KWALIFIKACJA SPO5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Do przewożenia osób ciężko chorych, które nie mają możliwości przebywania w pełnej pozycji siedzącej, służą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Osoba ciężko chora, która nie toleruje pełnego siadu, wymaga stabilizacji tułowia i głowy podczas przewożenia.
Dlatego właściwe są wysokie wózki z oparciem pleców i zagłówkiem, które ograniczają ryzyko osunięcia się i ułatwiają bezpieczny transport. Wózki pokojowe, aktywne i elektryczne zwykle zakładają lepszą kontrolę pozycji siedzącej.

Pełne wyjaśnienie:

W transporcie osoby ciężko chorej kluczowe jest dopasowanie sprzętu do możliwości utrzymania pozycji ciała. Jeżeli podopieczny nie ma możliwości przebywania w pełnej pozycji siedzącej (np. z powodu osłabienia, zaburzeń kontroli tułowia, bólu, duszności, zawrotów głowy), priorytetem jest stabilizacja pleców i głowy oraz ograniczenie ryzyka zsunięcia się z siedziska.

Odpowiedź "wysokie wózki z oparciem pleców i głowy" jest właściwa, ponieważ taki sprzęt zapewnia podparcie większej części tułowia i umożliwia bezpieczniejsze utrzymanie pozycji półsiedzącej. W praktyce ułatwia to także pracę opiekuna: zmniejsza konieczność ciągłego podtrzymywania pacjenta oraz ogranicza ryzyko nagłego pogorszenia komfortu w czasie jazdy (np. na nierównej nawierzchni, przy wjeździe do windy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisanego pacjenta?

  • "niskie wózki inwalidzkie, zwane pokojowymi" – są przeznaczone głównie do krótkiego przemieszczania osób, które potrafią stabilnie siedzieć. Niskie oparcie zwykle nie zapewnia wystarczającej stabilizacji tułowia i głowy u osoby w ciężkim stanie.
  • "lekkie, aktywne wózki" – konstruuje się je z myślą o osobach samodzielnych, sprawnych w obrębie kończyn górnych i z dobrą kontrolą postawy. Wymagają większej aktywności i równowagi, więc nie są optymalne dla pacjenta, który nie utrzyma pełnego siadu.
  • "wózki elektryczne" – napęd elektryczny dotyczy sposobu poruszania się, a niekoniecznie poziomu podparcia. Takie wózki często zakładają, że użytkownik utrzyma pozycję siedzącą i będzie w stanie sterować; same w sobie nie rozwiązują problemu braku tolerancji pełnego siadu.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o transport zawsze najpierw oceniaj pozycję i stabilizację pacjenta (głowa–tułów–miednica), a dopiero potem cechy dodatkowe sprzętu (masa, napęd, "aktywność" wózka).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że podopieczny nie utrzyma stabilnego siadu (proste plecy, głowa bez podtrzymania) lub szybko pojawiają się objawy jak osuwanie się, ból, duszność czy zawroty głowy. W transporcie trzeba wtedy zapewnić większe podparcie tułowia i głowy.
Najważniejsze są: wysokie oparcie, możliwość podparcia głowy, stabilne siedzisko oraz bezpieczne prowadzenie (np. hamulce). To ogranicza ryzyko zsunięcia się pacjenta i ułatwia opiekunowi kontrolę podczas przejazdu korytarzem lub windą.
Wózek aktywny jest projektowany dla osób samodzielnych, które mają dobrą kontrolę tułowia i potrafią stabilnie siedzieć. Przy braku tolerancji pełnego siadu pacjent może się osuwać, tracić równowagę i wymagać ciągłej asekuracji, co zwiększa ryzyko urazu.
Nie. Napęd elektryczny ułatwia poruszanie się, ale nie gwarantuje prawidłowego podparcia pleców i głowy. U osoby ciężko chorej ważniejsza jest stabilizacja postawy niż sposób napędu. Dodatkowo sterowanie może wymagać sprawności, której pacjent nie ma.
Wózek pokojowy jest zwykle prostszy i przeznaczony do krótkich przejazdów u osób, które siedzą stabilnie. Wózek transportowy dla pacjenta w cięższym stanie powinien dawać większe podparcie (wyższe oparcie, częściej zagłówek) i poprawiać bezpieczeństwo podczas dłuższego przewożenia.
Częsty błąd to wybór sprzętu "najnowocześniejszego" (np. elektrycznego) zamiast najlepiej stabilizującego pacjenta. Inny błąd to niedoszacowanie problemu kontroli tułowia: opiekun zakłada, że pacjent "jakoś usiedzi", a w trakcie jazdy dochodzi do osuwania.
Najpierw dobierz sprzęt z dobrym podparciem pleców i głowy, a następnie zabezpiecz pozycję (hamulce, prawidłowe ustawienie stóp, spokojne tempo). Obserwuj objawy nietolerancji siadu (bladość, duszność, osuwanie się) i przerwij transport, gdy stan się pogarsza.
Gdy pacjent nie toleruje nawet pozycji półsiedzącej, traci przytomność, ma nasilone duszności lub istnieje ryzyko gwałtownego pogorszenia. Wtedy priorytetem jest bezpieczeństwo i stabilizacja, a transport powinien odbywać się rozwiązaniem umożliwiającym pozycję leżącą, zgodnie z procedurami placówki.
Kluczowe jest: czy pacjent utrzyma głowę i tułów, czy ma zawroty głowy, duszność, ból, osłabienie oraz czy współpracuje. Te informacje pomagają dobrać poziom podparcia i zdecydować o tempie oraz sposobie asekuracji. W razie wątpliwości konsultuj decyzję z personelem medycznym.
Ucz się "funkcją", nie nazwą: do każdego sprzętu dopasuj, dla kogo jest przeznaczony i jakie ryzyko minimalizuje. Przećwicz rozpoznawanie sytuacji: brak siadu = potrzeba większego podparcia. Pomaga też oglądanie realnych wózków używanych w placówce.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wózki pokojowe, aktywne i elektryczne zwykle zakładają lepszą kontrolę pozycji siedzącej."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe DPS dotyczące transportu i asekuracji podopiecznych
  • Materiały szkoleniowe z ergonomii pracy opiekuna i bezpiecznego transferu
  • Karty katalogowe/ instrukcje użytkowania wózków transportowych stosowanych w placówce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego