strat, więc odpowiadałaby samej wartości 2,50 mb (idealnej), a nie wartości powiększonej.
Nie. Zestawienie zużycia materiałów bezpośrednich to zwykle raport ewidencyjny (ile zużyto w okresie, na zlecenia itp.). Norma zużycia to natomiast wartość planistyczno-technologiczna przypisana do jednostki wyrobu, używana do planowania i kontroli.
Normy zużycia materiałów stosuje się m.in. przy planowaniu zakupów, przygotowaniu produkcji, kalkulacji kosztu wytworzenia, ustalaniu cen, a także przy kontroli odchyleń (porównanie normy z rzeczywistym zużyciem na zleceniu produkcyjnym).
Najczęstsze błędy to: liczenie 20% od złej podstawy, nieuwzględnienie że strata ma być dodana do zużycia teoretycznego, oraz mylenie pojęć "norma" z "zestawieniem" (dokumentem księgowym). Pomaga zawsze pytanie: czy wynik zawiera straty?
Norma to standard/limit zużycia na jednostkę wyrobu (plan). Zestawienie to podsumowanie danych o zużyciu lub kosztach (sprawozdanie/raport). Jeśli odpowiedź brzmi jak nazwa dokumentu, zwykle nie jest normą, tylko narzędziem ewidencji lub analizy.
W typowym ujęciu norma techniczna uwzględnia dopuszczalne, planowane straty wynikające z technologii i organizacji procesu. W praktyce firmy różnie definiują składniki normy, dlatego na egzaminie przyjmuj zasadę: jeśli w treści podano procent strat i liczysz zużycie łączne, chodzi o normę techniczną.
Ćwicz dwa obszary jednocześnie: rachunek procentowy (straty, ubytki, narzuty) oraz słownictwo (teoretyczna vs techniczna norma, materiały bezpośrednie, odchylenia). Rozwiązuj krótkie zadania z interpretacją pojęć i zawsze zapisuj: teoria, straty, zużycie łączne.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że norma techniczna obejmuje zużycie teoretyczne powiększone o planowane straty.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z rachunku kosztów/kalkulacji kosztu wytworzenia (rozdziały o normach i stratach materiałowych)
  • Materiały dydaktyczne z planowania produkcji i gospodarki materiałowej (normowanie zużycia)
  • Arkusze ćwiczeń z obliczeń procentowych w kontekście ekonomicznym (straty, ubytki, narzuty)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego